Ngày 15/3/2026, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đây là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân và góp phần xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Bà Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn chuyên trách, Đoàn đại biểu Quốc hội khoá XV TP Hải Phòng. Ảnh: quochoi.vn

Nhiều điểm mới mang tính đột phá

Chia sẻ với Mekong ASEAN, bà Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn chuyên trách, Đoàn đại biểu Quốc hội khoá XV TP Hải Phòng cho biết, kỳ bầu cử lần này những điểm khác biệt mang tính đột phá. Trước hết, thời điểm tổ chức sớm hơn, rút ngắn hơn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV nhằm bảo đảm tính đồng bộ trong công tác cán bộ và triển khai các nhiệm vụ trọng yếu ngay từ đầu nhiệm kỳ mới.

Dự kiến, kết quả bầu cử sẽ được công bố sớm nhất vào ngày 22/3/2026. Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI dự kiến khai mạc ngày 6/4/2026, để thực hiện công tác nhân sự và xây dựng pháp luật.

Việc rút ngắn khoảng thời gian giữa Đại hội lần thứ XIV của Đảng và kỳ họp thứ nhất của Quốc hội, HĐND các cấp khóa mới sẽ giúp việc kiện toàn nhân sự, phân công cán bộ, triển khai nghị quyết Đại hội XIV và nghị quyết đại hội Đảng các cấp diễn ra đồng bộ, kịp thời.

Một điểm mới khác, theo bà Nga là việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong bầu cử được đẩy mạnh như: Lập danh sách cử tri, cung cấp thông tin ứng viên và giám sát bầu cử, công bố chương trình hành động của người ứng cử,... Việc này theo bà Nga giúp người dân tiếp cận thông tin dễ hơn, việc bầu cử diễn ra thuận lợi, nhanh chóng và tiện ích hơn.

Mặt khác, việc gắn bầu cử với dữ liệu số cũng phản ánh một xu thế mới: Từ quản lý bằng giấy tờ sang quản trị bằng dữ liệu. Và bầu cử với tính nghiêm ngặt và yêu cầu chính xác cao chính là một phép thử quan trọng cho năng lực quản trị số của hệ thống.

Từ góc độ là đại biểu Quốc hội khoá XIV và khoá XV, theo bà Nguyễn Thị Việt Nga, để Quốc hội hoạt động ngày càng hiệu quả, cần tiếp tục đẩy mạnh 3 nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, nâng cao chất lượng công tác xây dựng pháp luật, đặc biệt là khâu đánh giá tác động chính sách. Mỗi dự án luật cần được chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, tránh tình trạng phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần trong thời gian ngắn.

Thứ hai, tăng cường hiệu lực giám sát. Giám sát phải đi đến cùng vấn đề, có kết luận rõ ràng và theo dõi việc thực hiện kiến nghị sau giám sát. Chỉ khi các kiến nghị được thực thi nghiêm túc thì niềm tin của nhân dân đối với Quốc hội mới được củng cố.

Thứ ba, tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp hơn: ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, tăng tính tương tác với cử tri, công khai minh bạch hơn các hoạt động nghị trường để người dân theo dõi và giám sát.

"Tôi tin rằng, với sự kế thừa kinh nghiệm của các khóa trước và tinh thần đổi mới mạnh mẽ, Quốc hội khóa XVI sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, thực sự là nơi kết tinh trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng phát triển của dân tộc," bà Nguyễn Thị Việt Nga nêu.

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, đại biểu Quốc hội khóa XV. Ảnh: quochoi.vn

Ngày hội của những kỳ vọng mới

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, đại biểu Quốc hội khóa XV chia sẻ, kỳ bầu cử khoá XVI diễn ra trong thời điểm có tính bản lề của tiến trình phát triển đất nước. Đây không chỉ là cuộc bầu cử theo chu kỳ 5 năm mà là sự kiện trọng đại để nhân dân trực tiếp trao quyền, lựa chọn những người xứng đáng đại diện cho hơn 100 triệu dân quyết định những vấn đề chiến lược trong kỷ nguyên mới.

Trong giai đoạn phát triển mới, mỗi quyết sách của Quốc hội không chỉ giải quyết vấn đề trước mắt mà còn định hình tương lai dài hạn của quốc gia. Vì vậy, yêu cầu đối với đại biểu Quốc hội khóa XVI cao hơn cả về tiêu chuẩn và chiều sâu trách nhiệm.

Theo ông Hồi, đó phải là những người có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức rõ sứ mệnh đại diện. Đi cùng với năng lực hoạch định và phản biện chính sách, nhất là trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị và tạo đột phá tăng trưởng.

Bên cạnh đó là tính chuyên nghiệp và trách nhiệm đến cùng. Quốc hội ngày càng tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, đòi hỏi mỗi đại biểu phải đầu tư nghiêm túc cho công việc nghị trường; chuẩn bị kỹ lưỡng; tranh luận thẳng thắn nhưng xây dựng; giám sát không chỉ để nêu vấn đề mà để tạo chuyển biến thực chất. Đại biểu phải theo đuổi đến cùng các kiến nghị sau giám sát, bảo đảm luật và nghị quyết đi vào cuộc sống.

Liêm chính và dũng khí chính trị cũng là trọng trách của "một đại biểu của dân". Quốc hội là diễn đàn dân chủ cao nhất. Đại biểu phải dám nói, dám nêu vấn đề khó, dám chịu trách nhiệm. Sự liêm chính của từng đại biểu sẽ củng cố niềm tin của nhân dân đối với cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất.

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi cho rằng, kỳ bầu cử Quốc hội khóa XVI đang mở ra kỳ vọng về một thế hệ đại biểu chuyên nghiệp. Cơ cấu đại biểu dự kiến sẽ có sự kết hợp hợp lý giữa những người giàu kinh nghiệm và những nhân tố mới, đặc biệt là sự tham gia sâu hơn của các nhà quản lý, nhà khoa học, những người có kiến thức thực tiễn về lập pháp và hoạch định chính sách.

"Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng của cả hệ thống chính trị và tinh thần trách nhiệm của cử tri, tôi tin tưởng Quốc hội khóa XVI sẽ đủ bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng để xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững, thực sự là biểu tượng của ý chí và khát vọng phát triển của dân tộc trong giai đoạn mới," PGS.TS Nguyễn Chu Hồi khẳng định.