Ảnh minh họa. Nguồn: Mekong ASEAN

Nội dung trên được Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP) thông tin ngày 12/5. Với kết luận này, thủy sản và sản phẩm thủy sản khai thác từ nghề ghẹ của Việt Nam tiếp tục duy trì và thông suốt con đường xuất khẩu vào thị trường Mỹ.

Theo thông báo của phía Mỹ, trong tháng 1/2026, Việt Nam đã tách mã nghề cũ thành 4 nghề khai thác ghẹ riêng theo loài mục tiêu và ngư cụ, gồm Fishery ID 13164, 13206, 13204 và 13205.

Sau khi xem xét hồ sơ, thông tin bổ sung và các dữ liệu liên quan, phía Mỹ xác định 4 nghề này của Việt Nam là tương đương về hiệu quả với chương trình quản lý của Mỹ.

VASEP cho rằng, đây là tín hiệu tích cực đối với ngành ghẹ Việt Nam, nhất là sau khi kết luận ban đầu của Cơ quan Nghề cá Biển Quốc gia Mỹ (NMFS) vào tháng 8/2025 từng đặt nghề ghẹ của Việt Nam, Indonesia, Sri Lanka và Philippines vào nhóm chưa đáp ứng yêu cầu theo MMPA.

Theo NMFS, kết luận công nhận tương đương đối với Việt Nam có hiệu lực đến ngày 31/12/2029. Tuy nhiên, cơ quan này cũng lưu ý có thể xem xét lại hoặc chấm dứt kết luận nếu chương trình quản lý của Việt Nam không còn đáp ứng các điều kiện áp dụng.

NMFS khuyến nghị Việt Nam tiếp tục duy trì và tăng cường các nỗ lực giảm thiểu nguy cơ gây tử vong hoặc thương tích nghiêm trọng đối với động vật có vú biển, trong đó có phát triển chương trình quan sát viên, giám sát điện tử và hỗ trợ bảo tồn các loài như cá heo Irrawaddy.

Trước tình hình trên, VASEP khuyến nghị, doanh nghiệp không dùng nguyên liệu nhập khẩu từ các nghề bị cấm (nghề không được công nhận tương đương), và nếu dùng nguyên liệu từ các nghề khác thì cần có COA (giấy chứng nhận quyền được nhập khẩu) của nước cung cấp.

VASEP nhận định, việc Mỹ công nhận tương đương giúp nghề ghẹ Việt Nam giữ được cánh cửa vào một thị trường quan trọng, đồng thời tạo dư địa ổn định xuất khẩu trong những năm tới. Dù vậy, yêu cầu của MMPA cũng cho thấy các tiêu chuẩn về khai thác bền vững, giám sát nghề cá và bảo vệ động vật có vú biển sẽ ngày càng trở thành điều kiện then chốt để thủy sản Việt Nam duy trì lợi thế tại thị trường này.

Cùng với Việt Nam, nghề ghẹ của Indonesia và Sri Lanka cũng được công nhận tương đương. Trong khi đó, Philippines không được công nhận tương đương đối với các nghề ghẹ liên quan. Ghẹ và sản phẩm từ các nghề này của Philippines sẽ không được nhập khẩu vào Mỹ kể từ ngày 11/6/2026, tức 30 ngày sau khi thông báo được công bố.