Chiều ngày 20/11, với sự nhất trí cao của các đại biểu, Quốc hội đã thông qua Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
![]() |
| Quốc hội thông qua Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) chiều ngày 20/11. Ảnh: Media Quốc hội |
Theo luật, mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính từ 50.000 đồng đến 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 100.000 đồng đến 3 tỷ đồng đối với tổ chức.
Quy định mức phạt tiền tối đa theo từng lĩnh vực
Điều 25 của luật quy định mức phạt tiền tối đa theo từng lĩnh vực quản lý Nhà nước. Trong đó, mức phạt tối đa 30 triệu đồng đối với cá nhân được áp dụng trong các lĩnh vực như hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình, tín ngưỡng, tôn giáo, dân số, khiếu nại và tố cáo.
Mức phạt tối đa 50 triệu đồng được quy định trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch, y tế dự phòng, khoa học và công nghệ, đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh.
Các lĩnh vực đường bộ, trật tự an toàn giao thông đường bộ, giao thông đường sắt, giáo dục, lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, an ninh trật tự và an toàn xã hội có mức phạt tối đa 75 triệu đồng đối với cá nhân.
Mức phạt tối đa 100 triệu đồng được áp dụng trong các lĩnh vực như quảng cáo, thương mại, công nghệ thông tin, viễn thông, an ninh mạng, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, hóa đơn, chứng từ điện tử và thủ tục thuế.
Đối với các lĩnh vực quản lý giá, quản lý và phát triển nhà, đấu thầu, hải quan, khám bệnh và chữa bệnh, mức phạt tối đa là 150 triệu đồng.
Các lĩnh vực sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; kinh doanh bảo hiểm; đầu tư; phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ có mức phạt tối đa 200 triệu đồng.
Mức phạt tối đa 250 triệu đồng được quy định trong các lĩnh vực tài nguyên nước, thủy lợi, sở hữu trí tuệ, báo chí và kiến trúc.
Đối với các lĩnh vực đất đai, xây dựng, kinh doanh bất động sản, lâm nghiệp và kế toán, mức phạt tối đa là 500 triệu đồng.
Mức phạt tối đa 1 tỷ đồng được áp dụng trong các lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, tín dụng, tài sản mã hóa, dầu khí và hoạt động khoáng sản, thủy sản, quản lý các vùng biển, đảo và thềm lục địa.
Mức phạt cao nhất, lên đến 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, được quy định trong các lĩnh vực bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm, định danh và xác thực điện tử, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa, quản lý quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung và cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm.
Các mức phạt nêu trên là mức tối đa đối với cá nhân trong từng lĩnh vực, không phải mức phạt áp dụng cho tất cả hành vi vi phạm. Mức phạt tối đa đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân, trừ trường hợp luật khác có quy định riêng.
Luật cũng cho phép xác định mức tiền phạt theo số lần hoặc tỷ lệ phần trăm của giá trị, số lượng hàng hóa, tang vật vi phạm, doanh thu hoặc số lợi thu được từ hành vi vi phạm hành chính.
6 hình thức xử phạt vi phạm hành chính
Luật xác định 6 hình thức xử phạt vi phạm hành chính, gồm cảnh cáo; phạt tiền; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn; đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và trục xuất.
Trong đó, cảnh cáo và phạt tiền chỉ được áp dụng là hình thức xử phạt chính. Bốn hình thức còn lại có thể được áp dụng là hình thức xử phạt chính hoặc bổ sung. Mỗi vi phạm hành chính được quy định một hình thức xử phạt chính, có thể quy định một hoặc nhiều hình thức xử phạt bổ sung kèm theo.
Đối với hình thức tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề hoặc đình chỉ hoạt động, thời hạn áp dụng từ 1 đến 24 tháng.
Ngoài các hình thức xử phạt, cá nhân, tổ chức vi phạm còn có thể phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như khôi phục tình trạng ban đầu, phá dỡ công trình xây dựng trái phép, khắc phục ô nhiễm môi trường, thu hồi sản phẩm không bảo đảm chất lượng hoặc nộp lại số lợi bất chính.
Theo đại biểu Quốc hội, mức phạt giao thông hiện nay đã rất cao và và đủ sức răn đe, vì vậy không nên tiếp tục tăng. |
Có thể phục vụ cộng đồng thay cho nộp phạt tiền
Một nội dung đáng chú ý khác của luật là quy định cho phép cá nhân vi phạm hành chính được thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp phạt tiền.
Theo Điều 66, biện pháp này được áp dụng đối với cá nhân bị phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp phạt.
Thời gian thực hiện công việc phục vụ cộng đồng không quá 4 giờ/ngày, không quá 5 ngày/tuần và tổng thời gian không quá 40 giờ.
Luật cũng quy định không áp dụng biện pháp này đối với phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, người từ đủ 70 tuổi trở lên, người mắc bệnh hiểm nghèo, người khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng.
Chính phủ sẽ quy định chi tiết việc áp dụng biện pháp thực hiện công việc phục vụ cộng đồng.
Theo quy định về hiệu lực thi hành, Luật Xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực từ ngày 1/1/2028, trừ trường hợp có quy định hiệu lực riêng.