Sáng 21/11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất.

Bất cập người thu nhập thấp không mua nổi nhà ở thương mại

Đại biểu Nguyễn Công Long (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai). Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Đại biểu Nguyễn Công Long (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai) nhìn nhận rằng thị trường bất động sản hiện nay có nhiều vấn đề như giá bất động sản phi mã, người nghèo, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức rất khó mua được nhà.

“Người ta tính một công chức không ăn gì cả, vài trăm năm mới mua được nhà. Do đó, cử tri đặt câu hỏi tại sao Quốc hội không có cơ chế gì để thí điểm, tháo gỡ cho các vướng mắc của nhà ở xã hội mà chỉ hướng tới nhà ở thương mại. Tất nhiên góp phần phát triển nhà ở thương mại cũng là chung cho cả xã hội. Tuy nhiên, những đối tượng yếu thế chúng ta không có chính sách gì cả. Chúng tôi cho rằng đây là vấn đề rất đáng cân nhắc”, đại biểu nêu vấn đề.

Đại biểu Đỗ Huy Khánh (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai). Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Đại biểu Đỗ Huy Khánh (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai) cũng nhận định, hiện nay tấc đất tấc vàng, tài nguyên đất là vô giá. Ông phản ánh rằng nhìn từ Hà Giang đến Cà Mau, nhà ở thương mại được xây dựng rất nhiều, song không ít khu đô thị xây xong không có người ở, có mua bán cũng chỉ ở trên giấy tờ để kiếm lời.

Đại biểu đặt câu hỏi: “Tại sao không dành quỹ đất, nghị quyết thí điểm chính sách tập trung cho nhà ở xã hội mà người dân rất cần? Vì những người thu nhập lương 7 triệu, 10 triệu, thậm chí 20 triệu họ không đủ tiền mua nhà ở thương mại. Vì công nhân, cán bộ công chức bốc thăm 5 lần 7 lượt để mua một căn nhà xã hội 50 m2 mà không được”.

Khắc phục tình trạng cơ chế xin - cho, đảm bảo công bằng, đồng bộ

Về việc dự thảo Nghị quyết đề xuất áp dụng cơ chế thí điểm thực hiện dự án nhà thương mại trên cả nước, Đại biểu Nguyễn Công Long (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai) cho rằng trong báo cáo của Chính phủ đánh giá hiện có nhiều địa phương không vướng mắc trong việc việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất để sang xây dựng dự án thương mại.

“Vậy tại sao lại phải đồng loạt thí điểm trên toàn bộ 62 tỉnh thành. Tôi cho rằng, phạm vi áp dụng thí điểm phải rất cân nhắc. Không thể nào mở đại trà như thế này được,” đại diện tỉnh Đồng Nai nói. Ông đề nghị cần hạn chế tình trạng đầu tư đất đai, thu gom đất nông nghiệp, cũng như có các giải pháp chống tình trạng hợp thức hoá mua gom đất đai, như vụ Công ty cổ phần địa ốc Alibaba.

Đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai). Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Ngược lại, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai) đồng tình với việc thực hiện thí điểm trên phạm vi toàn quốc nhưng "không phải mang tính chất đại trà, chung chung". "Theo quy định của Điều 3 hoặc Điều 4, chắc chắn chỉ áp dụng đối với khu đô thị. Cho nên không có chuyện lấy đất lúa, đất nông nghiệp một cách đại trà, tràn lan để thực hiện nghị quyết này. Để thực hiện trên phạm vi toàn quốc, các dự án, tiêu chí phải đáp ứng theo yêu cầu của nghị quyết với các điều kiện, điều khoản cụ thể," đại biểu nêu.

