Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong nước bắt nhịp xu hướng và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, chiều ngày 6/8, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức Hội thảo Hợp tác Công nghiệp chế tạo Việt Nam – Hà Lan 2026 với chủ đề “Kết nối đổi mới sáng tạo, đầu tư và chuỗi cung ứng bền vững”.
Tại đây, ông Bùi Quang Hưng – Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, công nghiệp chế tạo hiện là một trong những ngành công nghiệp nền tảng của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, xuất khẩu và thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Việt Nam đã trở thành cứ điểm sản xuất của nhiều tập đoàn đa quốc gia trong các lĩnh vực điện tử, cơ khí chính xác, thiết bị điện và công nghệ cao.
Tuy nhiên, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước của một số ngành còn thấp, doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu mới tham gia ở các công đoạn gia công, lắp ráp và cung ứng linh kiện đơn giản.
 |
| Hội thảo quy tụ sự tham gia của đông đảo đại diện doanh nghiệp. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN |
Vì vậy, chiến lược phát triển công nghiệp trong giai đoạn tới sẽ ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp chế tạo có giá trị gia tăng cao, ứng dụng công nghệ tiên tiến, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Trong khi đó, Hà Lan hiện là một trong những trung tâm logistic thương mại và sản xuất công nghiệp công nghệ cao hàng đầu của châu Âu. Đồng thời là cầu nối quan trọng giữa hàng hóa và thị trường EU với thế mạnh về lĩnh vực công nghiệp chính xác, bán dẫn, cơ khí công nghệ cao, tự động hóa, logistic thông minh và kinh tế tuần hoàn.
Chia sẻ thêm, ông Rick Slettenhaar – Đại biện lâm thời kiêm Phó Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam cho hay, quốc gia này sở hữu các doanh nghiệp công nghệ cao chuyển sản xuất các sản phẩm thuộc lĩnh vực sản xuất chính xác, điện tử và thiết bị bán dẫn. Dù vậy, quá trình phát triển của các doanh nghiệp cũng gắn liền với sự hợp tác với các nhà cung cấp lớn khác trên thế giới. Chính vì vậy, các doanh nghiệp Hà Lan luôn muốn tìm kiếm các đối tác sản xuất khác đáng tin cậy và lâu dài.
Trong khi đó, doanh nghiệp Hà Lan đã và đang mở rộng hoạt động sản xuất tại Việt Nam và phát triển mạng lưới nhà cung cấp trong nước. “Điều này cũng lý giải vì sao trong lĩnh vực sản xuất công nghệ, hợp tác giữa hai nước thời gian qua ngày càng phát triển,” Đại sứ Rick Slettenhaar nói.
| Loạt dự án triển khai tại Việt Nam Hà Lan hiện là nơi bắt nguồn của các tập đoàn hàng đầu trên thế giới trong lĩnh vực bán dẫn, cơ khí chính xác và chế tạo thiết bị. Có thể nhắc đến ASML – nhà cung cấp lớn về máy quang khắc trên thế giới; VDL Groep – tập đoàn chuyên về công nghệ cao, cơ khí gia công; BE Semiconductor Industries N.V. (Besi) - một trong những nhà cung cấp hàng đầu thế giới về thiết bị lắp ráp bán dẫn... Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp Hà Lan đã mở rộng đầu tư và hợp tác tại Việt Nam. Tháng 6/2025, Tập đoàn VDL ETG (thành viên của VDL Groep) đã khánh thành nhà máy đầu tiên tại Việt Nam. Dự án này sẽ cung cấp các cấu kiện kim loại (bộ phận chuyên dụng) cho các ngành công nghiệp bán dẫn, hệ thống phân tích và ngành năng lượng mặt trời. Tập đoàn Besi cũng được cấp phép xây dựng nhà máy trị giá 5 triệu USD (diện tích 2.000 m2) tại Khu công nghệ cao TP HCM từ năm 2023 và chính thức khánh thành vào tháng 2/2024. Đến tháng 7/2024, Besi tiếp tục mở rộng dự án với khoản đầu tư bổ sung 42 triệu USD. Các sản phẩm của dự án là những loại máy móc phục vụ sản xuất các linh kiện và thiết bị bán dẫn.
|
Từ những thế mạnh đang có, Hà Lan không chỉ là đối tác thương mại quan trọng mà còn là thị trường tiềm năng cho hợp tác đầu tư, đổi mới công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng tại Việt Nam.
