 |
| Ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì họp báo công bố thông tin tình hình thời tiết năm 2026. Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN. |
Tại cuộc họp báo cuối năm do Cục Khí tượng Thuỷ văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức chiều ngày 3/2, các chuyên gia đã cung cấp những thống kê về một năm biến động vừa qua và những dự báo quan trọng cho năm 2026.
Năm 2025: Bão dồn dập, lũ lịch sử, nắng nóng cực đoan
Ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, năm 2025 đã ghi nhận nhiều hiện tượng khí tượng thủy văn “kỷ lục và dị thường”.
Trên Biển Đông xuất hiện khoảng 20 xoáy thuận nhiệt đới, gồm 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới (tổng 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới) - mức cao nhất kể từ khi có số liệu quan trắc từ năm 1961; trong đó gần một nửa đổ bộ trực tiếp vào đất liền Việt Nam.
Trên hệ thống sông ngòi, hầu hết các lưu vực lớn từ Bắc đến Nam ghi nhận lũ lịch sử, với khoảng 20 con sông đạt mực nước cao kỷ lục, gây ngập úng diện rộng và thiệt hại lớn.
Các nhà khoa học cũng xếp năm 2025 vào nhóm 3 năm nóng nhất trong lịch sử quan trắc. Nhiệt độ tăng làm khí quyển bất ổn hơn, khiến bão mạnh hơn, mưa lớn hơn, trong khi một số khu vực lại đối mặt hạn hán nghiêm trọng.
 |
| Đường đi của bão và ATNĐ trên Biển Đông trong năm 2025. Ảnh: Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn quốc gia. |
Năm 2026 dự báo ít bão hơn nhưng nắng nóng gay gắt
Nhận định về thời tiết năm 2026, theo ông Hoàng Phúc Lâm, Phó giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn quốc gia cho biết, thời tiết năm nay sẽ ít bão hơn so với năm trước và các đợt nắng nóng có xu hướng mạnh và kéo dài hơn.
Theo ông Lâm, đầu năm 2026, các điều kiện khí hậu hiện tại có xu hướng mang lại lượng mưa tương đối thuận lợi cho Việt Nam. Tuy nhiên, từ nửa cuối năm, khi nhiệt độ nước biển tăng lên, mưa ở nhiều khu vực, đặc biệt là phía Nam, được dự báo sẽ giảm, trong khi thời tiết khô và nắng nóng có xu hướng gia tăng.
Về hoạt động của bão, áp thấp nhiệt đới, dự báo từ tháng 2 - 7/2026 sẽ có khoảng 3 - 4 cơn bão trên Biển Đông, và 1 - 2 cơn bão có khả năng đổ bộ vào Việt Nam.
Từ tháng 8 - 12/2026, số lượng ít hơn nhưng vẫn cần đề phòng các cơn bão mạnh. Trong giai đoạn này, tháng 8 - 9 bão chủ yếu tác động đến các tỉnh Bắc Bộ, còn từ tháng 9 - 12, phạm vi ảnh hưởng dịch chuyển dần xuống Trung Bộ và Nam Bộ.
Về nắng nóng, khu vực Đông Nam Bộ có khả năng xuất hiện nắng nóng từ cuối tháng 2 đến đầu tháng 3/2026, sau đó cường độ tăng dần và lan sang Tây Nam Bộ. Tại Tây Bắc Bộ, nắng nóng cục bộ có thể xuất hiện từ tháng 3/2026.
 |
| Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia. Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN. |
Từ khoảng tháng 4/2026, nắng nóng bắt đầu hình thành ở khu vực từ Thanh Hóa đến Huế và đến cuối tháng 4 lan rộng ra toàn bộ Bắc Bộ và Trung Bộ. Từ tháng 5/2026, nắng nóng ở các tỉnh phía Nam có xu hướng giảm dần, trong khi Bắc Bộ và Trung Bộ được dự báo nắng nóng gia tăng về cường độ, kéo dài đến khoảng tháng 8.
Sau đó, từ tháng 9/2026, nắng nóng có xu hướng giảm. Đáng chú ý, số đợt và mức độ nắng nóng trong năm 2026 được dự báo cao hơn so với cùng kỳ năm 2025.
Về không khí lạnh, rét đậm, rét hại xảy ra chủ yếu trong tháng 2/2026 tại khu vực vùng núi phía Bắc. Ngày 7-8/2 tới sẽ xảy ra một đợt rét đậm, cần đề phòng khả năng xuất hiện băng giá.
