Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương nhanh chóng kiểm định, lập danh mục chung cư cũ cần phá dỡ. Ảnh: Thu Thảo.

Tiến độ cải tạo chung cư cũ đang diễn ra rất chậm

Theo số liệu thống kê của Bộ Xây dựng, tính đến cuối năm 2021, các đô thị cả nước có khoảng 2.500 khối nhà chung cư cũ được xây dựng từ trước năm 1994, là nơi cư trú của hàng trăm ngàn hộ dân. Tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ diễn ra rất chậm.

Hà Nội có 1.579 chung cư cũ, trong đó đã thực hiện kiểm định 401 chung cư. Từ năm 2007 đến nay, mới thực hiện cải tạo, xây dựng lại 18 chung cư, đang tiếp tục triển khai thi công 14 dự án, chiếm tỉ lệ 1,8%. TP HCM với 575 nhà chung cư cũ, trong đó đã cải tạo, xây dựng lại 15 chung cư, chiếm tỉ lệ 1,3%…

Trước thực trạng đó, mới đây, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh vừa ký văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố đề nghị đẩy nhanh quá trình cải tạo chung cư cũ trên địa bàn.

Văn bản của Bộ Xây dựng cho biết, vừa qua Quốc hội đã ban hành nghị quyết 43/2022/QH15 về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ chương trình phục hồi kinh tế - xã hội. Sau đó, Chính phủ cũng ban hành Nghị quyết số 11/2022/NQ-CP về chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có nội dung hỗ trợ các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội và dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ trong hai năm 2022-2023.

Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ được giao quy định tại Nghị định số 69/2021/NĐ-CP. Cụ thể, đề nghị các địa phương thực hiện kiểm định, đánh giá chất lượng các nhà chung cư cũ trên địa bàn.

Các địa phương khẩn trương tổ chức lập, phê duyệt quy hoạch tỷ lệ 1/500 khu vực có nhà chung cư cần cải tạo, xây dựng lại để các nhà đầu tư có cơ sở tham gia xây dựng phương án đầu tư, phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi tham gia đăng ký làm chủ đầu tư dự án.

Bộ Xây dựng cũng đề nghị phải ban hành hệ số K bồi thường tại các khu vực, vị trí có nhà chung cư cần cải tạo, xây dựng lại để người dân biết khi tham gia lựa chọn doanh nghiệp kinh doanh bất động sản làm chủ đầu tư dự án cải tạo xây dựng lại nhà chung cư.

Ngoài ra, các tỉnh thành cũng cần ban hành các tiêu chí để lựa chọn chủ đầu tư dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, làm cơ sở cho các nhà đầu tư căn cứ vào năng lực, kinh nghiệm triển khai dự án của mình để tham gia đăng ký làm chủ đầu tư dự án.

Đồng thời lập phương án, dự kiến các địa điểm để bố trí chỗ ở tạm thời phục vụ xây dựng lại trên địa bàn theo kế hoạch cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư đã được phê duyệt.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tổ chức tập huấn, tuyên truyền rộng rãi đến các cấp, các ngành và người dân đang sinh sống tại các khu vực có nhà chung cư cũ cần cải tạo, xây dựng lại – để tạo sự đồng thuận và sự tham gia rộng rãi của người dân, làm cơ sở để triển khai nhanh chóng, thuận lợi các cơ chế, chính sách về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư theo quy định của Nghị định số 69/2021/NĐ-CP.

Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản thuộc bộ này cũng được yêu cầu đôn đốc, phối hợp với các địa phương trong việc thực hiện các quy định tại Nghị định số 69/2021/NĐ-CP nhằm đẩy nhanh công tác cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

Trước đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị đã ký Quyết định về việc thành lập Tổ công tác triển khai chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân; cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ.

Tổ công tác này thành lập để thực hiện theo Nghị quyết số 11 của Chính phủ về Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Tổ trưởng Tổ công tác là ông Nguyễn Văn Sinh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng. Ông Bùi Xuân Dũng, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản là Tổ phó.

Hà Nội là khu vực có khối lượng chung cư cũ lớn nhất cả nước

Trong số hơn 2.500 chung cư cũ xây dựng trước năm 1994, có tới 25% thuộc diện hư hỏng, nguy hiểm cấp độ D, nhưng việc cải tạo trên thực tế vẫn còn diễn ra rất chậm chạp.

Trong đó, Hà Nội có khối lượng nhà lớn nhất với 1.579 chung cư cũ nhưng đến gần 20 năm nay, Hà Nội mới chỉ có 1% chung cư cũ được cải tạo, sửa chữa trên tổng số hơn 1.500 chung cư nêu trên.

Theo kế hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ trên địa bàn đợt 1, Hà Nội cải tạo, xây dựng lại 6 khu chung cư, dự án nhà chung cư (có nhà nguy hiểm cấp D). Cụ thể tại quận Ba Đình có khu tập thể Giảng Võ (nhà C8); khu tập thể Thành Công (Nhà G6A); khu tập thể Ngọc Khánh (Nhà A); khu tập thể Bộ Tư pháp (2 đơn nguyên đầu hồi ở cấp D); nhà 148-150 Sơn Tây. Quận Đống Đa có nhà 51 Huỳnh Thúc Kháng.

Khu tập thể G6A Thành Công (Hà Nội) đã được thẩm định mức độ nguy hiểm cấp D, được chính quyền đặt mục tiêu hoàn tất di dời người dân trong quý I/2022. Tuy nhiên đến hết quý I, tiến độ di dời người dân ở khu chung cư này vẫn rất chậm trễ. Ảnh: Thu Thảo.

Thành phố yêu cầu UBND quận Ba Đình, UBND quận Đống Đa có trách nhiệm di dời người dân khỏi các tòa nhà trong quý I/2022.

Trước đó, từ năm 2005-2014, Hà Nội đã hoàn thành cải tạo xây dựng lại 19 dự án và 14 dự án đang triển khai. Từ năm 2014, sau khi Luật ở nhà 2014, Nghị định 100/2015 được ban hành và có hiệu lực thi hành đến nay không có dự án mới nào được bổ sung thêm, tiến độ thực hiện chậm, kém hiệu quả. Sau gần 20 năm, Hà Nội mới chỉ có 1% chung cư cũ được cải tạo, sửa chữa trên tổng số hơn 1.500 căn chung cư cũ của thành phố.

UBND TP Hà Nội dự kiến bố trí nguồn vốn ngân sách khoảng 500 tỷ đồng trong giai đoạn 2021-2025 để thực hiện tổng kiểm tra, rà soát, kiểm định, đánh giá chất lượng toàn bộ chung cư cũ.