Thị trường chứng khoán đang được kỳ vọng phục hồi sau giai đoạn giảm sâu.

Tháng 8 Dương lịch hiện là tháng 7 Âm lịch. Dân gian quan niệm đây là "tháng cô hồn", không phải thời điểm may mắn nên hầu hết các ngành nghề kinh doanh đều có sự dè dặt nhất định. Vì vậy, nhiều nhà đầu tư chứng khoán cũng không tránh khỏi tâm lý e ngại, lo lắng trong giai đoạn này.

Tuy nhiên, thống kê lịch sử giao dịch thị trường chứng khoán Việt Nam cho thấy, trong hơn 22 năm vận hành của VN-Index kể từ 2001, chỉ số này có 9 năm giảm điểm và 13 năm tăng điểm trong tháng 7 Âm lịch. Gần hơn là trong 6 năm gần nhất (2015-2021) thì có 4 năm chỉ số chính của thị trường chứng khoán Việt Nam tăng điểm.

Chia sẻ tại chương trình “Bí mật đồng tiền” phát sóng trên VTV trưa 3/8, ông Trần Đăng Nam - Giám đốc Dự án Môi giới cá nhân Chi nhánh Hà Nội thuộc CTCP Chứng khoán SSI cho biết, "tháng cô hồn" của Việt Nam rơi vào tháng 8 Dương lịch. Trong nghề môi giới thì đây được nhận định là giai đoạn mở đầu của chu kỳ "đi săn" mới. Chu kỳ đi săn này tương đối lâu, có thể kéo dài từ nay đến hết quý 4, thậm chí đến đầu quý 1 của năm sau.

Vào đầu mỗi chu kỳ đi săn mới, những thứ tốt xấu hay phân hóa về ngành trong nửa đầu năm đã bắt đầu lộ ra, những “con sói” nhờ đó sẽ từ từ lựa chọn "con mồi" và xác định điểm vào. Thường không bao giờ lực cầu mạnh ngay từ đầu, mà thường giá sẽ chỉ tăng mạnh vào cuối chu kỳ, đó là lúc “bầy sói” đã ăn xong. Điều này cũng phần nào lý giải vào đầu chu kỳ đi “săn mồi”, phần trăm thay đổi của các chỉ số thường thấp và không mấy nổi bật.

Tuy nhiên theo ông Nam, giai đoạn nào của thị trường cũng có những nhóm ngành được hưởng lợi, bất luận kinh tế có khó khăn đến mấy. Như giai đoạn hiện tại mặc dù dòng tiền đang khó khăn, thay vì dàn trải tiền lớn sẽ tập trung ở một số nhóm ngành cụ thể. Như nhóm thực phẩm và năng lượng đang được dòng tiền ưu ái vì đây vẫn là những nhóm ngành mang tính thiết yếu, đóng vai trò phòng thủ tốt trong bối cảnh thị trường biến động.

Dao động trong vùng 1.180-1.260 điểm

Trong báo cáo chiến lược thị trường tháng 8 vừa công bố, bộ phận phân tích của Chứng khoán VNDirect cho biết, VN-Index đã thành công vượt ngưỡng kháng cự 1.200 điểm, chốt tháng 7 tại mức 1.206,3 điểm (+ 0,7% so với đầu tháng, -19,5% so với đầu năm). Tâm lý thị trường được cải thiện nhờ sự phục hồi của thị trường chứng khoán Mỹ và mức tăng ấn tượng của GDP Việt Nam trong quý 2/2022.

Trong tháng 7, giá trị giao dịch bình quân của ba sàn giảm 24,1% so với tháng trước (-45,7% so với cùng kỳ) xuống còn 13.444 tỷ đồng. Đáng chú ý, các nhà đầu tư nước ngoài chuyển vị thế từ mua ròng sang bán ròng, với giá trị bán ròng đạt 2.138 tỷ đồng.

VN-Index hồi phục trong tháng 7. Nguồn: VNDirect

Đến ngày 29/7/2022, 778 công ty niêm yết, chiếm 45,1% tổng số cổ phiếu niêm yết và 55,9% giá trị vốn hóa thị trường, đã công bố kết quả kinh doanh quý 2. Theo đó, tổng doanh thu và lợi nhuận của các công ty niêm yết đã có báo cáo tăng trưởng dương lần lượt 9,4% và 16,9% so với cùng kỳ năm 2021. 6 tháng đầu năm, lợi nhuận ròng của các công ty niêm yết trên ba sàn (đã công bố báo cáo tài chính quý 2) tăng 26% so với cùng kỳ.

Theo VNDirect, những gì tồi tệ nhất dường như đã qua. Vào thời điểm hiện tại, tình hình bên ngoài đã có sự cải thiện, trong đó kỳ vọng của thị trường về việc Fed tăng lãi suất đã qua đỉnh điểm. Mặc dù bối cảnh quốc tế vẫn còn nhiều bất ổn nhưng sự lạc quan đang ngày càng tăng đối với triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới khi những yếu hỗ trợ dần xuất hiện.

