Những việc cần làm trong 15 phút đầu khi bị lừa đảo trực tuyến

Theo chuyên gia Ngô Minh Hiếu, nếu nghi bị lừa đảo, trong 15 phút đầu, người dân cần dừng thao tác, ngắt kết nối mạng, liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản, đổi mật khẩu và lưu lại bằng chứng để báo cáo.
Chuyên gia lưu ý những việc cần làm trong 15 phút đầu khi nghi bị lừa đảo
Ông Ngô Minh Hiếu, Giám đốc và nhà sáng lập của dự án phi lợi nhuận Chống Lừa Đảo, thành viên Hiệp hội An ninh mạng quốc gia chỉ cách xử lý trong 15 phút đầu khi nghi bị lừa đảo trực tuyến. Ảnh: BTC.

Phát biểu tại hội thảo “Kiến tạo niềm tin số - Doanh nghiệp Việt chung tay bảo vệ người dùng” diễn ra chiều 14/8, ông Ngô Minh Hiếu, Giám đốc và nhà sáng lập của dự án phi lợi nhuận Chống Lừa Đảo, thành viên Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cho biết tội phạm mạng đang tận dụng các công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), để cá nhân hóa kịch bản lừa đảo.

Một trong những phương thức phổ biến là lừa đảo tình cảm. Các đối tượng tạo dựng danh tính giả, xây dựng mối quan hệ với nạn nhân rồi dẫn dắt sang các hoạt động đầu tư hoặc giao dịch tài chính. AI và deepfake (công nghệ giả mạo hình ảnh, khuôn mặt hoặc giọng nói bằng AI) được sử dụng để tăng mức độ thuyết phục của các kịch bản này.

Bên cạnh đó, các đối tượng mạo danh cơ quan thuế, công an, cơ quan chức năng, gửi đường dẫn dụ người dùng tải ứng dụng chứa mã độc, từ đó tìm cách chiếm quyền truy cập vào ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử. Các chương trình khuyến mãi, trúng thưởng, nâng hạn mức thẻ tín dụng giả mạo cũng được sử dụng để đánh cắp thông tin thẻ và mã OTP.

Phân tích cách thức lừa đảo, ông Hiếu cho rằng điểm chung của nhiều cuộc tấn công nhằm vào cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức là các đối tượng thường bắt đầu bằng việc thu thập, khai thác dữ liệu. Việc công khai quá nhiều thông tin cá nhân, hình ảnh và các mối quan hệ trên mạng xã hội có thể tạo thêm dữ liệu để đối tượng xây dựng kịch bản lừa đảo.

Nên làm gì trong 15 phút đầu tiên?

Theo chuyên gia Ngô Minh Hiếu, khi nghi ngờ trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo, 15 phút đầu tiên là thời gian quan trọng để hạn chế thiệt hại.

Trước hết, người dùng cần dừng mọi thao tác và ngắt các kết nối có thể khiến thiết bị tiếp tục bị xâm nhập. Nếu nghi ngờ điện thoại đã bị nhiễm mã độc, cần ngắt kết nối Internet để hạn chế khả năng thiết bị tiếp tục bị truy cập từ bên ngoài.

Nếu phát hiện thông tin thẻ có nguy cơ bị đánh cắp hoặc đã xuất hiện giao dịch bất thường, cần liên hệ ngay với ngân hàng để khóa thẻ. Sau đó, người dùng cần thay đổi mật khẩu, bật xác thực hai yếu tố và kiểm tra các tài khoản, thiết bị có liên quan. Đồng thời, lưu lại bằng chứng như tin nhắn, đường dẫn, số điện thoại, tài khoản nhận tiền và ảnh chụp màn hình.

Cuối cùng, người dùng cần báo cáo vụ việc cho cơ quan chức năng hoặc nền tảng liên quan. “Quá trình ứng phó không nên dừng lại ở việc tự bảo vệ tài khoản. Việc báo cáo kèm bằng chứng còn giúp cảnh báo cộng đồng, bổ sung dữ liệu cho các hệ thống phòng, chống lừa đảo và góp phần ngăn chặn những vụ việc tương tự trong tương lai,” ông Hiếu chia sẻ.

