Tàu khu trục USS Stewart tại Vịnh San Francisco vào tháng 3/1946. Ảnh: Donald M. McPherson/Bộ Tư lệnh Lịch sử và Di sản Hải quân

Theo hãng tin CNN trích dẫn tuyên bố của 2 công ty tham gia vào cuộc điều tra là Air Sea Heritage Foundation và Search Inc ngày 1/10, tàu USS Stewart đã bị đánh chìm một cách có chủ đích trong một cuộc tập trận của Hải quân Mỹ vào tháng 5/1946 và nơi an nghỉ cuối cùng của nó hiện đã được xác định.

Cụ thể, tuyên bố cho biết có 3 phương tiện tự hành dưới nước (AUV) do công ty khảo sát biển robot Ocean Infinity triển khai đã được sử dụng để quét đáy đại dương tại Khu bảo tồn biển quốc gia Cordell Bank ngoài khơi phía bắc California trong suốt 24 giờ liên tục từ ngày 1/8 nhằm tìm kiếm xác con tàu này. Với dữ liệu sonar và máy dò âm thanh đa tia thu thập được, các nhà điều tra xác định được tàu USS Stewart đang nằm ở độ sâu 1.036m dưới bề mặt đại dương.

"Các lần quét sonar sơ bộ cho thấy USS Stewart hầu như còn nguyên vẹn và thân tàu của nó vẫn đồ sộ, gần như nằm thẳng đứng trên đáy biển,” tuyên bố nhận định. Với mức độ bảo quản tốt, đặc biệt là với một con tàu ở độ tuổi này, tuyên bố nhận định xác tàu USS Stewart “có khả năng trở thành một trong những tàu khu trục 4 tầng được bảo quản tốt nhất của Hải quân Mỹ”.

Nhóm nghiên cứu cũng đã tiến hành một cuộc khảo sát sonar khác và gửi một phương tiện điều khiển từ xa được trang bị camera để tiến hành kiểm tra trực quan xác con tàu dưới đáy biển.

Được đưa vào sử dụng lần đầu năm 1920, tàu USS Stewart đã có một cuộc đời đầy biến động. Con tàu này từng bị hư hại trong cuộc chiến chống lại lực lượng Nhật Bản vào năm 1942 và trở thành Tàu tuần tra số 102 của Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Cụ thể vào thời điểm đó, nhiều phi công của phe Đồng minh đã báo cáo về cảnh tượng một tàu khu trục cũ của Mỹ hoạt động sâu trong phòng tuyến kẻ thù. Mãi tới khi tàu được tìm thấy đang nổi ở Kure, Nhật Bản vào cuối thế chiến, bí ẩn về con tàu ma Thái Bình Dương mới được giải đáp.

Sau đó, tàu USS Stewart được kéo trở lại San Francisco trước khi được sử dụng làm tàu ​​mục tiêu trong một cuộc tập trận hải quân năm 1946 và chìm sau khi hứng chịu hỏa lực trong hơn 2 giờ. Tuyên bố cho biết: “Trong những thập kỷ tiếp theo, câu chuyện về USS Stewart đã thu hút sự quan tâm của các nhà sử học, nhà khảo cổ học và những người đam mê hải quân, và việc tái phát hiện xác tàu đắm đã trở thành ưu tiên hàng đầu của quốc gia trong hoạt động thám hiểm. Phải mất hơn 78 năm mới tìm thấy xác tàu đắm”.

Nhận định về phát hiện này của nhóm nghiên cứu, Đô đốc Hải quân Mỹ đã nghỉ hưu Samuel J. Cox, giám đốc Bộ Tư lệnh Di sản và Lịch sử Hải quân Mỹ, cho biết: “Dù bị mất trong trận chiến hay bị đánh chìm khi làm mục tiêu, tàu chiến vẫn là tài sản có chủ quyền vĩnh viễn. Điều quan trọng là chúng ta cần biết vị trí và tình trạng của những xác tàu đắm như vậy để bảo vệ chúng khỏi sự xâm phạm trái phép theo Đạo luật Tàu quân sự chìm của Mỹ”.

Mũi tàu USS Stewart đang bị đắm hiện tại. Ảnh: Ocean Infinity