Theo thông tin tại buổi họp báo, Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - mùa Thu là một trong những lễ hội thường niên do UBND thành phố Hải Phòng chủ trì tổ chức và được tổ chức với quy mô cấp thành phố. Năm nay, lễ hội diễn ra từ ngày 26/9 - 4/10 (16 - 24/8 âm lịch).

Quang cảnh buổi họp báo. Ảnh: Phùng Nguyện.

Mở ra trong không gian di sản đã được quốc tế ghi nhận

Ông Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hải Phòng cho biết, từ một lễ hội đã được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ, lễ hội năm nay mở ra trong không gian di sản đã được quốc tế ghi nhận, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về bảo tồn, thực hành và phát huy các giá trị di sản.

Đặc biệt, tại lễ hội năm nay sẽ diễn ra công bố Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Đây là dấu mốc quan trọng để đưa danh hiệu di sản thế giới từ một sự kiện ghi danh trở thành một giá trị được nhận diện, được lan tỏa và được phát huy trong đời sống văn hóa, du lịch và phát triển của các địa phương.

Ông Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hải Phòng phát biểu tại buổi họp báo. Ảnh: Phùng Nguyện.

Trong không gian di sản thế giới, lễ hội không chỉ là dịp tưởng niệm các bậc tiền nhân, thực hành các nghi lễ và phong tục truyền thống, mà còn là cơ hội để những giá trị của Côn Sơn, Kiếp Bạc được tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.

Các nghi lễ truyền thống vẫn giữ vị trí trung tâm của mùa hội, từ cáo yết, tưởng niệm các bậc tiền nhân, khai ấn, cầu an, hội hoa đăng đến rước, tế và giỗ Đức Thánh Trần. Đây là phần cốt lõi làm nên chiều sâu văn hóa và tính thiêng của lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Song song với “lễ”, không gian “hội” được mở rộng với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, múa rối nước, làng nghề, ẩm thực, sản phẩm OCOP, nông sản, quảng bá du lịch và xúc tiến thương mại.

Sự kết hợp giữa “lễ” và “hội” tạo nên một mùa hội vừa trang nghiêm trong không gian di tích, vừa sinh động trong đời sống văn hóa đương đại; để người dân và du khách có thể chiêm bái, tìm hiểu, trải nghiệm và khám phá di sản theo nhiều cách khác nhau.

Ông Lê Duy Mạnh, Phó Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc phát biểu tại buổi họp báo. Ảnh: Phùng Nguyện.

Theo ông Lê Duy Mạnh, Phó Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hải Phòng), không gian lễ hội năm nay được chỉnh trang, làm đẹp và tổ chức đồng bộ hơn, gắn với cảnh quan tự nhiên, kiến trúc và không gian văn hóa của di tích.

Các vị trí cửa ngõ được bố trí biểu tượng nhận diện di sản; hệ thống trang trí, điểm thông tin, điểm check-in và các không gian trải nghiệm được sắp xếp theo hướng thuận tiện cho công chúng, đồng thời tạo nên diện mạo thống nhất cho mùa hội.

Những yếu tố mới được đưa vào không nhằm làm thay đổi không gian vốn có của di tích, mà để làm cho di sản hiện diện rõ hơn trong mắt công chúng ngay từ khi bước vào lễ hội.

Sơ đồ không gian Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - mùa Thu năm 2026. Ảnh: Ban tổ chức lễ hội.

Tưởng niệm tiền nhân, tiếp nối mạch nguồn lịch sử

Trong chiều sâu của Côn Sơn, Kiếp Bạc, lịch sử không chỉ được lưu giữ qua những di tích, bia đá hay hiện vật, mà còn được trao truyền qua ký ức cộng đồng và những nghi lễ được thực hành qua nhiều thế hệ.

Bởi vậy, tưởng niệm các bậc tiền nhân tại lễ hội không chỉ là một nghi thức tri ân, mà còn là cách để thế hệ hôm nay đối thoại với lịch sử, nhận diện những giá trị đã làm nên sức sống của vùng đất.

Chương trình nghệ thuật tái hiện khái quát về các anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới… tại Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc mùa thu. Ảnh tư liệu: Phùng Nguyện/Mekong ASEAN.

Tại Côn Sơn, các hoạt động tưởng niệm 584 năm ngày mất của anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi là dịp tưởng nhớ một nhân cách lớn của lịch sử dân tộc - người để lại những di sản đặc biệt về tư tưởng, văn hóa, văn học và tinh thần yêu nước.

Không gian Côn Sơn, nơi Nguyễn Trãi từng sống, sáng tác và gắn bó trong những năm cuối cuộc đời, vì thế không chỉ là nơi tưởng niệm một danh nhân, mà còn là nơi những giá trị tư tưởng và nhân văn của ông tiếp tục được nhắc nhớ, trao truyền…

Người dân và du khách đến nhận ấn tại lễ khai ấn đền Kiếp Bạc. Ảnh tư liệu: Phùng Nguyện/Mekong ASEAN.

Tại Kiếp Bạc, lễ tưởng niệm 726 năm ngày mất của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gợi lại một trong những trang sử hào hùng của dân tộc.

Từ vùng đất gắn với cuộc đời, sự nghiệp và những chiến công của vị anh hùng dân tộc, truyền thống yêu nước, ý chí bảo vệ non sông và tinh thần đại đoàn kết được tiếp tục khẳng định trong đời sống văn hóa cộng đồng…

Người dân và du khách tham quan, mua sắm các sản phẩm tại các gian hàng tại Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến thương mại tại Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc mùa thu. Ảnh tư liệu: Phùng Nguyện/Mekong ASEAN.

Hai không gian tưởng niệm, hai nhân vật lịch sử với những đóng góp khác nhau, nhưng cùng gặp nhau ở những giá trị lớn của dân tộc: Trách nhiệm với đất nước, trọng dân, trọng nghĩa và khát vọng xây dựng một xã hội tốt đẹp.

Chính sự hiện diện của những giá trị ấy trong đời sống hôm nay làm cho việc tưởng niệm không dừng lại ở việc nhớ về quá khứ, mà trở thành một hình thức giáo dục lịch sử và bồi đắp các giá trị văn hóa cho thế hệ mới.

Trong khuôn khổ lễ hội, các nghi lễ dâng hương, rước, tế và tưởng niệm được tổ chức trang trọng, giữ gìn những yếu tố truyền thống gắn với cộng đồng. Đây cũng là dịp để người dân và du khách trực tiếp cảm nhận một di sản đang được thực hành trong đời sống, qua đó hiểu hơn về mối liên hệ giữa con người, lịch sử và không gian văn hóa Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Đông đảo người dân và du khách thập phương đến với lễ hội. Ảnh tư liệu: Phùng Nguyện/Mekong ASEAN.

Từ những câu chuyện về Nguyễn Trãi, Trần Quốc Tuấn và từ những nghi lễ được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ, lễ hội tiếp tục nối dài mạch nguồn lịch sử của vùng đất - để những giá trị của tiền nhân không chỉ được tưởng nhớ, mà còn trở thành nguồn cảm hứng cho hiện tại và tương lai…

Chương trình Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - mùa Thu năm 2026. Ban tổ chức lễ hội.