Cần bảo vệ cả hệ sinh thái số thay vì từng hệ thống riêng lẻ

Cũng tại sự kiện, ông Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) cho rằng người dân, tổ chức và doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy bảo vệ từng hệ thống riêng lẻ sang bảo vệ cả hệ sinh thái số và toàn bộ quá trình hoạt động trên môi trường số.

“An ninh mạng hiện nay không còn là vấn đề riêng của từng hệ thống hay từng doanh nghiệp. Một vụ việc có thể bắt đầu từ một tài khoản giả mạo trên mạng xã hội, liên quan đến việc khai thác dữ liệu cá nhân, sử dụng hạ tầng viễn thông và kết thúc bằng một giao dịch tài chính. Một lỗ hổng của một doanh nghiệp cũng có thể trở thành điểm khởi đầu của cả chuỗi rủi ro, ảnh hưởng đến nhiều tổ chức và người sử dụng,” lãnh đạo Cục A05 nói.

Phó Cục trưởng Triệu Mạnh Tùng đề xuất một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Thứ nhất, xác định bảo đảm an ninh mạng là yêu cầu xuyên suốt trong phát triển và vận hành các sản phẩm, dịch vụ số. Các doanh nghiệp, cộng đồng và toàn xã hội cần nhận thức đầy đủ về vai trò của an ninh mạng trong quá trình chuyển đổi số, từ sản xuất, kinh doanh, ứng dụng, vận hành hệ thống đến các hoạt động thường ngày.

Thứ hai, chuyển từ phòng vệ thụ động sang chủ động phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn nguy cơ từ sớm, từ xa. Theo ông Tùng, yêu cầu về an toàn, an ninh và các lớp bảo vệ cần được tính đến ngay từ khâu thiết kế hệ thống, thay vì chỉ xử lý khi xảy ra tấn công.

Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cũng cần phối hợp với đơn vị chuyên trách để giám sát, phát hiện, xử lý sớm nguy cơ; tổ chức ứng cứu và khắc phục kịp thời khi xảy ra sự cố, hạn chế tác động đến hệ thống và người sử dụng.

Thứ ba, tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin và phối hợp trong bảo đảm an ninh mạng. Hiện nay, bảo vệ an ninh mạng không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ các hệ thống thông tin mà còn hướng tới bảo vệ con người trong quá trình hoạt động trên môi trường số. Vì vậy, bên cạnh các giải pháp bảo vệ hệ thống, cần triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ khác, từ xây dựng văn hóa ứng xử trên không gian mạng đến nâng cao kỹ năng trao đổi, kiểm chứng thông tin.

Chuyên gia lưu ý những việc cần làm trong 15 phút đầu khi nghi bị lừa đảo
Ảnh: Hà Anh/Mekong ASEAN.
“Chúng ta đang đứng trước nguy cơ từ thông tin xấu, độc, tin giả và nhiều nội dung có thể gây tác động tiêu cực lan tràn trên không gian mạng. Người dùng đôi khi có thể bị giới hạn trong một 'vòng nhận thức' khi các nền tảng số sử dụng thuật toán để lựa chọn và phân phối nội dung đến từng tài khoản. Nếu không kịp thời nhận diện và xử lý, chúng ta có thể bị cuốn vào những luồng thông tin do các nền tảng điều hướng và cung cấp, từ đó nhận thức và hành vi có thể bị tác động, thậm chí sai lệch. Do đó, cần nghiên cứu và xây dựng các phương án phù hợp để bảo vệ con người, không chỉ về mặt an toàn thông tin mà cả nhận thức và hành vi trong quá trình hoạt động trên không gian số”.
Ông Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao

Thứ tư, gắn bảo đảm an ninh mạng với bảo vệ dữ liệu và người sử dụng. Mỗi hoạt động trên không gian mạng đều có thể tạo ra dữ liệu, vì vậy dữ liệu cần được bảo vệ tương xứng với mức độ quan trọng và rủi ro.

