Cuộc họp ứng phó với bão số 1 và mưa lũ sau bão chiều ngày 3/7. Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN.

Các địa phương phải nâng cao cảnh giác

Tại cuộc họp ứng phó với bão số 1 và mưa lũ sau bão chiều ngày 3/7, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, phạm vi ảnh hưởng của bão số 1 dự kiến tập trung dọc khu vực ven biển từ Ninh Bình đến Quảng Ninh.

Hoàn lưu bão sẽ gây mưa lớn tại các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng và Tuyên Quang. Khu vực miền Trung cũng đã bắt đầu có mưa và dự báo trong ngày 3 - 4/7 sẽ xuất hiện một số đợt mưa lớn kèm dông, lốc do ảnh hưởng của hoàn lưu bão.

Theo Thứ trưởng, bão số 1 có 3 đặc điểm đáng lưu ý mà các địa phương cần đặc biệt quan tâm trong công tác ứng phó.

Thứ nhất, đây là cơn bão đầu tiên của mùa bão năm nay, cường độ không quá mạnh và khả năng đi sâu vào đất liền không cao. Tuy nhiên, chính những yếu tố này dễ dẫn đến tâm lý chủ quan trong người dân và chính quyền địa phương.

"Đây là điều chúng tôi lo ngại nhất, vì là bão đầu mùa, cường độ không lớn nên rất dễ xuất hiện tâm lý chủ quan. Các địa phương tuyệt đối không được lơ là, đặc biệt phải nâng cao cảnh giác đối với những khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão," ông Hiệp nhấn mạnh.

Thứ hai, thời điểm bão ảnh hưởng trùng với dịp cuối tuần, khi lượng khách du lịch tại các địa phương ven biển đang ở mức cao. Vì vậy, các địa phương cần đặc biệt chú ý đến công tác bảo đảm an toàn cho du khách, thực hiện nghiêm lệnh cấm biển, đồng thời tổ chức kêu gọi tàu thuyền và người dân tại các khu du lịch ven biển vào nơi an toàn.

Thứ ba, dù không phải là cơn bão mạnh, bão số 1 có nguy cơ gây dông, lốc trên diện rộng. Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, dông lốc thường là hiện tượng nguy hiểm trong các cơn bão đầu mùa, rất khó dự báo chính xác nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo Thứ trưởng, không chỉ Quảng Ninh mà toàn bộ khu vực ven biển từ Ninh Bình đến Quảng Ninh, cũng như một số tỉnh miền Trung, đều có nguy cơ xảy ra dông, lốc trong thời gian bão ảnh hưởng.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu các địa phương bám sát diễn biến của bão, triển khai đầy đủ các phương án ứng phó, tuyệt đối không chủ quan và chủ động phòng ngừa các hiện tượng thời tiết cực đoan đi kèm nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.

Duy trì lệnh cấm biển đến khi bão tan, không để người dân ở lại trên lồng bè

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các Bộ, ngành và địa phương tiếp tục bám sát diễn biến của bão.

Đối với Cục Khí tượng Thủy văn và Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, yêu cầu theo dõi chặt chẽ diễn biến của bão, phát hành đầy đủ các bản tin dự báo, cảnh báo theo đúng quy định và cập nhật kịp thời cho các địa phương.

Đặc biệt, thông tin cảnh báo cần được truyền tải rộng rãi đến người dân, không chỉ gửi đến các cơ quan thường trực phòng, chống thiên tai.

Đối với Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, yêu cầu bố trí lực lượng trực 24/24 giờ. Trong trường hợp cần thiết, Cục phải thành lập các đoàn công tác đến Quảng Ninh và Hải Phòng để phối hợp với địa phương kiểm tra, rà soát các kịch bản ứng phó, bảo đảm chủ động trước mọi tình huống.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu các địa phương duy trì nghiêm lệnh cấm biển cho đến khi bão tan, không để tàu thuyền hoạt động trở lại khi chưa bảo đảm an toàn. Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN.

Thứ trưởng cũng đề nghị Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự, Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn Bộ đội Biên phòng tiếp tục theo dõi, kêu gọi tàu thuyền vào nơi tránh trú an toàn; Bộ Công an phối hợp nắm chắc tình hình địa bàn, chuẩn bị sẵn sàng phương án sơ tán dân tại các khu vực có nguy cơ cao.

