Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: quochoi.vn

Sáng 28/9, Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách lần thứ nhất khóa XVI thảo luận về nhóm dự án thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính, trong đó có dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Điểm mới của Dự án luật lần này là sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ thuế và kế toán theo hướng giảm chi phí tuân thủ, hạn chế lồng ghép chính sách xã hội trong chính sách thuế.

Cùng với việc sửa đổi, bổ sung nhiều quy định hỗ trợ mặt bằng sản xuất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự thảo luật còn lần đầu bổ sung quy định về hình thức "cấp voucher" cho doanh nghiệp nhỏ và vừa để thanh toán phần kinh phí hỗ trợ giảm tiền thuê đất bên cạnh hình thức Nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư.

Cho ý kiến về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ Nhất, nhiệm kỳ khóa XVI, các đại biểu cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa để dành sự ưu tiên, quan tâm phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa nhiều hơn, bởi đây là lực lượng doanh nghiệp rất quan trọng, đóng góp nhiều hơn, hiệu quả hơn cho sự phát triển của đất nước.

Các ý kiến đánh giá, dự thảo Luật đã thể hiện nhiều điểm mới tích cực hỗ trợ cho nguồn vốn, tăng khả năng tiếp cận thị trường, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, xanh, tạo điều kiện cho hộ kinh doanh. Đặc biệt ,việc địa phương có hỗ trợ đơn giản hóa thủ tục hành chính rất thiết thực đối với các doanh nghiệp.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn ( Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa). Ảnh: quochoi.vn.

Góp ý về cơ chế hoàn trả, giảm tiền thuê đất, dự thảo luật quy định doanh nghiệp nhỏ và vừa được giảm tối thiểu 30% tiền thuê đất trong 5 năm đầu, khoản hỗ trợ tiền thuê đất này được Nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, theo đại biểu Lê Thanh Hoàn ( Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa), Luật Đất đai chỉ quy định cơ chế miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trực tiếp với người sử dụng đất được Nhà nước cho thuê đất, không quy định cơ chế Nhà nước hoàn trả bằng tiền ngân sách cho một doanh nghiệp.

"Cơ chế này cũng làm phát sinh quy trình chi ngân sách Nhà nước phức tạp, không tương thích với các quy định về thu nộp tiền thuê đất hiện hành," ông Hoàn nêu quan điểm và cho rằng, thay vì cơ chế Nhà nước hoàn trả bằng tiền mặt cho chủ đầu tư hạ tầng, đại biểu góp ý chủ đầu tư hạ tầng giảm tiền thuê cho doanh nghiệp theo quyết định của UBND cấp tỉnh sẽ được Nhà nước khấu trừ trực tiếp vào tiền thuế đất hàng năm mà chủ đầu tư đó phải nộp cho Nhà nước.

Về dự kiến cấp voucher (phiếu hỗ trợ) trực tiếp cho doanh nghiệp, đại biểu Hoàn nhấn mạnh đây là một giải pháp mới lần đầu tiên xuất hiện và chưa rõ thực hiện dưới hình thức gì. Vậy giấy tờ có giá được phát hành chung hay sẽ được phát hành riêng cho từng doanh nghiệp dưới dạng văn bản đề nghị? Cần giải trình và làm rõ thêm, ông Hoàn đặt vấn đề.

Giải trình ý kiến đại biểu, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, về quy định về hình thức cấp voucher cho doanh nghiệp nhỏ và vừa để thanh toán phần kinh phí hỗ trợ giảm tiền thuê đất bên cạnh hình thức Nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư đã được quy định, Bộ trưởng nhấn mạnh, đây là điểm mới và dự thảo đã quy định rõ voucher là chứng chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm một số chi phí khi thực hiện một số dịch vụ, có ghi rõ thời gian và không được chuyển nhượng. Khi doanh nghiệp đủ điều kiện mang voucher đến thì được giảm chi phí.

Đại biểu Trần Văn Lâm (Đoàn ĐBQH TP Bắc Ninh). Ảnh: quochoi.vn

Cũng góp ý vào dự thảo, đại biểu Trần Văn Lâm (Đoàn ĐBQH TP Bắc Ninh) đồng tình với chủ trương miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, song ông đề nghị xem xét lại thời điểm bắt đầu tính miễn thuế.