Hội thảo “Kiến tạo niềm tin số - Doanh nghiệp Việt chung tay bảo vệ người dùng” là một trong những hoạt động mở đầu của Chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày An ninh mạng Việt Nam năm 2026 với chủ đề "Vì một không gian mạng nhân văn cho mỗi người" do Tạp chí điện tử An ninh mạng Việt Nam tổ chức dưới sự chỉ đạo của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia.
Tuần lễ VinFuture 2026 bàn về AI, chăm sóc sức khỏe và đại dương

Tuần lễ VinFuture 2026 bàn về AI, chăm sóc sức khỏe và đại dương

Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026 sẽ diễn ra từ ngày 2 - 8/12 với chủ đề “Khoa học khai mở, Kiến tạo phồn vinh”.
Phó Thủ tướng: Ngành xây dựng phải biến tiến bộ công nghệ thành hiệu quả thực tế

Phó Thủ tướng: Ngành xây dựng phải biến tiến bộ công nghệ thành hiệu quả thực tế

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu ngành xây dựng tập trung làm chủ công nghệ hạ tầng chiến lược, phát triển dữ liệu dùng chung và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tế.
Việt Nam ra mắt Cổng thông tin thị trường carbon tại COP31

Việt Nam ra mắt Cổng thông tin thị trường carbon tại COP31

Việt Nam ra mắt Cổng thông tin thị trường các-bon tại COP31, công khai thông tin chính sách, giao dịch và hỗ trợ doanh nghiệp, nhà đầu tư tiếp cận thị trường
Việt Nam muốn tăng cường hợp tác khoa học, công nghệ với tỉnh Kanagawa (Nhật Bản)

Việt Nam muốn tăng cường hợp tác khoa học, công nghệ với tỉnh Kanagawa (Nhật Bản)

Chiều 13/11, tại trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tiếp ông Kuroiwa Yuji, Thống đốc tỉnh Kanagawa (Nhật Bản).
Vốn hóa NVIDIA bốc hơi 1.600 tỷ USD sau hơn một tháng

Vốn hóa NVIDIA bốc hơi 1.600 tỷ USD sau hơn một tháng

Vốn hóa thị trường của hãng sản xuất chip NVIDIA giảm khoảng 1.600 tỷ USD trong giai đoạn từ ngày 2/10 đến 12/11, giữa lúc cổ phiếu hãng chip Mỹ liên tục mất giá.
ASUS ra mắt Zenbook 14 thế hệ mới

ASUS ra mắt Zenbook 14 thế hệ mới

ASUS giới thiệu Zenbook 14 (2026) với hai gam màu mới, thiết kế từ 1,1 kg, màn hình OLED, pin công bố tới 30 giờ và giá bán từ 34,99 triệu đồng.
Ông Jensen Huang chính thức từ chức CEO NVIDIA

Ông Jensen Huang chính thức từ chức CEO NVIDIA

Ông Jensen Huang từ chức CEO NVIDIA ngày 12/11, trong bối cảnh xuất hiện những thông tin gây tranh cãi về đời tư và các nghi vấn liên quan đến an ninh quốc gia Mỹ.
Việt Nam thúc đẩy hợp tác với Hàn Quốc về thiết kế chip và AI

Việt Nam thúc đẩy hợp tác với Hàn Quốc về thiết kế chip và AI

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN, Việt Nam và Hàn Quốc có những thế mạnh có thể bổ trợ cho nhau. Việt Nam có nguồn nhân lực trẻ, thị trường đang phát triển và định hướng thúc đẩy công nghiệp công nghệ cao.
Vì sao Việt Nam chưa có nhiều nền tảng số lớn như Amazon, Shopee?

