Hội nghị truyền thông chính sách đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Ảnh: VGP.

Tại hội nghị, ông Trần Quý Giầu, Trưởng ban Đo lường, Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) chỉ ra 3 nhóm vấn đề đặt ra trong thực tiễn triển khai Luật Đo lường hiện hành.

Thứ nhất là yêu cầu chuyển đổi số. Hoạt động đo lường hiện chưa có nền tảng và cơ sở dữ liệu thống nhất, liên thông. Các quy định liên quan đến giá trị pháp lý của kết quả điện tử, quản lý dựa trên dữ liệu, cũng như yêu cầu về tính chính xác, toàn vẹn, xác thực, truy xuất, an toàn và bảo mật dữ liệu cần tiếp tục được hoàn thiện.

Thứ hai là yêu cầu phát triển hệ thống đo lường quốc gia. Luật hiện hành chưa có cơ chế đủ mạnh để ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực công nghệ mới, kinh tế số, kinh tế xanh và các ngành công nghiệp chiến lược. Việc huy động nguồn lực xã hội cho hoạt động đo lường và triển khai các chương trình bảo đảm đo lường còn hạn chế.

Thứ ba là yêu cầu về phân quyền và cải cách. Một số quy định về thẩm quyền quản lý phép đo giữa các Bộ, ngành chưa thực sự rõ ràng; hoạt động tự nguyện và bắt buộc chưa được tách bạch đầy đủ. Cơ chế quản lý dấu định lượng còn nặng về tiền kiểm. Một số quy định cũng cần được đồng bộ với Luật Thanh tra năm 2025 và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Từ thực tiễn trên, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường tập trung vào 3 chính sách lớn. Đó là chuyển đổi số hoạt động đo lường; nâng cao năng lực hệ thống đo lường quốc gia, phát huy vai trò của doanh nghiệp; phân quyền quản lý Nhà nước gắn với trách nhiệm giải trình, cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh.

Số hóa toàn diện hoạt động đo lường

Phân tích những điểm mới của dự thảo, bà Trần Thị Thúy Hà, Ban Đo lường, Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia cho biết một trong những nội dung nổi bật của dự thảo là bổ sung một chương mới về chuyển đổi số hoạt động đo lường.

Theo dự thảo, Nhà nước sẽ xây dựng và vận hành nền tảng số hoạt động đo lường; hình thành cơ sở dữ liệu đo lường trong cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Phương tiện đo và chuẩn đo lường sẽ được gắn mã quản lý duy nhất để phục vụ việc truy xuất trong suốt vòng đời.

Bà Trần Thị Thúy Hà, Ban Đo lường, Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia chỉ ra những điểm mới của dự thảo Luật. Ảnh: VGP.

Dự thảo cũng quy định việc công nhận và sử dụng kết quả đo dưới hình thức điện tử; kết quả đo lường, giấy chứng nhận, tem, dấu dưới dạng dữ liệu số có giá trị pháp lý theo quy định. Đây là cơ sở để giảm chi phí in ấn, lưu trữ chứng từ giấy, đồng thời nâng cao khả năng khai thác dữ liệu của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân.

Đồng thời, dự thảo chuẩn hóa một số khái niệm theo thông lệ quốc tế, bổ sung các khái niệm như chất chuẩn, độ không bảo đảm đo và nền tảng số hoạt động đo lường; cập nhật các khái niệm liên quan đến hệ SI, chuẩn đo lường, hiệu chuẩn và phương tiện đo.

Ngoài ra, dự thảo còn bổ sung hành vi cấm can thiệp vào cấu trúc, phần mềm hoặc thiết bị phụ trợ của phương tiện đo nhằm làm sai lệch kết quả đo. Quy định này nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý đối với các thiết bị đo điện tử, thiết bị đo thông minh.