Sáng 28/8, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến với lãnh đạo một số Bộ, ngành, địa phương về rà soát tiến độ các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Nhiều chuyển biến nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro chậm tiến độ

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết việc triển khai các công trình trọng điểm ngành năng lượng đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực so với thời điểm cuối năm 2025. Nổi bật là các dự án thuộc chuỗi khí - điện Lô B và các dự án thủy điện.

Đối với nhiệt điện LNG, 16/18 dự án đã hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư và đang đồng thời xúc tiến thủ tục chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, thu xếp vốn và đàm phán hợp đồng thương mại; riêng hai dự án tại Nghi Sơn và Long Sơn đang trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, nhóm 9 dự án thủy điện đang được đẩy nhanh, trong đó hai dự án Trị An mở rộng và tích năng Bác Ái đã bước vào giai đoạn thi công. Các chuỗi dự án khí - điện lớn như Lô B, Cá Voi Xanh và LNG Sơn Mỹ đều đã xác định được nhà đầu tư.

Đối với lưới điện truyền tải giai đoạn 2026 - 2030, 10/43 dự án đã triển khai thi công, phần lớn do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) làm chủ đầu tư. Một số công trình lưới điện hoàn thành đóng điện đã góp phần quan trọng vào việc giải tỏa công suất và đảm bảo an toàn hệ thống.

Nhận diện rào cản bủa vây các dự án tỷ đô

Tại cuộc họp, đại diện các Bộ, ngành và địa phương đã chỉ rõ hàng loạt lực cản đang "níu chân" các dự án. Khó khăn lớn nhất hiện nay nằm ở khâu đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) kéo dài và vướng mắc trong bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đặc biệt với các dự án thủy điện, việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá đền bù, bố trí tái định cư và xin chủ trương chuyển đổi mục đích sử dụng rừng tự nhiên, rừng phòng hộ thường mất rất nhiều thời gian.

Về nguyên nhân khách quan, thị trường LNG thế giới biến động mạnh do địa chính trị đã ảnh hưởng trực tiếp đến phương án tài chính của chủ đầu tư. Việc huy động vốn quốc tế ngày càng siết chặt. Hơn nữa, nhiệt điện LNG đòi hỏi tính đồng bộ cao từ cảng biển, kho chứa, hệ thống tái hóa khí đến nhà máy điện, chỉ cần một mắt xích ách tắc sẽ kéo lùi toàn bộ dự án.

Về mặt chủ quan, thủ tục pháp lý đan chéo giữa các luật, chậm trễ trong giao đất, cùng năng lực hạn chế của một bộ phận chủ đầu tư cũng là nguyên nhân khiến tiến độ đình trệ.

Các đại biểu thống nhất đề xuất cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về chính sách, đất đai, giá điện và thủ tục chuyển đổi đất rừng. Yêu cầu đặt ra là chủ đầu tư phải nâng cao năng lực, khảo sát thiết kế kỹ lưỡng và lập biện pháp thi công sát thực tế để tránh phải điều chỉnh nhiều lần.

Vướng mắc đến đâu, giải quyết kịp thời đến đó

Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc khẳng định điện năng đóng vai trò huyết mạch đối với sự phát triển kinh tế - xã hội. Để phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước, yêu cầu tối thượng là sản xuất đủ điện, tuyệt đối không để xảy ra thiếu điện trong mọi tình huống.

Toàn bộ quá trình phát triển hệ thống năng lượng phải bám sát Quy hoạch quốc gia, vùng, địa phương và Quy hoạch điện VIII đã được phê duyệt.

Với tinh thần "vướng mắc, khó khăn đến đâu phải được tháo gỡ, giải quyết kịp thời đến đó", Phó Thủ tướng Thường trực chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố phải chủ động xử lý triệt để các vấn đề trong phạm vi thẩm quyền, đặc biệt là khâu mặt bằng. Đối với những điểm nghẽn vượt thẩm quyền, địa phương phải chủ động phối hợp với các cơ quan Trung ương để kiến nghị giải pháp xử lý.

Chỉ đạo một số nội dung, nhiệm vụ cụ thể, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết, sau cuộc họp này, Văn phòng Chính phủ sẽ cùng với Bộ Công Thương chuẩn bị thông báo kết luận cuộc họp đối với từng vấn đề cụ thể như Bộ Công Thương làm gì, các Bộ các ngành hỗ trợ gì, UBND các tỉnh, thành phố làm gì, EVN làm gì và các tập đoàn, cơ quan, đơn vị làm gì để đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án theo đúng yêu cầu tiến độ, chất lượng đề ra.