Vì sao Việt Nam chưa có nhiều nền tảng số lớn như Amazon, Shopee?

Việt Nam có đủ năng lực công nghệ để hình thành các nền tảng có quy mô người dùng lớn, đủ sức cạnh tranh trên thị trường song chưa thể phát triển những nền tảng số tương tự Amazon, Shopee.
Vinfast chính thức nhận đặt cọc xe VF 5 và VF 6 mới, giá từ 460 triệu đồng

Vinfast chính thức nhận đặt cọc xe VF 5 và VF 6 mới, giá từ 460 triệu đồng

VinFast công bố ra mắt và chính thức nhận đặt cọc hai mẫu SUV đô thị mẫu mới là VF 5 và VF 6, với nhiều nâng cấp công nghệ hấp dẫn.
Thắt chặt tiêu chuẩn về pin sạc dự phòng tại Việt Nam

Thắt chặt tiêu chuẩn về pin sạc dự phòng tại Việt Nam

Việt Nam đang xây dựng dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia về an toàn pin sạc dự phòng. Nếu được ban hành, các sản phẩm không vượt qua các phép thử an toàn sẽ có cơ sở bị loại khỏi thị trường.
Điện thoại vẫn dùng tốt, vì sao ngân hàng khuyến nghị cập nhật iOS?

Điện thoại vẫn dùng tốt, vì sao ngân hàng khuyến nghị cập nhật iOS?

Trước những lỗ hổng bảo mật khó nhận biết, cập nhật iOS là một bước giúp bảo vệ dữ liệu cá nhân và tăng thêm sự an toàn cho các giao dịch ngân hàng mỗi
Green SM triển khai chương trình 'Mùa đông xanh - Vì tương lai xanh'

Green SM triển khai chương trình 'Mùa đông xanh - Vì tương lai xanh'

Green SM công bố triển khai chương trình “Mùa đông xanh - Vì tương lai xanh” với chính sách hỗ trợ chưa từng có: ưu đãi 25% cước xe cho khách hàng.
Muốn phát triển đô thị thông minh, phải giải bài toán dữ liệu

Muốn phát triển đô thị thông minh, phải giải bài toán dữ liệu

Phát triển đô thị thông minh không chỉ đòi hỏi đầu tư công nghệ mà còn cần chuẩn hóa, kết nối và khai thác dữ liệu để giải quyết những vấn đề thực tế trong quản lý đô thị.
Doanh nghiệp điện tử Việt Nam - Trung Quốc kết nối chuỗi cung ứng tại Hà Nội

Doanh nghiệp điện tử Việt Nam - Trung Quốc kết nối chuỗi cung ứng tại Hà Nội

Hội nghị Kết nối Doanh nghiệp ngành Điện tử, Điện gia dụng và Linh kiện Trung Quốc - Việt Nam được tổ chức tại Trung tâm triển lãm VEC từ ngày 5 đến 7/11.
Từ thương mại đến công nghệ, Việt Nam - Malaysia tìm dư địa hợp tác mới

Từ thương mại đến công nghệ, Việt Nam - Malaysia tìm dư địa hợp tác mới

Trên nền tảng thương mại tăng trưởng và những kết nối giữa doanh nghiệp công nghệ, Việt Nam và Malaysia đang tìm kiếm cơ hội mở rộng hợp tác trong đầu tư hạ tầng số, phát triển chuỗi cung ứng.
Hơn 300 doanh nghiệp điện tử tìm kiếm đối tác, nhà phân phối tại Việt Nam

Hơn 300 doanh nghiệp điện tử tìm kiếm đối tác, nhà phân phối tại Việt Nam

IEAE Hanoi 2026 là điểm hẹn tìm nguồn cung của doanh nghiệp Việt Nam, từ sản phẩm hoàn chỉnh, linh kiện đến dịch vụ OEM, ODM và năng lực sản xuất ngay tại các nhà máy đặt ở trong nước.
Đối thoại Việt Nam - Malaysia: Mở rộng không gian phát triển kinh tế số

