Ngày 30/9, tại Hà Nội, Bộ Công an Việt Nam chủ trì tổ chức Hội nghị Lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã, với chủ đề “Tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã”.

Hội nghị quy tụ các trưởng đoàn là cấp Bộ trưởng, Thứ trưởng phụ trách an ninh, nội vụ, cảnh sát các nước ASEAN cùng đại diện Ban Thư ký ASEAN. Hội nghị là diễn đàn để lãnh đạo cơ quan thi hành pháp luật các nước ASEAN tăng cường kết nối, trao đổi kinh nghiệm và thống nhất các giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp trong xác minh, truy bắt, xử lý tội phạm truy nã, góp phần đấu tranh với tội phạm xuyên quốc gia.

Tăng cường phối hợp xác minh, truy bắt, xử lý các đối tượng truy nã giữa Việt Nam và các nước ASEAN

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an phát biểu khai mạc hội nghị. Ảnh: TTXVN

Phát biểu khai mạc hội nghị, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, cho biết trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, tội phạm xuyên quốc gia nói chung, tội phạm truy nã nói riêng đang diễn biến phức tạp, trở thành thách thức lớn đối với các cơ quan thi hành pháp luật trong khu vực và trên thế giới.

Từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình tội phạm xuyên quốc gia liên quan đến các nước ASEAN tiếp tục có xu hướng gia tăng, nhất là tội phạm ma túy, mua bán người, lừa đảo trên không gian mạng với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, tình trạng tội phạm truy nã và tội phạm lợi dụng địa bàn các quốc gia thành viên ASEAN để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật tiếp tục gia tăng, ảnh hưởng đến tinh thần thượng tôn pháp luật và đặt ra nhiều khó khăn, thách thức đối với hệ thống tư pháp hình sự.

“Thực trạng nêu trên đặt ra nhiều khó khăn, thách thức và yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế mạnh mẽ giữa các cơ quan thi hành pháp luật khu vực và thế giới trong phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia,” Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh.

Việt Nam đã chủ trì đề xuất sáng kiến thông qua Tuyên bố chung của các nhà lãnh đạo ASEAN về nâng cao hiệu quả hợp tác truy bắt tội phạm truy nã tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 tổ chức tại Kuala Lumpur, Malaysia, ngày 26/10/2025.

Việc thông qua Tuyên bố tạo cơ sở quan trọng để tăng cường phối hợp xác minh, truy bắt, xử lý các đối tượng truy nã giữa Việt Nam và các nước ASEAN, hướng tới xây dựng ASEAN trở thành mô hình kiểu mẫu trong đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Theo thông tin của Bộ Công an, từ đầu năm 2026 đến nay, thông qua các kênh hợp tác INTERPOL, ASEANAPOL và phối hợp trực tiếp với cảnh sát các nước ASEAN, lực lượng Công an Việt Nam đã tiếp nhận, bắt giữ 99 đối tượng truy nã của Việt Nam từ các nước ASEAN.

Trong đó, Việt Nam tiếp nhận từ Campuchia 69 đối tượng, Lào 18 đối tượng, Thái Lan 10 đối tượng, Myanmar một đối tượng và Malaysia một đối tượng. Cùng thời gian, Công an Việt Nam đã bắt, bàn giao, trục xuất hoặc dẫn độ 103 đối tượng truy nã của nước ngoài được xác định nghi lẩn trốn tại Việt Nam.

Những kết quả này cho thấy yêu cầu tăng cường hơn nữa cơ chế phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật trong khu vực, nhất là trong chia sẻ thông tin, xác minh, truy bắt và bàn giao các đối tượng truy nã.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: TTXVN

Liên lạc nhanh hơn, chia sẻ thông tin hiệu quả hơn và tăng cường hợp tác thực chất hơn

Phát biểu tại hội nghị, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn cho rằng tội phạm xuyên quốc gia ngày càng được tổ chức chặt chẽ, có khả năng thích nghi cao và hoạt động không biên giới. Các mạng lưới tội phạm đang khai thác công nghệ, mức độ kết nối ngày càng cao và sự khác biệt về pháp luật giữa các quốc gia để mở rộng hoạt động và trốn tránh lực lượng thực thi pháp luật.

Đối với tội phạm truy nã, theo Tổng Thư ký ASEAN, các đối tượng có thể di chuyển qua biên giới, che giấu nơi ẩn náu và lợi dụng sự khác biệt giữa các hệ thống pháp luật để lẩn trốn công lý. “Để đối phó một cách hiệu quả, chúng ta cần chia sẻ thông tin một cách kịp thời, tổ chức mạng lưới thực thi pháp luật mạnh mẽ hơn và phối hợp xuyên biên giới tốt hơn,” ông Kao Kim Hourn nói.

Tổng Thư ký ASEAN nhấn mạnh sự cần thiết xây dựng một cộng đồng thực thi pháp luật ASEAN có tính kết nối cao hơn, trong đó tăng cường phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật, cơ quan xuất nhập cảnh và biên phòng, cơ quan tư pháp và cơ quan tình báo tài chính. ASEAN cũng cần khai thác tốt hơn các cơ chế và công cụ chia sẻ thông tin hiện có ở cấp khu vực và quốc tế để hỗ trợ hoạt động thực thi pháp luật kịp thời, phối hợp hiệu quả.

Từ thực tiễn hợp tác, các nước ASEAN sẽ trao đổi, tháo gỡ những vướng mắc do sự khác biệt về pháp luật, trình tự, thủ tục trong xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ, điều tra và xử lý các vụ án liên quan đến đối tượng truy nã.

Các nước cũng được đặt ra yêu cầu triển khai hiệu quả các điều ước, thỏa thuận quốc tế hiện có, trong đó có Hiệp định tương trợ tư pháp về hình sự giữa các nước ASEAN năm 2004, đồng thời thúc đẩy việc phê chuẩn Hiệp định ASEAN về dẫn độ năm 2025.

Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, hội nghị là diễn đàn quan trọng để lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN tăng cường kết nối, nâng cao hiệu quả hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã, góp phần triển khai Kế hoạch hành động ASEAN về đấu tranh tội phạm xuyên quốc gia giai đoạn 2026 - 2035.

Bộ trưởng đề nghị các đại biểu tích cực thảo luận, làm việc trên tinh thần hiệu quả, toàn diện, thực chất để thống nhất những định hướng chiến lược trong đấu tranh với tội phạm truy nã thời gian tới, trọng tâm là Tuyên bố chung Hội nghị và Kế hoạch hành động chung của ASEAN về tăng cường hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an Việt Nam cùng các Trưởng đoàn các nước ASEAN và Ban Thư ký ASEAN. Ảnh: TTXVN

Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn cho rằng thước đo hiệu quả của hội nghị sẽ nằm ở những hành động sau Hội nghị, trong đó các cơ quan thực thi pháp luật cần liên lạc nhanh hơn, chia sẻ thông tin hiệu quả hơn và tăng cường hợp tác thực chất hơn, qua đó khiến việc trốn tránh công lý của các đối tượng truy nã ngày càng khó khăn.

Ông tin tưởng hội nghị sẽ đóng góp quan trọng cho Hội nghị Bộ trưởng ASEAN về Tội phạm xuyên quốc gia và các cơ chế liên quan, đồng thời đưa ra nhiều khuyến nghị, biện pháp cụ thể nhằm tăng cường hợp tác giữa các cơ quan thực thi pháp luật.