Báo cáo từ Bộ Tài chính cho biết, lũy kế giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đến hết tháng 1/2025 là 31.849,9 tỷ đồng, đạt 3,64% kế hoạch, và đạt 3,86% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Ước giải ngân đến hết tháng 2/2025 là 60.423,8 tỷ đồng, đạt 6,9% kế hoạch, đạt 7,32% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn con số của cùng kỳ năm ngoái (7,7% kế hoạch và đạt 8,07% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao).

Trong đó, ước giải ngân vốn ngân sách địa phương đạt 8,58% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, tương đương với cùng kỳ năm 2024 đạt 8,36%. Tuy nhiên, giải ngân từ nguồn vốn ngân sách trung ương mới đạt 5,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn mức 7,52% cùng kỳ năm 2024.

Cũng theo báo cáo từ Bộ Tài chính, 4 Bộ, ngành và 37 địa phương có tỷ lệ ước giải ngân so với tổng kế hoạch đạt trên mức bình quân chung của cả nước, điển hình như: Đài tiếng nói Việt Nam (73,82%), Ngân hàng Chính sách xã hội (41,16%), Bộ Công an (12,67%), Thành phố Huế (22,97%), Tiền Giang (27,62%), Vĩnh Phúc (21,49%), Tuyên Quang (21,26%), Hòa Bình (20,95%).

Ngược lại, trong 2 tháng đầu năm, có 27 Bộ, ngành, địa phương chưa giải ngân và 26 Bộ, ngành, địa phương giải ngân thấp dưới 5%.

Cắt giảm kế hoạch vốn đầu tư công nếu không phân bổ hết trước ngày 31/3

Nguyên nhân khiến cho việc giải ngân còn chậm đã được Bộ Tài chính chỉ ra. Trước tiên, một số Bộ, ngành, địa phương chưa phân bổ một lượng vốn tương đối lớn đã ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2025. Tính đến thời điểm báo cáo còn khoảng 77.635,9 tỷ đồng, chiếm 9,42% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ chưa phân bổ.

Ngoài ra là những khó khăn vướng mắc khác trong tổ chức thực hiện. Cụ thể, công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng phục vụ thi công các dự án còn chậm do chưa đạt được thỏa thuận đối với người dân, chậm bàn giao mặt bằng; xác định nguồn gốc đất của các hộ gặp nhiều khó khăn do đã được chuyển nhượng nhiều lần...

Bên cạnh đó, năng lực của các ban quản lý dự án, cán bộ chuyên môn làm công tác đầu tư tại các cấp huyện, xã còn hạn chế nhất là năng lực về thẩm định, kiểm tra, giám sát, quản lý dự án dẫn đến chất lượng tham mưu chưa cao.

Nguồn cung một số nguyên vật liệu hạn chế (đất, cát đắp...) hay giá nhiều nguyên vật liệu tăng đột biến so với thời điểm mời thầu làm tăng chi phí dự án.

Để đảm bảo tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đạt mục tiêu trên 95% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, Bộ Tài chính đề nghị các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thành việc phân bổ chi tiết kế hoạch vốn cho các nhiệm vụ, dự án trước ngày 31/3/2025.

Sau ngày 31/3/2025, Bộ Tài chính sẽ báo cáo cấp thẩm quyền cắt giảm để điều chuyển cho các Bộ, ngành, địa phương có nhu cầu bổ sung kế hoạch vốn năm 2025 để bố trí cho các dự án quan trọng, cấp bách, các dự án hạ tầng chiến lược có khả năng giải ngân.

Đối với các dự án đã hết thời gian thực hiện thuộc thẩm quyền cho phép kéo dài thời gian bố trí vốn sang năm 2025 của các Bộ, ngành, địa phương, Bộ Tài chính đề nghị khẩn trương đánh giá, hoàn thiện thủ tục kéo dài thời gian bố trí vốn theo thẩm quyền, làm cơ sở để tiếp tục bố trí vốn cho các dự án.