Chiều 30/10, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà trình bày Tờ trình về dự thảo Nghị quyết về tổ chức chính quyền đô thị tại TP Hải Phòng.

Tổ chức chính quyền đô thị tinh gọn, hợp lý, hoạt động hiệu lực, hiệu quả

Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Hải Phòng là thành phố trực thuộc Trung ương, trọng điểm phát triển kinh tế, đặc biệt là kinh tế biển của khu vực Bắc Bộ và cả nước; là trung tâm giáo dục, y tế và khoa học công nghệ của vùng duyên hải Bắc Bộ, là đầu mối giao thông quan trọng, kết nối các tuyến giao thông hàng hải quốc tế; nằm trong tam giác phát triển Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.

Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP Hải Phòng xác định mục tiêu cụ thể đến năm 2025 “Xây dựng chính quyền đô thị với bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”; đến năm 2030 “Cơ bản đạt các tiêu chí của đô thị loại đặc biệt. Chính quyền đô thị được xây dựng và hoàn thiện phù hợp với yêu cầu của thành phố thông minh”.

Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà. Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết, TP Hải Phòng đã đạt được những thành tựu và kết quả quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao. Tuy nhiên, mô hình tổ chức chính quyền địa phương hiện nay chưa phù hợp với đặc điểm, tính chất của việc quản lý một đô thị lớn, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới, ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước tại địa bàn đang phát triển năng động.

Theo Bộ trưởng, dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội có 10 điều với các nội dung cơ bản: Về mô hình tổ chức chính quyền đô thị tại TP Hải Phòng; Nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương khi tổ chức chính quyền đô thị; Về cơ cấu tổ chức của HĐND và UBND; Về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn, UBND cấp huyện, đơn vị sự nghiệp công lập; Về cán bộ, công chức làm việc tại phường, xã, thị trấn.

Về mô hình tổ chức chính quyền đô thị tại TP Hải Phòng, Bộ trưởng Nội vụ cho biết, chính quyền địa phương ở quận, phường tại TP Hải Phòng là UBND quận, phường và là cơ quan hành chính nhà nước ở quận, phường (không tổ chức HĐND quận, phường). Việc tổ chức chính quyền địa phương ở TP Hải Phòng và các đơn vị hành chính khác của TP Hải Phòng có HĐND và UBND theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương hiện hành.

Về nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương khi tổ chức chính quyền đô thị, dự thảo Nghị quyết quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương ở thành phố, quận, TP Thủy Nguyên và phường để đảm bảo thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan nhà nước, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền đô thị, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị, phục vụ tốt hơn các nhu cầu của người dân, tổ chức, doanh nghiệp.

Đồng thời, chuyển các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND quận và HĐND phường thực hiện trước đây sang HĐND, UBND, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng; UBND, Chủ tịch UBND quận; HĐND, UBND, Chủ tịch UBND TP Thủy Nguyên và UBND phường thực hiện.

Tàu cập Cảng Hải Phòng. Ảnh: TTXVN

Mô hình chính quyền đô thị tại Hải Phòng cũng dự kiến bổ sung một số nhiệm vụ, quyền hạn cho các cơ quan này (tương tự TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đang thực hiện) để đảm bảo phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền đô thị.

Trong điều kiện không tổ chức HĐND quận, phường thì nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND TP tăng lên do được điều chuyển một số nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND quận, HĐND phường thuộc quận. Để bảo thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND TP, dự thảo Nghị quyết quy định tăng 9 đại biểu chuyên trách so với hiện nay, gồm 1 Phó Chủ tịch HĐND, 4 phó trưởng ban và 4 Ủy viên hoạt động chuyên trách thuộc các Ban của HĐND TP.

Tờ trình cũng nêu rõ, UBND TP Hải Phòng quyết định chuyển một số chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND TP cho các cơ quan chuyên môn, cơ quan hành chính khác thuộc UBND TP, UBND quận, huyện và TP Thủy Nguyên; quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND TP.

Chủ tịch UBND TP Hải Phòng được ủy quyền cho người đứng đầu cơ quan hành chính khác thuộc UBND TP, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND TP thực hiện một hoặc một số nhiệm vụ, quyền hạn của mình trong khoảng thời gian xác định kèm theo các điều kiện cụ thể.

Chỉnh lý nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của UBND, Chủ tịch UBND

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Thẩm tra dự thảo Nghị quyết này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng cho biết, Ủy ban Pháp luật tán thành sự cần thiết trình Quốc hội xem xét, ban hành Nghị quyết về tổ chức chính quyền đô thị tại TP Hải Phòng.

Về phạm vi điều chỉnh, Ủy ban Pháp luật đề nghị Nghị quyết chỉ tập trung quy định về mô hình tổ chức chính quyền đô thị tại TP Hải Phòng.

Những nội dung khác liên quan đến cơ chế, chính sách đặc thù khác với quy định của luật và đang được thực hiện thí điểm tại các địa phương khác thì nên được quy định trong Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hải Phòng mà Chính phủ đang dự kiến đề nghị sửa đổi, bổ sung trong thời gian tới để bảo đảm đúng theo yêu cầu của Bộ Chính trị và quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Cơ quan thẩm tra cũng cơ bản tán thành việc tổ chức mô hình chính quyền đô thị tại TP Hải Phòng; tán thành việc tăng cường bộ máy, tăng thêm số lượng đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách cho HĐND TP; tán thành việc điều chuyển, bổ sung thêm một số thẩm quyền cho HĐND TP để tăng cường năng lực, bảo đảm thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương trong bối cảnh không tổ chức HĐND quận, phường.

Ủy ban Pháp luật đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc kỹ quy định giao UBND TP quyết định chuyển một số chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật thuộc chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND TP cho các cơ quan chuyên môn, cơ quan hành chính khác thuộc UBND TP, UBND quận, huyện và thành phố thuộc Thành phố để bảo đảm nguyên tắc về phân cấp, ủy quyền và bảo đảm tính thống nhất với quy định trong văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan nhà nước ở trung ương.