Sự kiện do Cục Xúc tiến thương mại, Cục Công nghiệp và Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công thương (Bộ Công Thương) phối hợp với Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Hàn Quốc (KOTRA) và Công ty Vinexad tổ chức trong khuôn khổ Hội chợ Vietnam Expo 2026.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, quan hệ hợp tác kinh tế, đầu tư giữa Việt Nam và Hàn Quốc đang phát triển mạnh mẽ.

"Lũy kế đến hết tháng 2/2026, Hàn Quốc tiếp tục là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký đạt trên 95,2 tỷ USD. Đặc biệt, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng áp đảo với hơn 73%, đóng vai trò là nền tảng quan trọng để thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, trong đó có lĩnh vực sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô," ông Phú thông tin.

Theo đại diện Cục Xúc tiến thương mại, trong bối cảnh ngành ô tô toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng xanh hóa, điện hóa và thông minh hóa, những khoản đầu tư này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn giúp Việt Nam nâng cao năng lực nội tại, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, ông Vũ Bá Phú cũng chỉ ra những hạn chế của ngành phụ tùng ô tô Việt Nam. Ngành này vẫn đang trong giai đoạn hình thành và phát triển, với tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, năng lực công nghệ và tiêu chuẩn chất lượng chưa cao, khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu còn hạn chế.

Đặc biệt, mức độ liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp FDI Hàn Quốc vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Nhiều doanh nghiệp trong nước vẫn đứng ngoài các chuỗi cung ứng lớn, chủ yếu do hạn chế về công nghệ, quản trị và tiêu chuẩn sản phẩm.

Cùng bàn về vấn đề này, ông Nguyễn Khắc Quyền, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách công thương nhận định, thị trường ô tô Việt Nam có dư địa tăng trưởng rất lớn khi đang bước vào giai đoạn "motorization" (ô tô hóa). Tuy nhiên, ngành công nghiệp này tại Việt Nam vẫn chủ yếu tập trung ở khâu lắp ráp.

"Hiện nay, phần lớn giá trị gia tăng của ngành ô tô toàn cầu nằm ở khâu sản xuất linh kiện, nhưng doanh nghiệp Việt Nam lại chủ yếu tham gia ở khâu lắp ráp, chỉ chiếm khoảng 15% chuỗi giá trị," ông Quyền nói.

Gỡ “điểm nghẽn” nội địa hóa, tăng liên kết doanh nghiệp

Đồng tình với những đánh giá trên, ông Koo Bon Kyung, Tổng giám đốc KOTRA khu vực Đông Nam Á và châu Đại Dương cho biết, thị trường ô tô Việt Nam đang bứt phá mạnh mẽ với mức tăng trưởng doanh số đạt trên 10% trong năm 2025. Đặc biệt, sự phát triển của doanh nghiệp nội địa như VinFast cùng với việc mở rộng sản xuất của các tập đoàn toàn cầu như Hyundai, Kia và Toyota đang góp phần đưa Việt Nam trở thành một trung tâm sản xuất ô tô mới tại khu vực Đông Nam Á.

Tuy nhiên, ông Koo Bon-kyung cũng chỉ ra, bên cạnh sự tăng trưởng nhanh về quy mô, ngành ô tô Việt Nam vẫn đối mặt với thách thức lớn về tỷ lệ nội địa hóa linh kiện cũng như sự hoàn thiện của chuỗi cung ứng vật liệu và linh kiện then chốt.

"Để nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu cho ngành công nghiệp ô tô Việt Nam, bài toán cốt lõi là phải xây dựng một chuỗi giá trị công nghiệp bền vững, làm chủ từ khâu nguyên vật liệu, linh kiện then chốt cho đến sản phẩm hoàn chỉnh," ông Koo Bon Kyung nói.

Nhằm cụ thể hóa các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, sáng kiến Dự án Bản đồ chuỗi giá trị ngành ô tô Việt Nam đã được giới thiệu tại tọa đàm. Đại diện KOTRA thông tin, dự án hướng tới việc chuyển đổi các dữ liệu công nghiệp phức tạp thành một "bản đồ hành động", phục vụ cho công tác hoạch định chiến lược và thu hút đầu tư vào ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.

Từ góc độ thực tiễn của một nhà sản xuất tiên phong, đại diện VinFast cho biết doanh nghiệp đang ưu tiên các đối tác từ Hàn Quốc trong chiến lược phát triển hệ sinh thái ô tô điện. Hãng xe Việt khẳng định nội địa hóa không phải là một chiến lược ngắn hạn mà là định hướng công nghiệp dài hạn, với mục tiêu đạt tỷ lệ nội địa hóa 80% vào năm 2026.

Theo bà Hạnh, hiện nay sự cạnh tranh không còn diễn ra giữa các thực thể riêng lẻ, phân mảnh mà là cuộc đua giữa các hệ sinh thái có độ linh hoạt và khả năng kết nối cao nhằm giảm thiểu biến động chuỗi cung ứng và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.

Đánh giá về xu hướng vận động của thị trường quốc tế, đại diện Hyundai KEFICO nhận định quá trình điện hóa ngành sản xuất xe vẫn tiếp diễn, nhưng chiến lược chỉ tập trung vào xe thuần điện (BEV) đang suy yếu. Các nhà sản xuất lớn đang điều chỉnh linh hoạt hơn với các dòng xe hybrid (HEV) và xe điện mở rộng tầm hoạt động (EREV) như những giải pháp trung gian hiệu quả.

Trước rủi ro phân mảnh chuỗi cung ứng toàn cầu, Hyundai KEFICO khuyến nghị Việt Nam cần xây dựng các chiến lược công nghiệp trung và dài hạn tập trung vào ngành pin và điện hóa, đồng thời nâng cao năng lực sản xuất nội tại.

Để đáp ứng những yêu cầu chuyển dịch khắt khe này, ông Nguyễn Khắc Quyền cho biết tầm nhìn đến năm 2050 của ngành ô tô Việt Nam sẽ ưu tiên phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường, tiến tới phát thải ròng bằng 0. Đây là cơ hội lớn để các doanh nghiệp Hàn Quốc đẩy mạnh đầu tư vào các lĩnh vực phụ tùng cơ khí chính xác, điện - điện tử ô tô, công nghệ pin và trạm sạc.

Kết luận tọa đàm, ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh, với nền tảng quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa hai quốc gia cùng sự chủ động của cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc trong lĩnh vực phụ tùng ô tô được kỳ vọng sẽ bước sang giai đoạn phát triển mới, sâu sắc hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn.

Không chỉ dừng lại ở việc thu hút đầu tư, mục tiêu xa hơn là xây dựng một hệ sinh thái sản xuất có chiều sâu, nâng cao năng lực tự chủ và khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị sản xuất ô tô toàn cầu.