Theo ông Lâm, những năm đầu, doanh nghiệp thường tập trung đầu tư nhà xưởng, mua sắm thiết bị, tuyển dụng lao động, tìm kiếm khách hàng và xây dựng thị trường. Trong giai đoạn này, doanh nghiệp chưa có lãi, lợi nhuận rất thấp hoặc thậm chí thua lỗ.

"Nếu thời gian miễn thuế tính từ ngày đăng ký, thời gian ưu đãi có thể trôi qua trong khi doanh nghiệp chưa phát sinh số thuế phải nộp, tức là chưa có lãi thì đã hết hạn miễn giảm thuế," đại biểu nêu quan điểm và cho rằng lúc này ưu đãi sẽ "không thực tế". Đại biểu đề nghị thời gian miễn thuế nên tính từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế, thay vì tính từ năm đầu tiên đăng ký.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy (Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên). Ảnh: quochoi.vn

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Văn Huy (Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên) đề nghị cân nhắc kỹ quy định miễn thuế 3 năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa vì nếu áp dụng đối tượng rộng với toàn bộ doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập, chính sách có thể tạo ra chi phí ngân sách lớn, nhưng chưa chắc tương xứng với mức độ cần thiết của từng nhóm doanh nghiệp.

Phân tầng chính sách thuế là đề nghị được đại biểu Nguyễn Văn Huy đưa ra. Theo ông, cần có mức ưu đãi cao hơn, thời gian dài hơn hoặc có điều kiện với những doanh nghiệp thuộc ngành, lĩnh vực ưu tiên, có hoạt động đổi mới sáng tạo.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, về các chính sách hỗ trợ, Bộ trưởng khẳng định được thực hiện theo nguyên tắc tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh; hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng; đồng thời hài hòa với quy mô ngân sách.

"Chúng tôi xác định thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa trưởng thành là nhiệm vụ hết sức quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số," Bộ trưởng Tài chính nhấn mạnh.

Bộ trưởng cũng dẫn kinh nghiệm phát triển của Nhật Bản trong giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ trên 10%, đóng góp của nhân tố năng suất tổng hợp (TFP) khoảng 58% vào tốc độ tăng trưởng. Trong 58% của TFP đó, quy mô doanh nghiệp đóng góp khoảng 20%, đổi mới công nghệ chiếm 20% và chuyển dịch lao động chiếm 8%.

Liên quan đến chính sách hỗ trợ thuế, Bộ trưởng cho biết đã tính toán hài hòa với quy định của các luật thuế và đảm bảo hai nguyên tắc hỗ trợ về nghĩa vụ thuế và giảm thiểu chi phí tuân thủ chính sách thuế.

Với ý kiến nhiều đại biểu cho rằng nên hỗ trợ 3 năm kể từ khi có thu nhập, Bộ trưởng nêu kinh nghiệm trên thế giới đều thực hiện hỗ trợ 3 năm đầu khi khởi nghiệp, vì 3 năm đầu là thời gian khó khăn nhất khi doanh nghiệp phải bỏ tiền vốn mua sắm thiết bị, tổ chức triển khai và tiếp cận thị trường. Mức hỗ trợ 3 năm đầu với quy mô số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện tại, hàng năm ngân sách chi ra khoảng 10.000 tỷ đồng riêng cho ưu đãi giảm 3 năm thuế thu nhập doanh nghiệp, Bộ trưởng thông tin.

Về quy định về hình thức cấp voucher cho doanh nghiệp nhỏ và vừa để thanh toán phần kinh phí hỗ trợ giảm tiền thuê đất bên cạnh hình thức nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư đã được quy định, Bộ trưởng nhấn mạnh, đây là điểm mới và dự thảo đã quy định rõ voucher là chứng chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm một số chi phí khi thực hiện một số dịch vụ, có ghi rõ thời gian và không được chuyển nhượng. Khi doanh nghiệp đủ điều kiện mang voucher đến thì được giảm chi phí.