Đó là lạm phát toàn cầu có khả năng hạ nhiệt, Fed giảm thắt chặt chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước cấp thêm hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng thương mại, Nghị định 153 về trái phiếu doanh nghiệp được ban hành theo hướng nới lỏng một số quy định so với các dự thảo trước đó.

Trước tình hình đó, công ty chứng khoán kỳ vọng VN-Index sẽ dao động trong vùng 1.180-1.260 điểm trong tháng 8/2022. Thanh khoản thị trường sẽ vẫn ở mức thấp. Do đó, nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng cổ phiếu vừa phải và hạn chế sử dụng đòn bẩy (margin) vào lúc này để giảm thiểu rủi ro.

Rủi ro điều chỉnh đối với thị trường bao gồm: Lạm phát cao hơn dự kiến do giá lương thực tăng cao, đồng đô la Mỹ tiếp tục mạnh lên, gây thêm áp lực lên tỷ giá hối đoái, lãi suất và đầu tư nước ngoài đối với Việt Nam.

Định giá thị trường chứng khoán Việt Nam hấp dẫn hơn so với các thị trường mới nổi. Nguồn: VNDirect

Nếu có một đợt sụt giảm nữa thì chỉ khoảng 10-15%

Cũng trong chương trình "Bí mật đồng tiền" trên, liên quan đến những những lo ngại về căng thẳng Mỹ - Trung, ông Phạm Lưu Hưng - Kinh tế trưởng của Chứng khoán SSI đánh giá, thời điểm này khó mà đánh giá ngay được tác động của sự kiện này đến thị trường chứng khoán trong nước.

Mọi người vẫn đang dừng lại để quan sát, do đó ông Hưng cho rằng chưa có nhiều ảnh hưởng đến thị trường Việt Nam trong ngắn hạn. Nếu các kịch bản xấu xảy ra, kinh tế thế giới đối mặt với nhiều thách thức thì Việt Nam cũng khó nằm ngoài vòng xoáy ảnh hưởng.

Trong quá khứ, khi chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc diễn ra thì ảnh hưởng đến Việt Nam cũng không nhiều. Thực tế giai đoạn đó, kinh tế Việt Nam vẫn tăng trưởng ở mức cao. Tuy nhiên với thị trường chứng khoán nói riêng thì yếu tố tâm lý đóng vai trò khá quan trọng. Như năm 2018 mặc dù các chỉ số vĩ mô khá tốt những thị trường vẫn diễn biến xấu.

Chia sẻ tại chương trình Phố Tài Chính mới đây, ông Hồ Quốc Tuấn (giảng viên cao cấp, Đại học Bristol, Anh) cho biết, có thể thấy hầu như các thị trường chứng khoán trên thế giới vận động theo chu kỳ kinh tế. Khi chu kỳ kinh tế đi đến một điểm có thể tạo ra lạm phát cao và dẫn đến những bất ổn về mặt vĩ mô. Từ đó, các ngân hàng trung ương sẽ tăng lãi suất và rút tiền về, điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền có thể đổ vào thị trường chứng khoán.

Dự báo sự phục hồi của nền kinh tế Việt Nam sẽ tăng tốc trong những quý tới. Nguồn: VNDirect

Ông Tuấn đánh giá đợt suy thoái hiện tại tương đối kéo dài nhưng mức độ ở mức trung bình hoặc suy thoái nhẹ. Thị trường lao động hiện tại vẫn tốt, nghĩa là người dân gặp khó khăn nhưng vẫn còn nguồn tiền để chống chịu lại với những biến xấu của nền kinh tế. Khi Fed tăng lãi suất nhanh nhưng sau đó xu hướng này sẽ dừng lại. Một số dự đoán cho thấy Fed sẽ phải cắt giảm lãi suất vào năm sau và nếu như vậy chu kỳ kinh tế này sẽ kéo dài ít hơn 12 tháng.

Đưa ra dữ liệu lượng tiền mặt trên thị trường đang ở mức cao nhất trong khoảng hơn 15 năm qua ở các quỹ đầu tư, ông Tuấn cho biết đa số nhà đầu tư đều đồng ý thị trường chứng khoán Việt Nam đã ở gần đáy. Nếu có một đợt sụt giảm nữa thì mức giảm cũng chỉ khoảng 10-15%.

Ông Tuấn cho biết quá trình phân bổ vốn của quỹ đầu tư hiện nay đi vào xu thế phòng thủ trước và hướng đến các cổ phiếu chia cổ tức tốt hoặc có mức định giá hợp lý, có xu thế tốt về mặt lợi nhuận, ưu thế về chuyển đổi số, cung cấp phần mềm…