Thông tin về tình hình mưa năm 2026, ông Hoàng Phúc Lâm cho biết, mùa mưa trên cả nước được dự báo giống với các năm trước. Tây Nguyên có thể bước vào mùa mưa từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5; Nam Bộ từ nửa cuối tháng 5; còn Bắc Bộ khoảng trong tháng 5/2026. Các đợt mưa lớn có khả năng bắt đầu từ tháng 6 ở Bắc Bộ, sau đó dịch chuyển dần về phía Nam và kết thúc vào khoảng tháng 11 tại khu vực Trung Bộ.
Đối với triều cường ven biển Đông Nam Bộ, năm 2026 được dự báo có 6 đợt nước dâng cao, gồm các thời kỳ: Từ ngày 1 - 6/3; ngày 28/3 - 3/4; ngày 27/4 - 3/5; ngày 7 - 13/10; ngày 4 - 10/11 và ngày 4 - 10/12. Đáng lưu ý, trong hai đợt tháng 11 và tháng 12, mực nước tại trạm Vũng Tàu có thể vượt ngưỡng 4,3m.
Trong mùa khô đầu năm 2026, tình hình xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long được dự báo xấp xỉ hoặc thấp hơn so với mùa khô 2024 - 2025. Giai đoạn từ tháng 2 - 4/2026, xâm nhập mặn có thể gia tăng, song chưa gây ảnh hưởng lớn đến đời sống dân sinh và sản xuất nông nghiệp tại các địa phương.
Ngoài ra, trong giai đoạn từ tháng 4 - 7/2026, tình trạng khô hạn, thiếu nước của các công trình thủy lợi có khả năng xảy ra tại một số địa phương thuộc Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng.
Ứng dụng công nghệ và phối hợp liên ngành trong dự báo, phòng chống thiên tai
Tại phần thảo luận, các cơ quan báo chí đã đặt ra nhiều câu hỏi về ứng dụng công nghệ trong dự báo nhanh, sớm thời tiết, thiên tai hay sự phối hợp giữa các cơ quan ban ngành, giữa Cục Khí tượng với ngành điện lực, thuỷ lợi.
Trong ứng dụng công nghệ, Phó Cục trưởng Hoàng Đức Cường khẳng định, việc nâng cao năng lực dự báo và cảnh báo sớm là yêu cầu cấp thiết nhằm giảm thiểu rủi ro cho đời sống và sản xuất.
"Ngành khí tượng thủy văn Việt Nam cũng rất quan tâm đến vấn đề ứng dụng công nghệ trong công tác dự báo, Cục cũng sở hữu nhiều thiết bị công nghệ tiên tiến, những gì thế giới có thì Việt Nam cũng có," ông Cường cho hay.
Riêng tại Đồng bằng sông Cửu Long, ông Cường cho biết, công tác dự báo còn gặp thách thức do phụ thuộc lớn vào dữ liệu từ thượng nguồn, nhưng nhờ đầu tư hệ thống quan trắc tự động và giám sát hồ chứa, độ chính xác đang từng bước được nâng cao, góp phần phục vụ hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai.
 |
| Ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại họp báo. Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN. |
Về vấn đề hợp tác liên ngành, lãnh đạo Cục Khí tượng Thủy văn nhấn mạnh rằng việc chia sẻ thông tin dự báo cho các cơ quan chức năng như Ban chỉ đạo phòng chống thiên tai, ngành điện lực và thủy lợi là một hoạt động thường xuyên.
Các bản tin nhận định dài hạn về xu thế nắng nóng và lượng mưa của Cục được gửi định kỳ cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) để xây dựng kế hoạch tích nước hoặc xả nước tại các hồ chứa thủy điện, đảm bảo tối ưu an ninh năng lượng và phát triển kinh tế.
Ngược lại, ngành khí tượng cũng tiếp nhận các số liệu về lưu lượng và mực nước hồ từ phía ngành điện để tích hợp vào hệ thống giám sát, giúp nâng cao độ chính xác cho các bản tin dự báo lũ ở hạ du.
Đặc biệt, trong giai đoạn từ tháng 4 - 7 năm 2026, khi tình trạng khô hạn và thiếu nước có nguy cơ xảy ra tại các công trình thủy lợi thuộc khu vực Tây Nguyên, sự phối hợp thông tin này trở nên cấp thiết để các địa phương chủ động phương án điều tiết nguồn nước phục vụ sản xuất và dân sinh.
