Ngày 13/6, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 9, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2026.

Trước khi thảo luận, các đại biểu đã nghe Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Dương Thanh Bình trình bày Tờ trình về dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2026.

Căn cứ đặc điểm, tình hình đặc thù của năm 2026, Ủy ban kiến nghị Quốc hội cho phép không đề xuất nội dung giám sát chuyên đề vào Chương trình giám sát năm 2026 của Quốc hội.

Theo đó, dự kiến nội dung Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2026 như sau: Tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét 8 báo cáo của Chính phủ, một báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật.

Tại kỳ họp thường lệ thứ hai, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét 22 báo cáo của Chính phủ, trong đó có việc thực hiện Nghị quyết số 56/2022/QH15 ngày 16/6/2022 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4, Vùng Thủ đô Hà Nội.

Đồng thời, Quốc hội xem xét 3 báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật; tiến hành một phiên chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Dương Thanh Bình. Ảnh: Media Quốc hội.

Về một số kiến nghị đề xuất, ông Dương Thanh Bình cho biết, những tháng còn lại của năm 2025 và năm 2026 có ý nghĩa quan trọng trong thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Cùng với đó, cơ cấu tổ chức của Quốc hội đã thay đổi khi 2 Ủy ban của Quốc hội mới được thành lập, đồng thời thực hiện việc sắp xếp tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị, sáp nhập các đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Từ đó, số lượng đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh, thành phố từ 63 còn 34 đoàn, nhưng quy mô của các đoàn sẽ lớn hơn, số lượng đại biểu hoạt động chuyên trách cũng tăng. Vì thế, bên cạnh những khó khăn, sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi để thực hiện chức năng giám sát tốt hơn, hiệu quả hơn.

Do đó, công tác giám sát cần tiếp tục được tập trung chỉ đạo, rút kinh nghiệm, có các giải pháp cải tiến, đổi mới để phù hợp với bối cảnh tình hình thực tiễn mới. Trong đó, chú trọng phát huy tinh thần chủ động trong hoạt động giám sát, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chủ động giám sát ngay từ khi triển khai thi hành luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội.

"Đặc biệt, cần bám sát tình hình thực tiễn thi hành pháp luật, bảo đảm hoạt động giám sát có trọng tâm, trọng điểm, tránh chồng chéo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước," ông Dương Thanh Bình nhấn mạnh.

Cần giám sát các vấn đề "nóng" mà cử tri quan tâm

Phát biểu tại nghị trường, đại biểu Phạm Văn Hòa - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp kiến nghị nội dung giám sát của Quốc hội năm 2026 cần tập trung vào các nội dung chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Cùng với đó, cần giám sát các vấn đề "nóng" mà cử tri quan tâm như tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, gian lận thương mại…tràn lan trên thị trường hiện nay.

"Mặc dù thời gian qua đã giám sát, kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở các đơn vị liên quan về vấn đề này nhưng hiệu quả chưa rõ. Vì thế, trong năm 2026, cần giám sát chuyên đề về nội dung này," đại biểu đề xuất.

Đại biểu Phạm Văn Hòa - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: Media Quốc hội.

Trong khi đó, đại biểu Tô Ái Vang - Đoàn ĐBQH tỉnh Sóc Trăng quan tâm việc khai thác, sản xuất, cung cấp nước sạch và thoát nước đô thị, nông thôn đang nảy sinh một số vấn đề khiến dư luận quan tâm như: doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nước sạch còn hạn chế; nguồn nước bị ô nhiễm…

Từ đó, đại biểu kiến nghị Quốc hội xem xét đưa vào chương trình giám sát năm 2026 về "Tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về khai thác, sản xuất, cung cấp nước sạch và thoát nước đô thị, nông thôn".

"Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần phối hợp cùng Chính phủ tổng hợp, rà soát những vướng mắc, bất cập khi thực hiện các chính sách, pháp luật về cổ phần hóa trong ngành, lĩnh vực khai thác, sản xuất, cung cấp nước sạch và thoát nước đô thị, nông thôn để sớm có phương hướng xử lý," đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị.

Đại biểu Trịnh Xuân An - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai chỉ ra, trong kỳ họp thứ nhất, có hơn một nửa trong 8 nội dung xem xét liên quan tới giao thông như việc thực hiện dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng hay các chính sách đặc thù phát triển đường sắt đô thị.

Kỳ họp thứ 2, dự kiến tiếp tục xem xét 15/22 nội dung về các báo cáo liên quan tới các dự án giao thông. Theo đại biểu, số lượng nội dung xem xét liên quan đến giao thông quá lớn. Chưa kể, trong các dự án này, có nhiều dự án mới dừng ở mức có chủ trương, Chính phủ đang triển khai. Do đó, đại biểu đề nghị nội dung liên quan tới các công trình giao thông, xem nội dung nào cần tháo gỡ, hỗ trợ từ Quốc hội mới đưa ra để xem xét, bố trí phù hợp.

Đại biểu Trịnh Xuân An - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Media Quốc hội.

Đại biểu cũng cho biết Quốc hội vừa ban hành Nghị quyết lịch sử về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Do đó, đề nghị bổ sung vào Kỳ họp thứ 2, Chính phủ có báo cáo về việc tổ chức sắp xếp đơn vị hành chính cùng việc tổ chức chính quyền 2 cấp. Đồng thời, đề nghị bổ sung giám sát việc triển khai các luật quan trọng vừa được Quốc hội thông qua như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản với nhiều chính sách mới.

Ngoài ra, với các vấn đề nổi cộm, được dư luận xã hội quan tâm như hàng giả, hàng nhái, hóa đơn thuế..., đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng cần áp dụng các hình thức giám sát linh hoạt và hiệu quả hơn như chất vấn và giải trình, để có thể đưa ra phản hồi, giải pháp nhanh chóng và sát thực tế.