Chiều ngày 17/3, Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác mở rộng quy mô Chương trình Tài trợ Chuỗi cung ứng Việt Nam giữa Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO) và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) diễn ra tại Hà Nội.

Theo đó, để thúc đẩy khả năng cạnh tranh cho các doanh nghiệp Việt Nam, IFC, Đại sứ quán Thụy Sĩ, các đối tác chính phủ và thị trường đã khởi động giai đoạn hai của Chương trình Tài chính Chuỗi Cung ứng (SCF). Với khoản tài trợ 5 triệu Franc Thụy Sĩ từ SECO đến năm 2029, giai đoạn này hướng đến mục tiêu giúp hơn nửa triệu doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) Việt Nam tiếp cận khoảng 35 tỷ USD vốn lưu động.

Theo IFC, Việt Nam là một trong những nền kinh tế mở nhất thế giới, với khoảng một nửa tổng sản phẩm quốc nội và cứ hai việc làm thì có một việc làm phụ thuộc trực tiếp hoặc gián tiếp vào xuất khẩu. Tuy nhiên, các nhà cung cấp và xuất khẩu Việt Nam đang gặp khó khăn về vốn lưu động do thời gian thanh toán kéo dài, thường từ 30 đến 60 ngày sau khi giao hàng. Điều này hạn chế khả năng nhận đơn hàng lớn và phát triển quan hệ kinh doanh mới.

Theo khảo sát của Ngân hàng Thế giới, năm 2023, chỉ có chưa đến một phần năm doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Việc tiếp cận tốt hơn với tài chính chuỗi có thể giải quyết những hạn chế về vốn lưu động bằng cách chuyển đổi các khoản phải thu và hàng tồn kho thành tiền mặt, đồng thời giúp các doanh nghiệp giảm chi phí vay vốn.

Nhờ đó, chu kỳ thương mại được đẩy nhanh và liên kết với chuỗi giá trị toàn cầu được tăng cường. Vốn cũng được giải phóng cho các mục đích sản xuất khác, như đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, công nghệ và kỹ năng mới.

Chia sẻ tại sự kiện, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh khẳng định, tài trợ theo chuỗi cung ứng có thể coi là một trong những hình thức cấp vốn lưu động ngắn hạn hiệu quả và đang được áp dụng tại một số quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam nhằm hỗ trợ cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa tiếp cận vốn ngắn hạn nhanh hơn và giảm thiểu rủi ro.

Tuy nhiên, Phó Thống đốc nhận thấy, tại Việt Nam, quy mô và phạm vi tài trợ chuỗi cung ứng vẫn ở mức thấp, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp phụ trợ và chỉ tập trung ở một số ngân hàng thương mại. Trong đó, tài trợ chuỗi cung ứng tại Việt Nam hiện nay vẫn còn một số thách thức như: cần tăng cường hoàn thiện khuôn khổ pháp lý hơn nữa; đa dạng thị trường tài chính chuỗi cung ứng thêm trong các lĩnh vực khác; và tăng cường khả năng tiếp cận tín dụng chuỗi cung ứng thông qua cải thiện số liệu, cải thiện tính minh bạch của hệ thống thông tin tài chính của doanh nghiệp, cải thiện năng lực quản trị doanh nghiệp (về tài chính, lao động, công nghệ,…) khi tham gia các chuỗi cung ứng, nhất là các chuỗi cung ứng toàn cầu,...

"Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, phối hợp với IFC và SECO, sẽ tiếp tục rà soát và điều chỉnh các quy định nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn cho tài chính chuỗi cung ứng. Điều này bao gồm việc hoàn thiện các quy tắc cho vay qua nền tảng tài chính điện tử và khuyến khích các tổ chức tài chính đa dạng hóa sản phẩm của họ, từ đó nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ," Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh khẳng định.

Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác mở rộng quy mô Chương trình Tài trợ Chuỗi cung ứng Việt Nam giữa Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO) và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC). Ảnh: IFC

Đã hỗ trợ tài trợ đến 33 tỷ USD cho 500.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ

Ông Thomas Gass, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Liên bang Thụy Sĩ tại Việt Nam cho biết, với tham vọng tạo ra sự thay đổi mang tính đột phá cho Việt Nam, chương trình tài chính chuỗi cung ứng sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiếp cận nguồn vốn lưu động.

"Để đạt được mục tiêu này, chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác với các đối tác Chính phủ để điều chỉnh các quy định nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn nữa cho các dịch vụ tài chính chuỗi cung ứng. Các ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính phi ngân hàng sẽ có khả năng thiết kế các dịch vụ phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp ở mọi quy mô và lĩnh vực," ông Thomas Gass khẳng định.

Cũng theo Đại sứ Thụy Sĩ tại Việt Nam, sự hỗ trợ tài chính này không chỉ thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp mà còn góp phần vào mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, đồng thời tạo ra nhiều việc làm chất lượng và chuỗi cung ứng bền vững.

Dẫn chứng là, khởi động từ năm 2018 với sự hỗ trợ của SECO, Chương trình Tài chính Chuỗi Cung ứng Việt Nam của IFC hướng đến việc giải quyết các rào cản thị trường kéo dài, cản trở sự phát triển của tài chính chuỗi. Chương trình tập trung vào ba khía cạnh chính: thúc đẩy môi trường thuận lợi cho tài chính chuỗi, nâng cao năng lực của các tổ chức tài chính, và kích thích nhu cầu và nhận thức của thị trường.

Trong 5 năm qua, Chương trình tài trợ chuỗi cung ứng số 1 giai đoạn 2019-2024 đã ghi nhận những kết quả chuỗi cung ứng. Chương trình đã góp phần cải thiện các quy định về tài trợ vốn có bảo đảm là động sản, tư vấn xây dựng chiến lược tài chính chuỗi cho bốn ngân hàng, và hỗ trợ tài trợ đến 33 tỷ USD dựa trên các khoản phải thu và hàng tồn kho cho 500.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Trong giai đoạn 2, kéo dài 5 năm tới, ông Thomas Jacobs, Giám đốc Quốc gia của IFC tại Việt Nam, Campuchia và Lào khẳng định, IFC và SECO sẽ tập trung xây dựng một khung pháp lý và quy định vững mạnh hơn để củng cố thị trường tài chính chuỗi tại Việt Nam. Chương trình sẽ tăng cường năng lực của các tổ chức cho vay, giúp họ cung cấp các giải pháp tài chính chuỗi toàn diện cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Đồng thời, ưu tiên nâng cao kiến thức và năng lực sử dụng tài chính chuỗi cho cả người mua và nhà cung cấp địa phương, thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài chính chuỗi cung ứng tại Việt Nam.

"Thương mại đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam, đặc biệt là trong mục tiêu trở thành nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045. IFC rất vui mừng tiếp tục hợp tác với SECO và các ngân hàng trong nước để phát triển thị trường tài chính chuỗi cung ứng, một phần quan trọng của hệ sinh thái tài chính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ," ông Thomas Jacobs cho hay.