Đối thoại Việt Nam - Malaysia: Mở rộng không gian phát triển kinh tế số

Việt Nam và Malaysia đều xác định chuyển đổi số là một trong những ưu tiên trong chiến lược phát triển quốc gia.
Sẽ tổ chức lại 33 chương trình khoa học công nghệ quốc gia

Sẽ tổ chức lại 33 chương trình khoa học công nghệ quốc gia

Trong năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ rà soát, tổ chức lại 33 chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, nhằm giảm trùng lặp, tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ trọng điểm.
Bộ Khoa học và Công nghệ nêu lý do cấm nhập khẩu thiết bị cũ

Bộ Khoa học và Công nghệ nêu lý do cấm nhập khẩu thiết bị cũ

Theo Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, việc đưa điện thoại thông minh, máy tính đã qua sử dụng vào danh mục cấm nhập khẩu nhằm đồng bộ quy định pháp luật, bảo vệ người tiêu dùng.
Quỹ NATIF nhận hồ sơ hỗ trợ lãi vay đổi mới công nghệ đến ngày 16/11

Quỹ NATIF nhận hồ sơ hỗ trợ lãi vay đổi mới công nghệ đến ngày 16/11

Doanh nghiệp vay vốn đổi mới công nghệ có thể được hỗ trợ 50% lãi suất, tối đa 6%/năm trong thời gian không quá 5 năm. Hồ sơ đợt 2 được tiếp nhận đến hết ngày 16/11.
Masan: Đưa ‘hệ điều hành tiêu dùng’ thành chiến lược trung tâm

Masan: Đưa ‘hệ điều hành tiêu dùng’ thành chiến lược trung tâm

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển của Masan: Từ mở rộng các mảng tiêu dùng, thực phẩm, đồ uống, bán lẻ sang kết nối chúng thành nền tảng vận hành thống nhất.
Ra mắt bản đồ số văn hóa Việt Nam CMAP

Ra mắt bản đồ số văn hóa Việt Nam CMAP

Bản đồ số văn hóa Việt Nam giúp người dân, du khách tra cứu sự kiện, di sản, bảo tàng và các hoạt động văn hóa đặc sắc tại 34 tỉnh, thành phố.
Ứng dụng dữ liệu, AI làm nền tảng quản trị giao thông hiện đại

Ứng dụng dữ liệu, AI làm nền tảng quản trị giao thông hiện đại

Dữ liệu và trí tuệ nhân tạo sẽ trở thành nền tảng điều hành giao thông trên phạm vi toàn quốc, với hệ thống trung tâm dữ liệu hai cấp vận hành từ năm 2028.
Digiworld bán hết HPG, khoản đầu tư KBC lỗ hơn 30 tỷ

Digiworld bán hết HPG, khoản đầu tư KBC lỗ hơn 30 tỷ

Cuối quý 3/2026, Digiworld không còn nắm giữ cổ phiếu Tập đoàn Hòa Phát (HPG); khoản đầu tư Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (KBC) còn lại tạm lỗ gần 34 tỷ đồng.
Quỹ khen thưởng của Viettel Construction tăng gấp đôi sau 9 tháng

Quỹ khen thưởng của Viettel Construction tăng gấp đôi sau 9 tháng

Quỹ khen thưởng, phúc lợi của Viettel Construction đạt 64 tỷ đồng tại ngày 30/9/2026, tăng gấp đôi so với hồi đầu năm. Cùng thời điểm, khoản phải trả người lao động cũng tăng 66%, lên 1.184 tỷ đồng.
Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2026 tập trung thảo luận về AI

Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2026 tập trung thảo luận về AI

Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam (VIDW) năm 2026 tập trung vào các hoạt động gồm diễn đàn về công nghệ chiến lược, hợp tác quốc tế và trưng bày sản phẩm công nghệ, với trọng tâm là AI và chuyển đổi số.
Trao giải 10 đội xuất sắc tại diễn tập an ninh mạng quốc gia 2026