Đại biểu Trịnh Xuân An cho biết, dự thảo Nghị quyết được tiếp thu ý kiến thảo luận tại tổ, tách điều 1 ra thành phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng; song cần thiết kế một điều riêng về quyền và trách nhiệm của tổ chức kinh doanh bất động sản. "Khi Nghị quyết thông qua cũng cần có những nguyên tắc để thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, phù hợp, đáp ứng yêu cầu, tránh tạo sốt đất hoặc vi phạm pháp luật," đại biểu Trịnh Xuân An nói.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp). Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Trong khi đó, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) bày tỏ thống nhất phạm vi áp dụng trong toàn quốc. “Nếu chúng ta áp dụng chỉ trong một số tỉnh, thành phố, còn một số tỉnh khác không được áp dụng, sẽ dễ tạo ra cơ chế xin - cho và gây thắc mắc tỉnh anh được, tỉnh tôi không được,” đại biểu lý giải.

Tuy nhiên, đại biểu cũng nêu thực trạng thị trường bất động sản thời gian qua diễn biến phức tạp, những dự án đã xây dựng như bị sai phạm dẫn đến lãng phí nguồn lực xã hội, đất nước. Ông cho rằng đây là vấn đề quan trọng và cần thiết phải ban hành dự thảo Nghị quyết.

Đại biểu cũng nêu một vấn đề cốt lõi về điều kiện thực hiện nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận quyền sử dụng đất và thời gian áp dụng Nghị quyết. Đại biểu cho biết, tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Khánh Hòa..., nhà ở chung cư đã xây dựng, người dân đã vào ở nhưng đang vướng mắc trong việc làm thủ tục pháp lý. Người dân, doanh nghiệp cần Quốc hội, Chính phủ tháo gỡ cho họ về vấn đề này.

“Chúng ta không hợp thức hóa sai phạm cho doanh nghiệp mà vấn đề cốt lõi là tổ chức thực hiện, tránh lãng phí nguồn lực của xã hội,” đại biểu Phạm Văn Hòa nêu.

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đỗ Đức Duy. Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Báo cáo giải trình một số ý kiến của các đại biểu, Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Đỗ Đức Duy nêu rõ mục đích của việc ban hành dự thảo Nghị quyết thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất nhằm bổ sung phương thức tiếp cận đất đai để thực hiện các dự án nhà ở thương mại mà Luật Đất đai hiện chưa cho phép.

Theo Luật Đất đai 2024, các dự án được Nhà nước thu hồi đất để đấu giá, đấu thầu phải là các khu đô thị quy mô từ 20 ha trở lên, đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, xã hội và nhà ở. Tức là, dự án dưới 20 ha sẽ không thuộc diện Nhà nước thu hồi đất hay được nhận chuyển quyền sử dụng, nếu dự án không có diện tích đất ở.

Bộ trưởng cho biết, các khó khăn vướng mắc nói trên xảy ra với tất cả các địa phương trên cả nước, nhất là các địa phương mà thị trường bất động sản quy mô không lớn, không có nhiều dự án quy mô từ 20 ha trở lên. Do đó, cần phải cho thí điểm trên phạm vi cả nước mới đảm bảo công bằng, đồng bộ, khắc phục cơ chế xin - cho.

Đề xuất thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại không có đất ở Chính phủ đề xuất thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại trên đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp không phải đất ở, đất ở và đất khác trong cùng thửa đất đối với trường hợp thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất.

Băn khoăn việc làm nhà ở thương mại trên đất nông nghiệp, phi nông nghiệp Các đại biểu Quốc hội đều cơ bản nhất trí với việc thí điểm mở rộng loại đất để thực hiện dự án nhà ở thương mại nhằm tháo gỡ các vướng mắc pháp lý cho các dự án, mở rộng nguồn cung; tuy nhiên cũng còn một số băn khoăn.

Quốc hội thảo luận việc thí điểm mở rộng loại đất làm nhà ở thương mại Việc mở rộng điều kiện được nhận chuyển quyền sử dụng đất để làm nhà ở thương mại nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án, tăng nguồn cung trên thị trường bất động sản.