Mặt khác, theo ông Bùi Quang Hưng, Hiệp định EVFTA giữa Việt Nam và EU (Hà Lan là một thành viên) đã tạo ra những nền tảng thuận lợi để thúc đẩy thương mại, đầu tư giữa hai bên. Đồng thời, việc sở hữu lợi thế địa lý chiến lược và mạng lưới hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (với gần 20 FTA), Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều tập đoàn sản xuất quốc tế.
"Do đó, việc tiếp cận thị trường Hà Lan không chỉ là cơ hội mở xuất khẩu mà còn là cơ hội để tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái sản xuất toàn cầu, nâng cao tiêu chuẩn sản xuất để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh, chuyển đổi số và trách nhiệm xã hội," ông Hưng chia sẻ.
Định hướng hợp tác thời gian tới?
Trao đổi rõ hơn về những định hướng hai bên có thể hợp tác trong thời gian tới về công nghiệp công nghệ cao, ông Phạm Văn Quân – Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho rằng, hai bên có thể nghiên cứu chương trình phát triển nhà cung ứng. Trong đó, các bên lựa chọn doanh nghiệp; đánh giá khoảng cách năng lực; tư vấn cải tiến; hỗ trợ chứng nhận, chế tạo mẫu và thử nghiệm; tiến tới đơn hàng thương mại. Kết quả cần đo bằng số nhà cung ứng được công nhận, sản phẩm vượt thử nghiệm và hợp đồng dài hạn.
 |
| Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Phạm văn Quân chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN |
Các doanh nghiệp cũng nên ưu tiên bốn nhóm thí điểm: linh kiện và cơ điện tử chính xác cho thiết bị bán dẫn, quang tử, đo lường; máy móc – tự động hóa cho chế biến nông sản, thực phẩm; thiết bị hàng hải, cơ khí biển và chuyển đổi năng lượng; sản xuất thông minh và tái sản xuất. Mỗi nhóm cần xác định doanh nghiệp dẫn dắt, nhà cung ứng Việt Nam, mục tiêu công nghệ, yêu cầu chứng nhận và lộ trình thị trường.
Hai bên cũng cần thúc đẩy đào tạo kép, trao đổi kỹ sư, thực tập tại doanh nghiệp, đào tạo giảng viên nguồn và chuyên gia Hà Lan hướng dẫn tại nhà máy Việt Nam; kết nối các phòng thí nghiệm, cơ sở đo lường và trung tâm đổi mới hiện có, hình thành mạng lưới hỗ trợ từ thiết kế đến chứng nhận sản phẩm.
“Hợp tác công nghiệp Việt Nam – Hà Lan cần hướng tới cùng phát triển năng lực: từ gia công sang đồng thiết kế; từ giao dịch đơn lẻ sang hệ sinh thái; từ lợi thế chi phí sang độ chính xác, độ tin cậy và tính bền vững.
Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hà Lan đầu tư cơ sở sản xuất, trung tâm thiết kế – nghiên cứu và dịch vụ kỹ thuật; liên doanh hoặc phát triển doanh nghiệp Việt thành nhà cung cấp lâu dài. Mô hình phù hợp là kết hợp năng lực thiết kế, hệ thống và thị trường châu Âu của Hà Lan với năng lực chế tạo, quy mô sản xuất và thị trường khu vực của Việt Nam,” ông Quân nhận định.
