Thanh tra NHNN xử phạt loạt doanh nghiệp kinh doanh vàng: Bảo Tín Minh Châu, SJC, PNJ, DOJI,...

Ngày 30/5, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã công bố kết luận thanh tra hoạt động kinh doanh vàng tại loạt doanh nghiệp lớn, gồm: Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC), CTCP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ), Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu, CTCP Tập đoàn Vàng bạc đá quý DOJI, cùng hai ngân hàng là Eximbank và TPBank.

Kết quả cho thấy nhiều vi phạm liên quan đến chế độ báo cáo giao dịch mua bán vàng miếng và công tác phòng, chống rửa tiền. Chánh Thanh tra NHNN đã ra quyết định xử phạt hành chính, cụ thể: Bảo Tín Minh Châu bị phạt cao nhất với 2,64 tỷ đồng; SJC bị phạt 2,14 tỷ đồng; DOJI và PNJ lần lượt bị phạt 1,365 tỷ đồng và 1,34 tỷ đồng. Hai ngân hàng Eximbank và TPBank bị xử phạt từ 380 đến 400 triệu đồng.

NHNN yêu cầu các đơn vị bị thanh tra nghiêm túc tuân thủ các quy định pháp luật, khẩn trương khắc phục vi phạm và thiếu sót, đặc biệt là trong lĩnh vực thuế.

Sau thanh tra, NHNN đã chuyển hồ sơ một số vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự sang Bộ Công an để tiếp tục xác minh, điều tra và xử lý theo thẩm quyền.

Tổng giám đốc SJC tự quyết giá vàng không theo quy trình

Theo kết luận thanh tra vừa được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố, Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) vi phạm chế độ báo cáo mua bán vàng miếng, có dấu hiệu cạnh tranh không lành mạnh khi sử dụng thông tin gây nhầm lẫn nhằm thu hút khách hàng từ doanh nghiệp khác. Công ty vi phạm quy định về kế toán, hóa đơn, kê khai thuế và có dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế – thông tin đã được chuyển sang cơ quan có thẩm quyền để xử lý.

Đáng chú ý, việc điều hành giá vàng tại SJC hoàn toàn do tổng giám đốc trực tiếp quyết định, trong khi công ty không có quy trình nội bộ hay căn cứ cụ thể để xác lập giá mua – bán. Việc này không chỉ thiếu phân tách trách nhiệm giữa các bộ phận liên quan mà còn tiềm ẩn rủi ro cho chính hoạt động kinh doanh và thị trường vàng, bởi SJC là đơn vị chiếm thị phần lớn.

Thanh tra cũng phát hiện SJC từng lập và phát hành hóa đơn không có mã cơ quan thuế, sai phạm trong hạch toán khiến thiếu hụt thu nhập tính thuế doanh nghiệp, cũng như một số vi phạm liên quan đến dự phòng giảm giá hàng tồn kho.

PNJ và Bảo Tín Minh Châu vi phạm nhiều quy định trong kinh doanh vàng

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã chỉ ra nhiều sai phạm tại CTCP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ). Doanh nghiệp này không tuân thủ chế độ báo cáo hoạt động mua bán vàng miếng và có dấu hiệu cung cấp thông tin gây nhầm lẫn về sản phẩm, hàng hóa nhằm lôi kéo khách hàng từ đối thủ – một hành vi thuộc diện cạnh tranh không lành mạnh. PNJ còn bị phát hiện vi phạm quy định về nhãn hàng hóa đối với sản phẩm vàng trang sức, mỹ nghệ.

Về hóa đơn, công ty lập hóa đơn bán hàng không đúng thời điểm ở một số giao dịch, đồng thời để xảy ra tình trạng thiếu thông tin hoặc không xác thực thông tin cá nhân (CMND/CCCD) của khách hàng.

Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu bị kết luận có nhiều sai phạm nghiêm trọng, đặc biệt trong hoạt động kinh doanh vàng trên nền tảng trực tuyến. Cụ thể, doanh nghiệp này đã bán vàng với giá cao hơn giá niêm yết, vi phạm quy định thương mại điện tử và sử dụng công nghệ số để kinh doanh vàng mà không đảm bảo các tiêu chuẩn pháp lý.

