Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Điện Kremlin

Trước làn sóng tháo chạy của doanh nghiệp nước ngoài từ Ikea cho tới McDonald’s, Bộ Kinh tế Nga đã vạch ra các chính sách mới để tạm thời kiểm soát của các công ty có tỷ lệ sở hữu nước ngoài vượt 25% và có ý định rời Nga.

Cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev cho biết trong một tuyên bố ngày 10/3 rằng: “Chính phủ Nga đang bàn luận về các biện pháp bao gồm phá sản và quốc hữu hóa tài sản” đối với các công ty nước ngoài có ý định rời đi.

Kế hoạch trả đũa phương Tây

Theo đề xuất trên, một tòa án ở Moscow sẽ xem xét các yêu cầu thành lập ban quản lý các công ty nước ngoài. Bộ Kinh tế Nga cho biết ban quản lý tài sản nước ngoài có thể bao gồm ngân hàng phát triển quốc doanh VEB.RF.

Nga đã vạch ra ba lựa chọn cho các công ty quốc tế ở Nga: Họ có thể tiếp tục hoạt động; chuyển quyền sở hữu cho các đối tác Nga quản lý và nhận lại sau đó; hoặc rút lui hoàn toàn, đóng cửa các hoạt động và sa thải nhân viên. Các chủ sở hữu sẽ có 5 ngày để tiếp tục hoạt động hoặc chọn các phương án khác như bán cổ phần. Moscow cho biết sẽ coi lựa chọn cuối cùng là phá sản tự nguyện.

Một người đi qua cửa hàng McDonald's ở thành phố Podolsk, Nga. Ảnh: Bloomberg

Danh sách các thương hiệu toàn cầu rút khỏi Nga đang tăng lên mỗi ngày. Trong số đó có cả các tập đoàn lớn nhất thế giới, từ năng lượng cho tới hàng tiêu dùng và thiết bị điện tử, đã tạm ngừng hoạt động tại Nga. Các lệnh trừng phạt và kiểm soát vốn khiến các công ty toàn cầu khó lòng hoạt động kinh doanh. Ngoài ra, các công ty cũng cảm thấy lo về khả năng bị tẩy chay vì được cho là ủng hộ chiến dịch quân sự của Tổng thống Vladimir Putin.

Bộ Kinh tế Nga cho biết các biện pháp của họ sẽ nhằm mục đích đấu giá tài sản hơn là quốc hữu hóa chúng. “Điều này nhằm khuyến khích các tập đoàn nước ngoài không từ bỏ hoạt động tại trên lãnh thổ Nga”, Bộ này cho biết.

Tuy nhiên, một số công ty nước ngoài vẫn chưa đưa ra dự định về hoạt động tại Nga. Renault, tập đoàn xe hơi Pháp hiện đang nắm quyền kiểm soát AvtoVaz, vẫn giữ im lặng. Tập đoàn Danone đã tạm ngưng đầu tư vào Nga, nhưng cho biết họ sẽ duy trì hoạt động sản xuất và phân phối ở đây.

Trong khi đó, Citigroup – tập đoàn tài chính có khoảng 9,8 tỷ USD khoản cho vay, tài sản và các mối liên hệ khác với Nga – đã nỗ lực bán bộ phận ngân hàng tiêu dùng tại Nga. Bộ phận giao dịch hàng hóa của Citigroup cũng là một trong số ít các ngân hàng tiếp tục cho phép giao dịch liên quan tới khí đốt đến từ Nga.

Đôi bên đều thiệt hại

Người phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, các biện pháp ăn miếng trả miếng sẽ “gây ra những hậu quả cho đôi bên”. Nga vẫn sẽ là điểm đến hấp dẫn cho những nhà đầu tư đến từ các quốc gia “không tiến hành chiến tranh kinh tế với Nga”, ông Peskov nói.

Nga vẫn sẽ là điểm đến hấp dẫn cho nhiều nhà đầu tư trên thế giới. Ảnh: Bloomberg

Theo Bloomberg, Trung Quốc trong tuần này đã đàm phán với các công ty quốc doanh về cơ hội đầu tư tiềm năng vào các công ty hoặc tài sản Nga,

Đối với Nga, sự ra đi của các công ty nước ngoài có nguy cơ làm gián đoạn nguồn cung hàng hóa trong một nền kinh tế vốn đang gồng gánh cú sốc lạm phát lớn nhất trong nhiều thập kỷ qua. Ngoài ra, gần 3 triệu người Nga làm việc trong các công ty nước ngoài hoặc liên doanh với đối tác nước ngoài có thể bị mất việc.

Bộ Kinh tế Nga cho biết các biện pháp được đề xuất sẽ áp dụng cho các doanh nghiệp có ban quản lý (bao gồm cả cổ đông) chấm dứt quyền kiểm soát hoạt động theo cách vi phạm luật pháp của Nga. Các công ty có ban quản lý đã rời nước Nga hoặc chuyển tài sản sang nước ngoài từ ngày 24/2 có thể cũng sẽ phải tuân theo các biện pháp mới.

Trong ngày 10/3, Bộ Tài chính Nga công bố danh sách cấm xuất khẩu hơn 200 mặt hàng trong lĩnh vực viễn thông, y tế, ôtô, nông nghiệp, kỹ thuật điện và công nghệ đến hết năm 2022. Bộ Tài chính Nga cho biết một số sản phẩm trong ngành lâm nghiệp và đồ gỗ cũng bị cấm xuất khẩu đến "các quốc gia không thân thiện". Danh sách chịu ảnh hưởng gồm 48 quốc gia, trong đó có các nước EU và Mỹ.