Ảnh: VNLife

Để đạt được thành công như hiện tại, quá trình khởi nghiệp của ba công ty này không phải đến một cách dễ dàng. Trong khi VNG mất 10 năm để có thể chạm đến ngưỡng một kì lân công nghệ, VNLife mất 14 năm và MoMo mất 11 năm.

VNG

Là startup đầu tiên và sớm nhất của Việt Nam trở thành kì lân công nghệ vào năm 2014, VNG hiện đã trở thành một trong 6 doanh nghiệp công nghệ thông tin hàng đầu trên toàn quốc. Sau hơn 15 năm phát triển với đủ thăng trầm, VNG hiện tại là tập đoàn hoạt động đa ngành với 4 mảng kinh doanh chủ yếu.

Ngoái thế mạnh nguyên bản là game online, kì lân này đã mở rộng sang các lĩnh vực khác như điện toán đám mây, nền tảng kết nối và cuối cùng là tài chính và thanh toán.

Tuy nhiên quay trở lại quá khứ 15 năm về trước, VNG lúc ấy vẫn chưa là một tập đoàn lớn như bây giờ mà chỉ là một startup chuyên về game với cái tên Vinagame. Vào năm 2004, ông Lê Hồng Minh cùng một vài người bạn đã quyết định thành lập nên công ty để theo đuổi đam mê về trò chơi trực tuyến của mình.

Trong khoảng thời gian đầu, để tìm hiểu thị trường, ông Minh cũng những nhà sáng lập khác đã nghiên cứu rất nhiều, gặp mặt nhiều đối tác tiềm năng và cũng vấp phải rất nhiều thất bại. Cuối cùng đến năm 2005, Vinagame đã tìm kiếm được cơ hội cho riêng mình KingSoft đồng ý cho công ty này phát hành game Võ Lâm Truyền Kỳ.

Do thiếu kinh phí, ban điều hành công ty đã phải nghĩ ra rất nhiều phương pháp độc đáo để quảng bá cho trò chơi của mình như dán poster tại tất cả các phòng máy trên toàn quốc. Hình thức quảng cáo này đã gây ra tiếng vang lớn tại thời điểm đó và thậm chí còn khiến website đăng ký sập vì quá tải lượt truy cập. Tận dùng thời cơ, Vinagame tiếp tục cho phát hành các game khác và tới năm 2006, doanh thu của công ty đã đạt mức 17 triệu USD.

Tuy nhiên, tầm nhìn của ông Lê Hồng Minh không chỉ dừng lại ở trò chơi trực tuyến. VNG sau đó đã thực hiện nhiều bước chuyển mình ấn tượng khi mở rộng sang các mảng kinh doanh khác như trang thương mại điện tử 123mua.vn, mạng xã hội Zing Me, nền tảng nhạc số Zing MP3, trang tin tức baomoi và ấn tượng nhất phải kể đến ứng dụng nhắn tin và gọi điện Zalo và ZaloPay. Hiện nay, Zalo sở hữu 100 triệu người dùng không chỉ ở Việt Nam và ghi nhận hơn 1 tỷ tin nhắn qua nền tảng này mỗi ngày.

Vào năm 2014, VNG được World Startup Report định giá 1 tỷ USD và chính thức tham gia vào hàng ngũ kì lân công nghệ tại Đông Nam Á. Tiếp tục đà phát triển, tới năm 2019, VNG được quỹ đầu tư nhà nước Temasek của Singapore định giá ở mức 2,2 tỷ USD. Doanh nghiệp này cũng đã kí kết biên bản ghi nhớ về việc IPO tại sàn giao dịch Nasdaq của Mỹ, sẵn sàng mở đường cho việc niêm yết tại một trong những thị trường chứng khoán sôi động nhất trên thế giới.

Về dự định trong tương lai, ông Lê Hồng Minh nhấn mạnh vào việc bắt kịp xu hướng công nghệ trên thế giới và nâng tầm trí tuệ người Việt. Do đó, VNG cũng đang đầu tư vào AI – lĩnh vực sẽ thay đổi cuộc sống của con người trong thời gian tới. Sản phẩm AI đầu tiên của công ty sẽ là trợ lý ảo Kiki, dự kiến sẽ được tích hợp vào hệ sinh thái các sản phẩm của VNG và sẽ trở thành ứng dụng AI đầu tiên của một công ty Việt Nam.

