 |
| CT Group bước vào kinh tế không gian tầm thấp với hai dự án quy mô lớn nhất ASEAN. Ảnh: CT Group |
Trong tổng thể Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, mô hình liên kết “3 nhà” (Nhà nước - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp) được xác định là chìa khóa để đưa khoa học – công nghệ từ phòng thí nghiệm ra thị trường. Tuy nhiên, khoảng cách giữa định hướng chính sách và triển khai thực tế vẫn là thách thức lớn, đặc biệt với những lĩnh vực mới như UAV hay kinh tế không gian tầm thấp – nơi rủi ro công nghệ, pháp lý và thị trường đan xen.
Tại hội nghị đánh giá một năm thực hiện mô hình liên kết “3 nhà” theo Nghị quyết 57 tổ chức ngày 29/12, ông Huỳnh Thành Đạt, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhấn mạnh rằng để tạo đột phá về khoa học – công nghệ, “không thể chỉ dựa vào nguồn lực nhà nước”. Theo ông Đạt, Nhà nước chỉ có thể đóng vai trò “vốn mồi”, trong khi các tập đoàn tư nhân có tiềm lực tài chính, năng lực tổ chức, tầm nhìn dài hạn mới là nhân tố quyết định để hình thành các ngành kinh tế mới.
Ông Huỳnh Thành Đạt đánh giá việc CT Group chủ động triển khai mô hình “3 nhà” trong một năm qua là minh chứng sinh động cho tinh thần Nghị quyết 68, đồng thời là cách tiếp cận phù hợp để hiện thực hóa Nghị quyết 57. “Đây không chỉ là hưởng ứng chủ trương, mà là hành động cụ thể, có lộ trình, có cam kết dài hạn”, ông Đạt nói.
 |
| Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tặng bằng khen cho CT Group và Chủ tịch Trần Kim Chung. Ảnh: CT Group |
Ở góc độ cộng đồng doanh nghiệp, Nghị quyết 57 đang thúc đẩy một xu thế đáng chú ý, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ tham gia thị trường, mà bắt đầu đầu tư có hệ thống vào công nghệ lõi như chip bán dẫn, UAV, trí tuệ nhân tạo, bản sao số, công nghệ sinh học và chuyển đổi xanh.
Hoạt động nghiên cứu ngày càng gắn chặt với sản xuất, thương mại hóa và thị trường quốc tế, giúp các sản phẩm công nghệ cao “Make by Vietnam” từng bước tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây được xem là sự khác biệt căn bản so với các giai đoạn trước, khi đổi mới sáng tạo còn mang tính rời rạc và thiếu điểm tựa thị trường.
Ở góc độ thị trường và cộng đồng doanh nghiệp, Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng cho rằng sau một năm triển khai, Nghị quyết 57 "không chỉ dừng lại ở định hướng mà từng bước đi vào đời sống kinh tế". Theo ông Hùng, nhiều doanh nghiệp tiên phong đã mạnh dạn đầu tư vào công nghệ lõi như chip bán dẫn, UAV, trí tuệ nhân tạo, bản sao số, công nghệ sinh học và chuyển đổi xanh.
Điểm đáng chú ý, theo Chủ tịch VCCI, là hoạt động nghiên cứu đã gắn chặt hơn với sản xuất, thương mại hóa và thị trường quốc tế. "Nhiều sản phẩm công nghệ cao Make by Vietnam" đã tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, ông Hồ Sỹ Hùng nhận định.
Ông Hồ Sỹ Hùng cho rằng việc tổng kết một năm triển khai Nghị quyết 57 và công bố các dự án UAV, kinh tế không gian tầm thấp cho thấy tư duy phát triển mới của doanh nghiệp Việt Nam "không chỉ tham gia thị trường, mà chủ động bước vào các lĩnh vực công nghệ tương lai."
 |
| Ông Nguyễn Võ Trường An, đại diện Ban 57 của CT Group chia sẻ thông tin về các dự án Khu liên hợp UAV và Trung tâm kinh tế không gian cận biên. Ảnh: Ngọc Linh |
Ông Nguyễn Võ Trường An, đại diện Ban 57 của CT Group, cho biết ngay khi Nghị quyết 57 được ban hành, tập đoàn coi đây là “phát súng lệnh” cho một cuộc cách mạng khoa học – công nghệ.
