Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản. Ảnh: Media Quốc hội.

Ngày 11/12, với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản.

Trong đó, Luật mới đã bổ sung nội dung quan trọng về tài nguyên đất hiếm, quy định phương thức quản lý và khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên hiếm có này.

Cụ thể, Luật quy định hoạt động điều tra, đánh giá, thăm dò, khai thác đất hiếm được thực hiện theo quy định đối với khoáng sản nhóm I. Đồng thời dành một chương riêng để quy định quản lý Nhà nước về địa chất, khoáng sản đối với đất hiếm.

Đất hiếm được xác định là khoáng sản chiến lược đặc biệt. Hoạt động điều tra, đánh giá, thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng đất hiếm phải tuân thủ chiến lược quốc gia về đất hiếm, quy hoạch về đất hiếm. Đất hiếm phải được bảo vệ, khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả gắn với yêu cầu phát triển bền vững kinh tế xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước.

Nhà nước ưu tiên đầu tư và tổ chức thực hiện điều tra địa chất, đánh giá, thăm dò đất hiếm. Luật cũng quy định việc thăm dò, khai thác, chế biến đất hiếm phải được kiểm soát chặt chẽ, không xuất khẩu thô khoáng sản đất hiếm. Chỉ các doanh nghiệp, tổ chức được Nhà nước chỉ định hoặc cho phép mới được quyền thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng đất hiếm.

Hoạt động chế biến sâu đất hiếm phải gắn với xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hiện đại để nâng cao chuỗi giá trị trong nước, bảo đảm tự chủ trong thực hiện chiến lược quốc gia về đất hiếm.

Thông tin, dữ liệu địa chất, khoáng sản đất hiếm phải được xây dựng đồng bộ, quản lý tập trung, thống nhất và được khai thác, sử dụng có hiệu quả.

Theo quy định Luật, Nhà nước khuyến khích hợp tác quốc tế trong nghiên cứu, chuyển giao, phát triển công nghệ khai thác, tuyển, tách, chế biến sâu đất hiếm phục vụ phát triển ngành công nghiệp đất hiếm trong nước. Hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, kỹ thuật và công nghệ trong chuỗi hoạt động điều tra địa chất, đánh giá, thăm dò, khai thác, chế biến sâu đất hiếm, ứng dụng và quản lý đất hiếm.

Nhà nước có chính sách dự trữ và bảo vệ đất hiếm, điều tiết hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu đất hiếm trong từng thời kỳ phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững kinh tế xã hội và bảo đảm an ninh tài nguyên.

Ngoài nội dung về đất hiếm, Luật cũng bổ sung chính sách tháo gỡ khó khăn và giảm thủ tục hành chính trong chuyển đổi mục đích sử dụng đất để khai thác khoáng sản nhóm III làm vật liệu xây dựng và nhóm IV để cung cấp cho các dự án đầu tư công, dự án PPP, dự án trọng điểm quốc gia, dự án khẩn cấp, cấp bách; cùng các dự án phòng chống thiên tai và một số dự án do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định.

Hoạt động này được thực hiện theo cơ chế sử dụng đất đa mục đích theo pháp luật đất đai và chỉ áp dụng đối với đất rừng sản xuất là rừng trồng và đất phi nông nghiệp, không bao gồm đất quốc phòng và an ninh.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản sẽ có hiệu lực từ 1/1/2026.