Phát biểu kết luận phiên họp thứ 7 của Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt ngày 3/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương chuyển đổi trạng thái để chủ động tiếp nhận chuyển giao, làm chủ về công nghệ, quản lý, sản xuất các hệ thống thiết bị ngành đường sắt.

Về các yêu cầu chung, Thủ tướng nhấn mạnh, khẩn trương rà soát, xây dựng, sửa đổi, bổ sung, hoàn thành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn thống nhất dùng chung, liên thông trong phạm vi toàn quốc về lĩnh vực đường sắt và đường sắt đô thị, để bảo đảm tính đồng bộ, liên thông, nâng cao hiệu quả của hệ thống; huy động tối đa cả doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp tư nhân tham gia.

"Tiếp tục hoàn thiện quy hoạch đường sắt theo không gian phát triển mới của đất nước, các địa phương với tầm nhìn dài hạn nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn, phát triển công nghiệp đường sắt, hệ thống đường sắt với tầm nhìn 100 năm," Thủ tướng nêu rõ.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Chính phủ lưu ý phải đa dạng hóa các nguồn vốn, gồm vốn Nhà nước (đầu tư công, tăng thu, tiết kiệm chi, phát hành trái phiếu), vốn tư nhân (BOT, BT, TOD…), vốn vay nước ngoài; nguồn lực đóng góp của người dân trong giải phóng mặt bằng…

Việc lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu (đấu thầu, chỉ định thầu) phải bảo đảm làm đúng luật pháp, triển khai dự án bảo đảm hiệu quả; không để xảy ra tham nhũng, tiêu cực, thông thầu, lãng phí tài sản…

Chỉ đạo các nhiệm vụ cụ thể, trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng chỉ đạo tỉnh Đồng Nai phối hợp với TP HCM khẩn trương triển khai tuyến đường sắt kết nối TP HCM với cảng hàng không quốc tế Long Thành để góp phần giải quyết vấn đề kết nối giao thông thông suốt, kịp thời, chất lượng.

Người đứng đầu Chính phủ đồng ý nguyên tắc triển khai dự án này theo lệnh khẩn cấp, bảo đảm quy định, quy trình chặt chẽ, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, kém hiệu quả.

Về hoàn thiện thể chế, chính sách, Thủ tướng giao Bộ Công Thương và Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện Đề án phát triển công nghiệp đường sắt và Đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt (hoàn thành trước 15/3).

Về dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Bộ Xây dựng được yêu cầu chỉ đạo hoàn thành lập hồ sơ mời thầu gói thầu tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi xong trong tháng 3/2026; tổ chức lựa chọn tư vấn trong quý 2/2026.

Thủ tướng lưu ý phải bảo đảm lựa chọn được đối tác tư vấn có kinh nghiệm, năng lực trong lập Báo cáo dự án; tối ưu hóa hiệu quả, lựa chọn công nghệ trên tinh thần vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Đồng thời, Bộ Xây dựng cần khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ triển khai Nghị quyết số 265/2025 của Quốc hội, trình Chính phủ trước 15/3.

Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu 15 tỉnh, thành phố có dự án đi qua và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng, khẩn trương hoàn tất rà soát các nhu cầu vốn, công nghệ, giải phóng mặt bằng năm 2026, báo cáo chính xác để Bộ Xây dựng phân khai kế hoạch trước ngày 15/3.

Nhấn mạnh dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng tập trung chỉ đạo hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu kỳ dự án thành phần 2 trong tháng 3, bảo đảm chất lượng, đúng quy định.

Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao thúc đẩy phía Trung Quốc khởi động đàm phán Hiệp định xây dựng công trình cầu đường sắt qua biên giới trong tháng 3; hoàn thành lựa chọn nhà thầu khảo sát, lập thiết kế kỹ thuật và ký hợp đồng trong tháng 4; hoàn thành hồ sơ cắm mốc giải phóng mặt bằng đối với các đoạn tuyến ổn định, bàn giao cho địa phương ngay trong tháng 3.

Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng chuẩn đào tạo, chương trình đào tạo, số lượng đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu tự chủ cho ngành đường sắt.

Bộ Ngoại giao làm việc với phía Trung Quốc thúc đẩy và cụ thể hóa thoả thuận cấp cao, thu xếp họp Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác đường sắt vào tháng 3 để ký kết các hợp đồng.

Về công tác quy hoạch các tuyến Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Móng Cái, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng chủ động làm việc với phía Trung Quốc trong tháng 3 để thống nhất thời điểm ký kết Thỏa thuận hỗ trợ kỹ thuật; chỉ đạo tư vấn khẩn trương hoàn thiện báo cáo đầu kỳ trong tháng 3, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo, bảo đảm hoàn thành quy hoạch trong năm 2026.

Về các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP HCM, Thủ tướng giao 2 thành phố khẩn trương rà soát, phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng, ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn chung về đường sắt đô thị để bảo đảm tính liên thông, đồng bộ, tính phổ quát, hiện đại và từng bước phát triển công nghiệp đường sắt trong nước.