Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành, trưởng nhóm công tác NBCAP Việt Nam cùng các đối tác thành viên. Ảnh: UNDP.

Ngày 28/5, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Đại sứ quán Anh và Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường khởi động Chương trình Đối tác hành động carbon xanh dương (NBCAP) và họp Nhóm công tác triển khai Chương trình NBCAP Việt Nam lần thứ nhất.

Mở khóa nguồn lực từ carbon xanh dương

Phát biểu tại lễ khởi động chương trình, Thứ trưởng Bộ NN&MT Lê Công Thành cho biết, carbon xanh dương là lượng carbon được hấp thụ và lưu trữ trong các hệ sinh thái biển và ven biển như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và bãi triều ven biển. Những hệ sinh thái này có khả năng lưu trữ carbon cao gấp 2 - 5 lần và tốc độ hấp thụ carbon nhanh gấp 10 lần so với rừng trên cạn.

Các hệ sinh thái carbon xanh dương đóng vai trò như “lá chắn tự nhiên”, giúp hạn chế tác động của lũ lụt, nước biển dâng và xói lở bờ biển, đồng thời bảo vệ đa dạng sinh học và duy trì sinh kế cho cộng đồng ven biển.

Thứ trưởng Lê Công Thành đánh giá, đối với Việt Nam, một quốc gia ven biển, việc bảo vệ, phát triển hệ sinh thái carbon xanh dương không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là yêu cầu về chiến lược để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững kinh tế biển, tăng cường khả năng chống chịu khí hậu và thực hiện các cam kết quốc tế.

Thứ trưởng Bộ NN&MT Lê Công Thành phát biểu tại lễ khởi động. Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN.

Theo Thứ trưởng, thời gian qua Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách, triển khai các chương trình và sáng kiến liên quan đến bảo tồn biển, phục hồi rừng ngập mặn, phát triển kinh tế xanh và thúc đẩy tăng trưởng carbon thấp. Tuy nhiên, các nỗ lực này vẫn cần được kết nối chặt chẽ hơn, với cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng khoa học, khu vực tư nhân và các đối tác phát triển quốc tế.

Từ yêu cầu đó, Chương trình Đối tác hành động carbon xanh dương (NBCAP) Việt Nam được hình thành như một nền tảng hợp tác đa bên nhằm thúc đẩy điều phối chính sách, chia sẻ tri thức, huy động nguồn lực và triển khai các sáng kiến, hành động cụ thể về carbon xanh dương tại Việt Nam.

Thứ trưởng Lê Công Thành kỳ vọng nhóm công tác của chương trình NBCAP sẽ thực hiện tốt một số nhiệm vụ như làm đầu mối điều phối, kết nối các sáng kiến liên quan đến carbon xanh dương; thúc đẩy phối hợp giữa các Bộ, ngành, địa phương và đối tác phát triển; nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách và giải pháp nhằm bảo vệ, phục hồi và phát triển các hệ sinh thái carbon xanh dương; thúc đẩy lồng ghép nội dung này vào các chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển quốc gia.

Bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam nhận định carbon xanh dương mang lại nhiều tiềm năng lớn, song nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, vẫn đang trong quá trình tìm cách chuyển hóa tiềm năng này thành hệ thống quản trị hiệu quả, nguồn lực đầu tư cụ thể và các hành động thực chất tại địa phương.

Bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam. Ảnh: Thảo Ngân - Mekong ASEAN.

Theo bà Ramla Khalidi, nhìn về tương lai, Việt Nam đang có một cơ hội đặc biệt để xây dựng mô hình carbon xanh dương phù hợp với điều kiện và định hướng phát triển riêng, dựa trên các ưu tiên quốc gia và thực tiễn trong nước.

Bà cho rằng NBCAP không chỉ là một sáng kiến đơn lẻ mà còn là nền tảng phối hợp đa bên, nơi cơ quan quản lý Nhà nước, nhà khoa học, đối tác phát triển, doanh nghiệp và cộng đồng cùng trao đổi, tháo gỡ các thách thức và thúc đẩy các giải pháp thực chất về carbon xanh dương. Theo bà, sự tham gia của nhiều đối tác tại chương trình là nền tảng quan trọng để tăng cường hợp tác và huy động nguồn lực trong thời gian tới.

Theo UNDP, kể từ cuộc họp khởi động vào tháng 1/2026, NBCAP Việt Nam đã triển khai chương trình thông qua chuỗi hội thảo kỹ thuật và tham vấn đa bên về khoa học, chính sách và tài chính carbon xanh dương. Đến nay, NBCAP Việt Nam đã huy động sự tham gia của hơn 350 tổ chức và chuyên gia đến từ các cơ quan nhà nước, đối tác phát triển, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương.

Về mở rộng hợp tác khu vực, đoàn đại biểu do Bộ NN&MT dẫn đầu đã tham gia hoạt động trao đổi, học tập kinh nghiệm trong khu vực ASEAN cùng mạng lưới NBCAP của Indonesia và Philippines, nhằm chia sẻ các mô hình và phương pháp tiếp cận bền vững.