Họp báo về Triển vọng Phát triển Kinh tế Việt Nam. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Ngày 23/9, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tổ chức Họp báo về Triển vọng Phát triển Kinh tế Việt Nam tháng 9 năm 2026, nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên 7,8% trong năm 2026 và 7,6% trong năm 2027.

ADB đã nâng dự báo tăng trưởng của năm 2026 so với mức 7,2% trong ấn phẩm ADO tháng 7/2026, trong khi dự báo cho năm 2027 cũng được nâng lên từ mức 7%. Theo ADB, nền kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực trong nửa đầu năm 2026, với tổng sản phẩm trong nước tăng 8,2%, cao hơn mức 7,5% cùng kỳ năm 2025. Động lực tăng trưởng đến từ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục mở rộng, tiêu dùng trong nước tăng mạnh và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài được duy trì ổn định.

Giám đốc quốc gia của ADB tại Việt Nam Shantanu Chakraborty cho biết: "Kết quả kinh tế tích cực của Việt Nam trong nửa đầu năm nay cho thấy khả năng chống chịu vững vàng và tiềm năng duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế. Để giữ vững xu hướng này và đạt được những bước tiến có chất lượng cao hơn, Việt Nam cần tiếp tục điều hành kinh tế vĩ mô một cách thận trọng nhằm kiềm chế lạm phát, bảo đảm ổn định tài chính, đẩy nhanh cải cách cơ cấu, đồng thời bảo đảm nền kinh tế tiếp tục mở rộng dựa vào đầu tư mang lại những cải thiện về năng suất".

Nhìn nhận động lực tăng trưởng những tháng cuối năm, ADB dự kiến công nghiệp tiếp tục là động lực chính trong phần còn lại của năm và có thể tăng khoảng 9% trong cả năm 2026.

Đầu tư công là một động lực khác khi hơn 523 nghìn tỷ đồng đã được giải ngân sau hơn 8 tháng đầu năm 2026. Theo ADB, phần vốn còn lại tạo dư địa hỗ trợ ngành xây dựng và nhu cầu trong nước nếu các dự án được triển khai hiệu quả hơn trong những tháng cuối năm.

Trong khi đó, dịch vụ được dự báo tăng 8% cả năm, nhờ nhu cầu trong nước và du lịch duy trì đà phát triển. Việt Nam đón 12,3 triệu lượt khách quốc tế trong nửa đầu năm, tăng 14,9% so với cùng kỳ.

Đà tăng trưởng đi cùng sức ép mới

Cũng theo ADB, dù tiêu dùng góp phần hỗ trợ kinh tế, động lực này chưa tăng nhanh bằng đầu tư. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành tăng 13,1% trong 7 tháng đầu năm, nhưng nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng là 7,5%, gần tương đương mức 7,4% cùng kỳ năm trước. Điều đó cho thấy tăng trưởng gần đây dựa nhiều hơn vào sự gia tăng đầu tư.

Việc huy động vốn cho đầu tư vì thế trở thành vấn đề đáng chú ý. ADB nhận định các dự án hạ tầng và đô thị quy mô lớn có thể tạo thêm việc làm, thúc đẩy xây dựng và tăng trưởng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu phụ thuộc ngày càng nhiều vào tín dụng ngân hàng, nền kinh tế sẽ đối mặt với rủi ro thanh khoản, chênh lệch kỳ hạn và tập trung tín dụng. Khả năng duy trì đà tăng trưởng phụ thuộc vào việc các dự án có tạo ra năng suất và dòng tiền đủ lớn để trả các khoản nợ liên quan hay không.

Cũng theo báo cáo, dư nợ tín dụng ngân hàng tương đương 145% GDP vào cuối năm 2025, trong khi quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 10% GDP. Tín dụng tăng nhanh hơn tiền gửi, còn nguồn vốn dài hạn cho những dự án lớn vẫn hạn chế. Đến cuối tháng 8/2026, tín dụng ước tăng vượt 10% so với cuối năm trước. ADB cho rằng tăng trưởng tín dụng nhanh, nhất là mức độ tập trung vào bất động sản, đòi hỏi theo dõi chặt chẽ chất lượng tài sản của các ngân hàng.

Cùng với đó, áp lực giá gia tăng. Lạm phát bình quân nửa đầu năm ở mức 4,4%, so với 3,3% cùng kỳ năm trước, chủ yếu do chi phí nhà ở, dịch vụ tiện ích, lương thực, thực phẩm và vận tải tăng. Lạm phát cơ bản tăng từ 3,2% lên 4,1%, cho thấy sức ép giá không chỉ tập trung ở một vài nhóm hàng.

ADB nâng dự báo lạm phát năm 2026 từ 4% lên 4,3%; dự báo năm 2027 là 4%. Trong bối cảnh nhu cầu vốn lớn, lãi suất chịu sức ép và đồng Việt Nam đối mặt với biến động từ bên ngoài, dư địa tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ được đánh giá là thu hẹp.

Bài toán chất lượng của mỗi đồng vốn

ADB nhận định triển vọng ngắn hạn của Việt Nam vẫn tích cực, rủi ro nghiêng về chiều giảm. Tuy nhiên, nhu cầu toàn cầu suy yếu và bất định trong chính sách thương mại có thể ảnh hưởng đến xuất khẩu, đầu tư. Giá năng lượng tăng hoặc căng thẳng địa chính trị cũng có thể tạo thêm sức ép đối với lạm phát và tỷ giá.

Ở trong nước, khu vực doanh nghiệp vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Trong 8 tháng đầu năm 2026, cả nước có gần 206.400 doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường, trong khi có khoảng 157.400 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Các chương trình tín dụng ưu đãi có thể giúp giảm chi phí vay, song ADB lưu ý nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn khó tiếp cận vốn nếu thiếu tài sản bảo đảm hoặc chưa đáp ứng yêu cầu tín nhiệm.

Với dư địa tài khóa còn lại, ADB khuyến nghị Việt Nam đẩy nhanh và nâng cao hiệu quả giải ngân đầu tư công. Nguồn thu ngân sách nửa đầu năm tăng 17,7% so với cùng kỳ, đạt 62% kế hoạch năm, tạo điều kiện hỗ trợ đầu tư và nhu cầu trong nước. Tuy nhiên, tác động của chi tiêu công đối với tăng trưởng dài hạn phụ thuộc vào tiến độ, chất lượng triển khai và hiệu quả của từng dự án.

Về dài hạn, ADB nhấn mạnh yêu cầu phát triển thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, để huy động nguồn vốn dài hạn và giảm sự phụ thuộc vào ngân hàng. Cùng với bảo đảm chất lượng tín dụng và ổn định kinh tế vĩ mô, cải cách thể chế, nâng năng suất và cải thiện hiệu quả phân bổ nguồn lực sẽ quyết định khả năng duy trì tăng trưởng của Việt Nam.