Ông Lê Hồng Minh - Chủ tịch VNG cùng ông Robert H. McCooey Jr - Phó chủ tịch Sàn giao dịch Chứng khoán Nasdaq. Ảnh: VNG

VNLife

Cái tên VNLife có thể vẫn còn xa lạ với nhiều người, nhưng VNPay, ứng dụng được quản lí bởi công ty này, thì chắc chắn là một cái tên quen thuộc với người dùng Việt Nam trong nhiều năm qua. Vốn nổi tiếng là một doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực trung gian thanh toán cho các ngân hàng, VNPay là đơn vị duy nhất triển khai thanh toán bằng mã QR trực tiếp từ tài khoản ngân hàng.

Thành lập vào tháng 3/2007, mảng kinh doanh tài chính chủ chốt của VNLife là VNPay đã gặt hái được nhiều thành công. Vào năm 2018, doanh thu của VNPay tăng trưởng tới 44% so với cùng kì năm trước đó, đồng thời vốn chủ sở hữu cũng tăng 49%.

Hiện nay, ứng dụng này chính là “hạ tầng” của hàng loạt các ứng dụng của 22 ngân hàng, trong đó có các ngân hàng top đầu như BIDV, Vietcombank, Agribank hay Vietinbank. 15 triệu người dùng đang sử dụng các ứng dụng này để chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, nạp tiền điện thoại hay mua sắm hàng hóa.

Ngoài ra, tập đoàn này cũng cung cấp VNPay – QR, một ứng dụng thanh toán quét mẽ QR có mặt tại hơn 150.000 điểm bán hàng để phục vụ cho hơn 22 triệu người dùng.

Vào tháng 11/2020, sau khi chính thức tiếp nhận khoản đầu tư trị giá khoảng 300 triệu USD từ quỹ đầu tư của ngân hàng Softbank là Softbank Vision Fund và GIC – quỹ đầu tư được hậu thuẫn bởi chính phủ Singapore, VNLife chính thức bước vào hàng ngũ kì lân công nghệ của Việt Nam cùng VNG. Tập đoàn này cũng trở thành kì lân thứ 12 tại khu vực Đông Nam Á. Theo giám đốc điều hành Niraan De Silva, khoản đầu tư này đã giúp VNLife đạt được mức định giá hơn 1 tỷ USD.

Gần đây nhất vào tháng 7/2021, tập đoàn này đã thành công gọi vốn 250 triệu USD trong vòng Series B với các nhà đầu tư lớn nhất bao gồm General Atlantic và Dragoneer Investment.

Về triển vọng phát triển trong tương lai, VNLife sẽ trở thành trợ thủ đắc lực giúp các ngân hàng chạy đua trong công cuộc số hóa nhằm tăng tính cạnh tranh với các ví điện tử khác trên thị trường. Ngoài ra, tập đoàn này cũng có kế hoạch tăng cường tiếp cập tới khách hàng là các tiểu thương và các công ty fintech nhỏ.

Trên hết, VNLife cũng có kế hoạch mở rộng dịch vụ ngân hàng số của mình ra thị trường quốc tế. Hiện tại đã có những ngân hàng lớn tại Campuchia và Myanmar bắt đầu hợp tác với công ty. Theo như ông De Silva, các ngân hàng lớn tại Indonesia và Philipines cũng đã bắt đầu đề xuất kết nối với dịch vụ của VNLife.

MoMo

Được điều hành bởi công ty M_Service, MoMo là startup fintech thứ 3 của Việt Nam trở thành kì lân và góp mặt trong danh sách 36 kì lân công nghệ của khu vực Đông Nam Á. Theo đồng giám đốc điều hành Nguyễn Mạnh Tường, việc kêu gọi được khoản đầu tư 200 triệu USD trong vòng gọi vốn series E đã giúp doanh nghiệp này đạt được mức định giá hơn 2 tỷ USD, dù ông không thể công bố con số cụ thể.