CT Group đã vận hành mô hình “3 nhà” bằng cách kết nối chặt chẽ với các trường đại học, viện nghiên cứu để ươm mầm tri thức, bám sát định hướng của Nhà nước và sử dụng năng lực doanh nghiệp để biến các ý tưởng nghiên cứu thành sản phẩm cụ thể.
Từ một doanh nghiệp tham gia thị trường, CT Group đang chuyển hướng sang vai trò kiến tạo hạ tầng cho các ngành kinh tế mới, đặc biệt là kinh tế không gian tầng thấp, lĩnh vực được đánh giá có tiềm năng ứng dụng rộng trong giao thông, logistics, nông nghiệp, năng lượng và quản lý đô thị.
Các sản phẩm công nghệ “Make in Vietnam” của tập đoàn hiện đã hướng tới những thị trường có tiêu chuẩn cao như Hàn Quốc, châu Âu và Hoa Kỳ.
Để các kết quả bước đầu có thể lan tỏa mạnh mẽ hơn, CT Group kiến nghị đưa các dự án trọng điểm như khu liên hợp UAV, trung tâm kinh tế không gian cận biên và công viên khoa học tại TP HCM vào danh mục dự án trọng điểm quốc gia, đồng thời tháo gỡ các thủ tục hành chính liên quan.
Bên cạnh đó, tập đoàn cũng đề xuất được bố trí quỹ đất và hạ tầng cho khu công nghệ số tại phía Bắc, có cơ chế tín dụng ưu đãi cho các dự án công nghệ lõi và hỗ trợ xúc tiến thương mại quốc tế.
Trong bức tranh đó, CT Group lựa chọn cách tiếp cận mang tính chiến lược, chuyển từ doanh nghiệp tham gia thị trường sang doanh nghiệp kiến tạo hạ tầng cho các ngành kinh tế mới.
Chiến lược này thể hiện rõ trong hai dự án trọng điểm vừa được công bố. Một là, CT Group công bố đầu tư Trung tâm kinh tế không gian tầm thấp (Low Altitude Economy – LAE Center) có tổng vốn đầu tư 6.000 tỷ đồng, diện tích sàn 500.000 m2, được xác định là lớn nhất ASEAN.
Dự án đặt gần sân bay Tân Sơn Nhất và Tuyến metro số 2, được thiết kế theo mô hình Living Lab, mô hình thử nghiệm mở, cho phép công nghệ được thử nghiệm, điều chỉnh và thương mại hóa trong không gian thực.
Khác với cách tiếp cận truyền thống, trung tâm LAE không chỉ là tổ hợp nghiên cứu hay văn phòng công nghệ, mà được định vị như hạ tầng nền cho một hệ sinh thái kinh tế mới.
Các cấu phần bao gồm trung tâm chỉ huy toàn cầu kết nối hạ tầng số, trung tâm an ninh mạng, trung tâm nghiên cứu AI và tạo mẫu, cùng nhà máy tạo mẫu nhanh với hệ thống in 3D công nghiệp. Cấu trúc này phản ánh yêu cầu rút ngắn chu kỳ đổi mới, yếu tố sống còn trong các ngành công nghệ cao.
Hai là, CT Group cũng công bố đầu tư Khu liên hợp UAV quy mô 400 ha tại Tây Ninh, được giới thiệu là lớn nhất ASEAN. Không chỉ là một dự án sản xuất, khu liên hợp này được định hướng trở thành tổ hợp công nghệ cao tích hợp nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển hệ sinh thái UAV.
Ông Đoàn Trung Kiên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, nhấn mạnh: "Khu liên hợp công nghệ UAV không chỉ là một dự án đầu tư, mà là một tổ hợp công nghệ cao mang tính chiến lược, gắn với phát triển dữ liệu số, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh và tín chỉ carbon." Theo ông Kiên, địa phương và doanh nghiệp cam kết hợp tác lâu dài để hình thành hệ sinh thái UAV hoàn chỉnh.
Nòng cốt của các dự án này là CT UAV, công ty thành viên chuyên nghiên cứu, phát triển và sản xuất máy bay không người lái và hệ thống chống UAV.
CT UAV hiện phát triển 16 dòng sản phẩm chính, trải rộng từ UAV chở hành khách, vận tải hàng hóa, cứu hộ – y tế, phòng cháy chữa cháy, đánh giá tín chỉ carbon, an ninh, tuần tra biên giới, đến UAV phục vụ nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy hải sản, điện lực, xây dựng, năng lượng tái tạo và mô hình BIM.
