Nhà sư và đại biểu thực hiện các nghi lễ tại khu lăng mộ Công Bộ Tả thị lang - Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho. Ảnh: Phùng Nguyện/Mekong ASEAN.

Thông tin về quá trình xây dựng khu lăng mộ, ông Hà Quang Thành, Trưởng phòng Quản lý di tích Cẩm Giàng (Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc) cho biết, đầu năm 2025, cấp ủy, chính quyền xã, thôn, dòng họ và nhân dân địa phương họp bàn và nhất trí ủng hộ chủ trương tôn tạo, xây dựng lăng mộ Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho.

Đến ngày 13/7, nhận được sự phát tâm công đức của các tổ chức cá nhân và sự đồng thuận của dòng họ, đã thiết kế lăng mộ, với ý tưởng mộ tròn, tượng trưng cho sự viên mãn... Tuy nhiên khi ấy vị trí mộ thật của Tiến sĩ chưa được xác định rõ vị trí ở đâu và có còn mộ hay không?

Bà Nguyễn Thị Thùy Liên, Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Phùng Nguyện/Mekong ASEAN.

“Thật kỳ diệu, ngày 27/7/2025, khi công trình trong lúc đang thi công đào móng tường, đã phát hiện một bia đá khắc Thụy hiệu của Tiến sĩ, đồng thời tìm thấy chính phần mộ ông… Công trình được thi công tuân thủ nghiêm túc thiết kế, bảo đảm yếu tố phong thủy, mỹ thuật và tính truyền thống. Các hạng mục chính gồm lăng thờ chính, khuôn viên, nơi đặt bia ghi công đức Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho…”, ông Hà Quang Thành cho biết thêm.

Ông Hà Quang Thành, Trưởng phòng Quản lý di tích Cẩm Giàng (Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc) phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Phùng Nguyện/Mekong ASEAN.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Nguyễn Thị Thùy Liên, Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc cho biết, Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho sinh năm 1638, mất năm 1699 tại làng Nghĩa Phú (xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương), nay là xã Tuệ Tĩnh, thành phố Hải Phòng. Ông là người thông minh, học rộng.

Năm Canh Tuất 1670, ông đỗ Tiến sĩ, được bổ nhiệm giữ chức Công bộ Tả thị lang, sau được cử Chánh sứ sang phương Bắc, góp phần giữ gìn bang giao hòa hiếu, nâng cao quốc thể Đại Việt.

Ông là bậc văn thần, thanh liêm, chính trực, hết lòng vì nước, vì dân, sống giản dị, nhân hậu, xử sự khoan dung, được nhân dân kính trọng, yêu mến. Sau khi mất, triều đình ban Thụy hiệu “Thông Mẫn Đương Hương Phúc Thần”, nhân dân lập đền, hương khói phụng thờ.

Các đại biểu thực hiện nghi thức cắt băng khánh thành khu lăng mộ Công bộ Tả Thị lang, Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho. Ảnh: Phùng Nguyện/Mekong ASEAN.

Công bộ Tả thị lang, Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho - người con ưu tú của quê hương Nghĩa Phú, là bậc nho sĩ suốt đời phụng sự đạo lý, trung hiếu vẹn toàn.

Đặc biệt, trong một lần đi sứ qua khu vực Giang Nam (Trung Quốc), xúc động trước lời di nguyện của Thiền sư Tuệ Tĩnh “Về sau có ai bên nước Nam sang, nhớ cho hài cốt tôi về với”, ông đã trực tiếp soạn, khắc lời di nguyện của Đại danh y lên bia đá và đưa về quê hương để tôn thờ.

Chính từ tâm nguyện cao đẹp ấy, mà đền Bia được xây dựng, trở thành nơi kết tinh trí tuệ, y đức, nhân nghĩa và lòng hướng về cội nguồn của bao thế hệ. Năm 2006, đền Bia được trùng tu tôn tạo lớn, nhân dân đã lập ban thờ ngài tại không gian trang trọng của tòa tiền tế.

Các cơ quan, đơn vị ký kết bàn giao công trình từ đơn vị công đức. Ảnh: Phùng Nguyện/Mekong ASEAN.

Trải qua thời gian, lăng mộ của Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho đã bị mai một. Được sự quan tâm của các nguyên lãnh đạo xã Cẩm Vũ (cũ), lãnh đạo xã Tuệ Tĩnh hiện nay, cùng sự đồng lòng của cán bộ, nhân dân thôn Nghĩa Phú và dòng họ Nguyễn Ngọc, đặc biệt là sự ủng hộ, phát tâm công đức của các nhà hảo tâm, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài địa phương, công trình lăng mộ Tiến sĩ đã được hoàn thiện với diện mạo khang trang, bề thế xứng với tầm vóc và công lao của ông.

Cung tuyên văn tế Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho. Ảnh: Phùng Nguyện/Mekong ASEAN.

Công trình lăng mộ Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho được khánh thành ngay trên quê hương xã Tuệ Tĩnh, góp phần mở rộng không gian linh thiêng của di tích quốc gia đặc biệt đền Bia, nối tiếp truyền thống “uống nước, nhớ nguồn” của dân tộc.

Đồng thời làm tăng thêm giá trị giáo dục truyền thống hiếu học, yêu nước cho thế hệ trẻ, bồi đắp lòng tự hào dân tộc và ý chí vươn lên, góp phần quan trọng vào việc tôn vinh giá trị di sản, đóng góp vào công cuộc kiến thiết, phát triển kinh tế, xã hội của địa phương và thành phố cảng Hải Phòng.

Các đại biểu dâng hương. Ảnh: Phùng Nguyện/Mekong ASEAN.

Người dân và du khách dâng hương. Ảnh: Phùng Nguyện/Mekong ASEAN.

“Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc sẽ tiếp tục tham mưu cho thành phố, phối hợp chặt chẽ với chính quyền, nhân dân địa phương và đồng hành cùng dòng họ Nguyễn Ngọc triển khai, thực hiện các hoạt động quản lý, phát huy giá trị di tích, đáp ứng yêu cầu, mong mỏi của nhân dân”, bà Nguyễn Thị Thùy Liên phát biểu.