Trao giải 10 đội xuất sắc tại diễn tập an ninh mạng quốc gia 2026

Chương trình diễn tập an ninh mạng quốc gia năm 2026 mô phỏng cuộc tấn công vào hệ thống thông tin của một tổ chức tài chính, yêu cầu các đội vừa bảo vệ hệ thống, vừa điều tra dấu vết tấn công.
Apple thừa nhận iPhone Duo lỗi màn hình, hướng dẫn người dùng đổi máy

Apple thừa nhận iPhone Duo lỗi màn hình, hướng dẫn người dùng đổi máy

Chưa đầy một tuần sau khi iPhone Duo mở bán, Apple xác nhận một số thiết bị gặp sự cố ở màn hình gập và hướng dẫn người dùng liên hệ AppleCare để được thay thế.
Hà Nội xử phạt hơn 4,4 tỷ đồng vi phạm thương mại điện tử trong 10 tháng

Hà Nội xử phạt hơn 4,4 tỷ đồng vi phạm thương mại điện tử trong 10 tháng

Các hành vi vi phạm phổ biến gồm thiếu thông báo, công bố thông tin chủ sở hữu website và chính sách bảo vệ thông tin cá nhân; kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, không rõ nguồn gốc trên mạng.
Ba sàn tài sản mã hóa hoàn thiện điều kiện gia nhập thị trường

Ba sàn tài sản mã hóa hoàn thiện điều kiện gia nhập thị trường

CAEX, SCEX và TCEX đã hoàn tất thẩm định an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4, đánh dấu tiến triển về hạ tầng công nghệ trong quá trình chuẩn bị xin cấp phép hoạt động.
FPT định hình vị thế mới trong chuỗi giá trị công nghệ

FPT định hình vị thế mới trong chuỗi giá trị công nghệ

Không dừng ở hoạt động xuất khẩu phần mềm và cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin, Tập đoàn FPT (HOSE: FPT) đang đầu tư xây dựng năng lực công nghệ lõi, từ hạ tầng điện toán, nền tảng AI đến thiết kế, kiểm thử và đóng gói chip bán dẫn.
CMC: Từ ‘làm công nghệ’ sang ‘làm chủ công nghệ’

CMC: Từ ‘làm công nghệ’ sang ‘làm chủ công nghệ’

Hơn một thập kỷ gia nhập CMC, Phó Chủ tịch, Tổng giám đốc CMC Đặng Tùng Sơn nhìn lại sự thay đổi của doanh nghiệp không phải bằng số lượng lĩnh vực kinh doanh hay quy mô nhân sự, mà bằng một chuyển dịch trong cách tiếp cận công nghệ.
Đại học Quốc gia Hà Nội cần tiên phong giải quyết những bài toán lớn của quốc gia

Đại học Quốc gia Hà Nội cần tiên phong giải quyết những bài toán lớn của quốc gia

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị Đại học Quốc gia Hà Nội tập trung phát triển đại học nghiên cứu tinh hoa, đẩy mạnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Tin tặc dùng AI tăng tốc tấn công mạng, ngân hàng đứng trước bài toán ứng phó

Tin tặc dùng AI tăng tốc tấn công mạng, ngân hàng đứng trước bài toán ứng phó

Trí tuệ nhân tạo (AI) góp phần nâng cao hiệu quả bảo mật, ứng phó sự cố nhưng cũng đang làm thay đổi tốc độ và phương thức tấn công mạng.
Nhận diện 4 nguy cơ tấn công mạng vào hạ tầng năng lượng

Nhận diện 4 nguy cơ tấn công mạng vào hạ tầng năng lượng

Theo chuyên gia Nguyễn Trung Hiếu, hạ tầng năng lượng có thể bị tấn công mạng từ những sơ hở trong quản lý tài khoản đến kết nối kỹ thuật, đặt ra yêu cầu bảo vệ ngay từ thiết kế.
Xem thêm