Đối với các Bộ, ngành liên quan, cần tăng cường phối hợp bảo đảm an toàn cho hoạt động hàng hải, đặc biệt đối với các tàu trọng tải lớn. Đồng thời, đề nghị Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chủ động tính toán phương án vận hành các hồ thủy điện lớn, tăng cường phát điện trong điều kiện phù hợp để tạo dung tích đón lũ, hạn chế phải xả lũ khi mưa lớn xảy ra, góp phần giảm áp lực cho hạ du.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu các địa phương duy trì nghiêm lệnh cấm biển cho đến khi bão tan, không để tàu thuyền hoạt động trở lại khi chưa bảo đảm an toàn. Theo Thứ trưởng, ngoài hơn 200 tàu vận tải lớn, riêng Quảng Ninh còn có khoảng 4.000 tàu thuyền nhỏ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nếu ngư dân chủ quan trước diễn biến của bão.

Thứ trưởng đặc biệt yêu cầu các địa phương kiểm soát chặt chẽ, kiên quyết sơ tán toàn bộ người dân đang sinh sống, làm việc trên lồng bè, chòi canh nuôi trồng thủy sản vào bờ an toàn.

Rà soát khu vực sạt lở, sẵn sàng sơ tán dân khi có nguy cơ

Với đất liền, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu các địa phương tập trung rà soát những khu vực có nguy cơ cao để chủ động ứng phó, đặc biệt là các mỏ khai thác than tại Quảng Ninh.

Theo Thứ trưởng, ngoài việc bảo đảm an toàn trong khai thác, Quảng Ninh cần kiểm tra kỹ các bãi thải, bãi xỉ của ngành than, bởi đây là những vị trí có nguy cơ cao xảy ra sạt lở khi xuất hiện mưa lớn.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là rà soát các khu vực có nguy cơ sạt lở để chủ động sơ tán người dân đến nơi an toàn.

Thứ trưởng lưu ý, mưa lớn của đợt bão này chủ yếu xuất hiện sau khi bão đi qua, với cường suất lớn nhưng tập trung cục bộ. Các khu vực cần đặc biệt cảnh giác là phía Bắc Quảng Ninh, nhất là Móng Cái, cùng với Lạng Sơn và một phần Cao Bằng trong các ngày 5 - 6/7.

Ông cũng cho biết, từ cuối tháng 6 đến nay, nhiều địa phương như Tuyên Quang, Cao Bằng và Lạng Sơn đã có mưa lớn, khiến đất ở nhiều nơi bão hòa nước, khả năng tiêu thoát nước giảm. Vì vậy, các địa phương cần chủ động tiêu úng, đồng thời rà soát các khu vực có nguy cơ ngập lụt, nhất là các đô thị tại Quảng Ninh.

Các địa phương tham dự họp trực tuyến về công tác ứng phó với bão số 1. Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN.

Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu cao nhất là bảo đảm an toàn tính mạng người dân và chuẩn bị đầy đủ phương án sơ tán và kiên quyết di dời, kể cả áp dụng biện pháp cưỡng chế nếu cần thiết, đối với người dân ở khu vực nguy hiểm.

Các địa phương cũng cần tăng cường kiểm tra các ngầm tràn, khu vực có nguy cơ sạt lở và các tuyến giao thông xung yếu; chủ động phân luồng, hạn chế hoặc cấm phương tiện lưu thông khi mưa lớn, đặc biệt vào ban đêm, nhằm bảo đảm an toàn cho người và phương tiện.

Thứ trưởng cũng đề nghị các địa phương bố trí đầy đủ lực lượng, phương tiện theo phương châm "4 tại chỗ". Lực lượng ứng trực phải được bố trí sát cơ sở, sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh, không để xảy ra bị động hoặc gián đoạn công tác cứu hộ, cứu nạn khi thiên tai xảy ra.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đề nghị các địa phương bám sát các kịch bản ứng phó đã được phê duyệt, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện và triển khai nghiêm các phương án phòng, chống thiên tai theo nguyên tắc không để bị động, bất ngờ trước mọi tình huống, nhằm giảm thiểu thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.