"Thị trường năng lượng hiện rất biến động, có tình trạng thiếu hụt và giá cả tăng cao… Như đã nhiều lần tuyên bố, Nga sẽ không cung cấp dầu cho các quốc gia ủng hộ hành động áp đặt giá trần đối với dầu mỏ của chúng tôi,” Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko phát biểu trong cuộc phỏng vấn với tờ Izvestia ngày 31/3.
Ông Rudenko cho rằng cơ chế áp giá trần là một biện pháp phi thị trường làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Nhà ngoại giao Nga khẳng định Moscow sẽ xem xét thận trọng các đề nghị nhập khẩu dầu từ nước ngoài, trong đó ưu tiên hàng đầu là bảo vệ lợi ích kinh tế quốc gia và tình trạng quan hệ song phương với từng đối tác.
| Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko. Ảnh: Anadolu |
Theo RT, sau khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022, các nước phương Tây bao gồm Nhóm G7 và Australia, đã từng bước cắt giảm nhập khẩu dầu khí từ Nga. Đồng thời, họ đã triển khai cơ chế áp giá trần nhằm hạn chế xuất khẩu năng lượng của Moscow, buộc nước này phải bán dầu với mức chiết khấu so với giá tham chiếu toàn cầu.
Hiện mức trần được nhắc đến vào khoảng 44 USD/thùng. Các quy định cũng yêu cầu các công ty vận tải và bảo hiểm phương Tây chỉ được phép tham gia vận chuyển hoặc bảo hiểm dầu Nga nếu giá không vượt quá 60 USD/thùng.
Tuy nhiên, diễn biến thị trường gần đây cho thấy những thay đổi đáng chú ý. Giá năng lượng toàn cầu đã tăng mạnh trong những tuần gần đây sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2, kéo theo các phản ứng quân sự trong khu vực.
Cuộc khủng hoảng an ninh đã khiến Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiếm khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu - gần như bị gián đoạn. Iran được cho là đã hạn chế hoạt động trung chuyển đối với tàu từ các quốc gia không thân thiện, đẩy giá dầu tăng gần 50%, lên sát 120 USD/thùng vào đầu tháng 3.
Mỹ hiện đã tạm thời nới lỏng một số biện pháp trừng phạt đối với dầu Nga, cho phép các lô hàng được vận chuyển trước ngày 12/3 được tiếp tục giao dịch đến ngày 11/4. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết động thái này nhằm góp phần hạ nhiệt giá năng lượng toàn cầu, đồng thời có thể mang lại cho Nga khoảng 2 tỷ USD nguồn thu ngân sách.
Việc nới lỏng hạn chế đã nhanh chóng tác động đến thị trường, khi một số quốc gia châu Á như Thái Lan, Philippines và Indonesia bày tỏ quan tâm tới việc mua dầu Nga. Trong khi đó, các nhà nhập khẩu lớn như Ấn Độ và Trung Quốc tiếp tục gia tăng mua vào các lô hàng sẵn có theo cơ chế miễn trừ.
Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergey Tsivilev cho biết Moscow dự định ưu tiên xuất khẩu năng lượng sang các quốc gia láng giềng - những bên được đánh giá là ít chịu tác động từ biến động toàn cầu. |
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết tàu thuyền của các quốc gia thân thiện như Trung Quốc, Nga, Pakistan, Iraq, Ấn Độ có thể di chuyển an toàn qua Eo biển Hormuz. |
Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông muốn giành lấy dầu mỏ của Iran, thậm chí có thể kiểm soát đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu chủ chốt của Tehran. |
Đảo Kharg là nơi đặt cảng xuất khẩu dầu mỏ chủ chốt của Iran và bất kỳ gián đoạn nào tại đây đều có thể gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu. |
Philippines đang làm việc với Washington nhằm tìm kiếm các cơ chế miễn trừ và ngoại lệ, cho phép nước này nhập khẩu dầu từ các quốc gia bị Mỹ trừng phạt. |