Theo CT Group, tỷ lệ nội địa hóa của CT UAV đạt từ 80–95%, và doanh nghiệp này là một trong số ít đơn vị tại Việt Nam làm chủ toàn diện sáu nhóm công nghệ cốt lõi trong lĩnh vực UAV, bao gồm điện tử – vi mạch, trí tuệ nhân tạo, điều khiển – tự hành, vật liệu composite, pin, và an ninh – viễn thông.
Quá trình phát triển của CT UAV gắn liền với chiến lược dài hạn của CT Group. Từ những nghiên cứu ban đầu giai đoạn 2016–2017, đến việc thành lập công ty UAV năm 2018, liên kết phát triển UAV nông nghiệp và mở rộng sang UAV công nghiệp, quân sự, tập đoàn từng bước tích lũy năng lực công nghệ.
Năm 2025 được xem là cột mốc đáng chú ý, khi CT UAV có đơn hàng xuất khẩu 5.000 UAV vận tải hạng nặng sang Hàn Quốc và ký thỏa thuận hợp tác với Bộ Kế hoạch Phát triển Quốc gia Indonesia về không gian tầng thấp.
Theo định hướng được công bố, CT UAV đặt mục tiêu trở thành tập đoàn UAV số 1 ASEAN vào năm 2027, đồng thời góp phần định vị Việt Nam như một trung tâm công nghệ mới trong khu vực.
 |
| Ông Trần Kim Chung, Chủ tịch CT Group phát biểu tại sự kiện. Ảnh: CT Group |
Trong bức tranh đó, hai dự án UAV và LAE không chỉ mang ý nghĩa đầu tư, mà còn là phép thử đối với năng lực liên kết giữa chính sách, khoa học và doanh nghiệp – yếu tố then chốt để Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Chia sẻ tại sự kiện, ông Trần Kim Chung, Chủ tịch CT Group, thừa nhận quyết định đầu tư không hề dễ dàng. “Đổ vốn vào công nghệ cao luôn tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt với những lĩnh vực còn rất mới như UAV và kinh tế không gian tầm thấp”, ông Chung nói.
Tuy nhiên, theo ông Chung, lựa chọn này dựa trên đánh giá thực tiễn về năng lực công nghệ, khả năng sản xuất và tiềm năng thị trường, trong đó UAV và LAE được xem là “cơ hội vàng” để Việt Nam có thể đi nhanh ở một số hướng ứng dụng.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các quốc gia đi đầu trong lĩnh vực này đều kết hợp đầu tư công – tư với cơ chế sandbox, cho phép thử nghiệm công nghệ trong không gian và thời gian được kiểm soát.
Theo lãnh đạo CT Group, rào cản lớn nhất hiện nay vẫn nằm ở khung pháp lý, khi công nghệ mới phải vượt qua nhiều lớp giấy phép trước khi được ứng dụng rộng rãi. “Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát sẽ là chìa khóa để công nghệ đi vào đời sống”, ông Chung nhấn mạnh.
 |
| Ông Ngô Diên Hy, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn VNPT, cho rằng kinh tế không gian tầm thấp và kinh tế cận biên sẽ mở ra nhiều giá trị mới cho logistics, đô thị thông minh và dịch vụ số. Ảnh: Ngọc Linh |
Về tiềm năng của kinh tế tầm thấp, ông Ngô Diên Hy, Phó tổng giám đốc VNPT, nhấn mạnh thêm việc phát triển không gian LAE và công nghệ UAV có nhiều ứng dụng trong hoạt động logistics, các lĩnh vực khác như thành phố thông minh, bản sao số, hay đo đạc, bản đồ...
GS. TS Nguyễn Xuân Huấn, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Digital Twin, Trường Đại học Middlesex London (Anh), cho biết UAV tại Anh tuân thủ theo quy định của Cục Hàng không dân dụng nước này. Họ đang thực hiện dự án Skyway, siêu lô drone lớn nhất thế giới với chiều dài 165 dặm (hơn 265 km), kết nối Oxford, Cambridge... Chuyến bay dài đầu tiên bằng drone sẽ được triển khai vào năm 2027-2028. Trong khi đó, EU đang hoàn thiện khung chính sách cho taxi bay (eVTOL).
Để Việt Nam nhanh chóng bắt kịp các nước, ông Huấn đề xuất cơ chế sandbox (thử nghiệm có kiểm soát) với UAV. Ví dụ, cơ quan chức năng cho phép thử nghiệm UAV theo khu vực với không phận bay nhất định, tương tự dự án Skyway của Anh.