Trên website chính thức (btmc.vn), Bảo Tín Minh Châu không công bố thông tin liên quan đến vận chuyển, giao nhận; thiếu quy trình tiếp nhận và xử lý khiếu nại; chưa xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp hợp đồng thương mại điện tử; và không có chính sách bảo mật, đảm bảo an toàn thông tin cá nhân người tiêu dùng – tất cả đều vi phạm các quy định về thương mại điện tử.

Bảo Tín Minh Châu đưa ra thông tin gây hiểu nhầm về sản phẩm nhằm thu hút khách hàng từ các doanh nghiệp khác – hành vi mang dấu hiệu cạnh tranh không lành mạnh.

Về kế toán, doanh nghiệp này còn hạch toán sai khi đưa chi phí quà tặng vào giá vốn hàng hóa, dẫn đến làm giảm số thuế giá trị gia tăng phải nộp.

Bảo Tín Minh Châu bị kết luận có nhiều vi phạm. Ảnh minh họa: Thu Trang/Mekong ASEAN

DOJI bị phát hiện bán vàng vượt giá niêm yết

Theo kết luận của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, CTCP Tập đoàn Vàng bạc đá quý DOJI đã có nhiều vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng. Cụ thể, doanh nghiệp này không tuân thủ chế độ báo cáo về hoạt động mua bán vàng miếng và bị phát hiện thực hiện một số giao dịch bán vàng với giá cao hơn mức giá đã niêm yết.

DOJI còn triển khai hai hoạt động kinh doanh vàng gồm: huy động vốn bằng vàng từ cá nhân và dịch vụ giữ hộ vàng miếng qua ứng dụng EGOLD - khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Về lĩnh vực thương mại điện tử, DOJI vi phạm quy định khi sử dụng công nghệ số để kinh doanh vàng mà không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ pháp lý. Doanh nghiệp không thông báo với cơ quan quản lý khi có thay đổi thông tin liên quan đến các website thương mại điện tử, đồng thời chưa đăng ký hoặc chưa được xác nhận việc hoạt động các ứng dụng kinh doanh vàng qua nền tảng số.

Thanh tra NHNN cũng chỉ ra dấu hiệu DOJI đưa thông tin gây hiểu lầm về doanh nghiệp và sản phẩm nhằm lôi kéo khách hàng từ đối thủ - hành vi bị xem là cạnh tranh không lành mạnh.

Về mặt tài chính - kế toán, DOJI bị kết luận hạch toán sai chi phí lãi vay được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp. Ngoài ra, doanh nghiệp còn vi phạm quy định về hóa đơn khi thực hiện hoàn trả vàng vay cho khách hàng nhưng không lập hóa đơn theo đúng quy định pháp luật.

DOJI bị xử phạt 1,365 tỷ đồng, vi phạm nhiều quy định trong kinh doanh vàng. Ảnh minh họa: Hà Anh/Mekong ASEAN

TPBank bị phát hiện nhiều vi phạm

Tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank), thanh tra NHNN phát hiện loạt sai phạm liên quan đến hóa đơn, chứng từ, thuế và giao dịch vàng trang sức.

Ngân hàng chưa tuân thủ đúng quy định về chế độ báo cáo hoạt động mua, bán vàng miếng; trong việc nhận giữ hộ vàng miếng SJC của khách hàng, TPBank không thực hiện niêm phong, không ghi rõ số sê-ri vàng - điều có thể làm phát sinh rủi ro trong quá trình quản lý.

TPBank có dấu hiệu đưa thông tin gây nhầm lẫn cho khách hàng về doanh nghiệp và sản phẩm, nhằm thu hút khách từ các đối thủ - hành vi có thể cấu thành cạnh tranh không lành mạnh.

Việc lập hồ sơ giữ hộ vàng của TPBank cũng chưa được thực hiện nhất quán theo quy trình nội bộ, với một số trường hợp thu – tính phí không khớp hoặc ghi sai thông tin kế toán như mệnh giá, số lượng, quy cách, thời điểm giao dịch.

Công tác phòng, chống rửa tiền tại TPBank còn tồn tại sai sót. Cơ quan thanh tra phát hiện một trường hợp đáng ngờ không được ngân hàng báo cáo đầy đủ theo quy định.

TPBank cũng bị phát hiện lập hóa đơn bán vàng không ghi đủ các nội dung bắt buộc, vi phạm quy định về hóa đơn, chứng từ trong hoạt động kinh doanh vàng.