Ngoài ngân hàng Mizuho của Nhật Bản là nhà đầu tư lớn nhất, các quỹ đầu tư khác như Ward Ferry Management cùng Goodwater Capital LLC và Kora Management cũng tham gia đầu tư vào MoMo.

Thêm vào đó, Mizuho cũng thể hiện tham vọng tìm kiếm cơ hội phát triển ngành kinh doanh bán lẻ, chuyển đổi số và tài chính tại ASEAN – một khu vực ngày càng thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư quốc tế. Do đó, vào 10/12 vừa qua, Mizuho đã đạt thành thỏa thuận 170 triệu USD nhằm mua lại 7,5% cổ phần của M_Sevice.

Hiện tại, ứng dụng này đang sở hữu 31 triệu người dùng, 50.000 đối tác kinh doanh và đồng thời cũng là đối tác tài chính của hơn 50 ngân hàng và công ty bảo hiểm cũng như tài chính. Riêng trong năm 2021, công ty này đã hoàn thành 2 vòng gọi vốn series D và series E, với vòng Series D được cho là đã huy động được 100 triệu USD. Doanh thu năm 2021 của startup này cũng đang có mức tăng trưởng gấp đôi năm 2020 bất chấp những khó khăn do đại dịch gây ra.

Giám đốc điều hành MoMo ông Nguyễn Mạnh Tường cùng Tổng giám đốc Shinhan Bank Việt Nam ông Shin Dong Min. Ảnh: Shinhan Bank

Tuy nhiên để đạt được đến thành công như ngày hôm nay, MoMo đã phải trải qua nhiều thử thách, thậm chí có những lúc lâm vào khủng hoảng.

Khởi đầu là một ứng dụng thẻ SIM, MoMo lần đầu xuất hiện trên thị trường vào năm 2010 – 2 năm sau khi nhóm khởi nghiệp trình đề án ví điện tử này lên chính phủ. Vào thời điểm đó, 80% người dân Việt Nam vẫn chưa có tài khoản ngân hàng và fintech vẫn còn là một khái niệm vô cùng xa lạ. Thuyết phục người dùng tin tưởng và sử dụng công nghệ mới này là một trong những thách thức lớn nhất lúc bấy giờ.

Tại một thị trường đang phát triển, nơi người dân không có nhiều cơ hội tiếp xúc với các dịch vụ tài chính chuyên nghiệp, nhiều người còn cho rằng đầu tư phát triển ví điện tử ở Việt Nam là một quyết định sai lầm. 3 năm sau khi bắt đầu đi vào hoạt động, MoMo phải đối mặt với khủng hoảng cạn kiệt vốn.

Tuy nhiên đúng vào hoàn cảnh khó khăn đó, Goldman Sachs đã đưa ra khoản đầu từ 5,75 triệu USD trong vòng gọi vốn Series A của doanh nghiệp này vào tháng 1/2013. Kiên định với tầm nhìn của mình và với tiềm năng phát triển mạnh mẽ của Internet cũng như dịch vụ tài chính số tại Việt Nam, MoMo đã đặt cược toàn bộ vào việc tự xây dựng nên một ứng dụng đa chức năng cho điện thoại di động.

Trong giai đoạn 2014 – 2015, ứng dụng này trở thành ví điện tử đầu tiên của Việt Nam và ghi nhận được 500.000 người dùng. Sau đó, trong vòng gọi vốn Series B vào tháng 3/2016, startup này tiếp tục kêu gọi được 28 triệu USD từ quỹ đầu tư tư nhân Standard Chartered và Goldman Sachs cùng với 100 triệu USD trong vòng Series C từ nhà đầu tư lớn nhất là Warburg Pincus.

Thời gian và sự thành công của MoMo hiện tại đã chứng tỏ lối đi này là đúng đắn. Tính đến tháng 10/2021, thị phần của MoMo chiếm tới 32% và trở thành ví điện tử số 1 tại Việt Nam.