Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: VGP.

Chiều 23/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 chủ trì phiên họp chuyên đề để rà soát tình hình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW sau phiên họp lần thứ 3 năm 2026 và thảo luận các giải pháp thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhằm tiếp tục đẩy mạnh triển khai, bảo đảm tiến độ và chất lượng các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương.

Báo cáo tại phiên họp cho thấy, trong tổng số 53 nhiệm vụ được giao, các cơ quan đã hoàn thành 11 nhiệm vụ và đang thực hiện đúng tiến độ 24 nhiệm vụ. Trong năm 2026, ngân sách Nhà nước ưu tiên bố trí hơn 100.000 tỷ đồng, chiếm 3% tổng chi cho lĩnh vực này.

Tuy nhiên, Thủ tướng Lê Minh Hưng thẳng thắn chỉ rõ nhiều hạn chế vẫn còn tồn tại. Nhiều Bộ, ngành và địa phương vẫn còn tâm lý bị động, đùn đẩy và sợ trách nhiệm của người đứng đầu. Hệ thống hạ tầng số và phòng thí nghiệm còn phân tán, thiếu kiến trúc tổng thể để định hướng. Việc kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu quốc gia còn rời rạc và ách tắc ở nhiều khâu.

Bên cạnh đó, các sản phẩm công nghệ chiến lược chưa mang lại đột phá thực chất, nguồn nhân lực chất lượng cao và chuyên gia đầu ngành còn thiếu, trong khi nguồn lực đầu tư vẫn còn dàn trải.

Lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả ứng dụng làm thước đo cuối cùng

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu triển khai thực chất, quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số. Các cấp quản lý cần chuyển mạnh sang tư duy lấy sản phẩm đầu ra, khả năng ứng dụng, tiềm năng thương mại hóa và đóng góp thực tiễn làm thước đo hiệu quả cuối cùng.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu kết luận phiên họp chuyên đề. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu kết luận phiên họp chuyên đề. Ảnh: VGP.

Việc phân định nhiệm vụ phải rõ ràng, trong đó cấp quốc gia tập trung vào công nghệ chiến lược và bài toán lớn, cấp vùng tạo chuỗi giá trị, còn địa phương tập trung vào các sản phẩm đặc trưng có khả năng tạo giá trị ngay. Nhà nước sẽ đóng vai trò kiến tạo thể chế và chia sẻ rủi ro có kiểm soát, kiên quyết khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả.

Trong khi đó, doanh nghiệp phải là trung tâm tham gia từ khâu xác định bài toán đến phát triển thị trường, trong khi các viện, trường gắn nghiên cứu với nhu cầu đặt hàng. Điều này đi kèm với yêu cầu xây dựng cơ chế tài chính thông thoáng nhằm tháo gỡ ngay các vướng mắc về đặt hàng, khoán chi, mua sắm sản phẩm đầu tiên và định giá tài sản trí tuệ.

Nghiên cứu kiến nghị về phương án chia sẻ kho dữ liệu quốc gia cho doanh nghiệp

Chỉ đạo các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các Bộ, cơ quan và địa phương rà soát toàn bộ nhiệm vụ, xử lý dứt điểm các công việc quá hạn trước ngày 30/6. Bộ Công an chịu trách nhiệm theo dõi sát tiến độ, định kỳ hằng tháng báo cáo Thủ tướng danh sách nhiệm vụ chậm trễ kèm trách nhiệm của người đứng đầu.

Về hạ tầng số, Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương hoàn thiện Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số để áp dụng thống nhất, báo cáo Thủ tướng đề án phát triển hệ thống trung tâm nghiên cứu trong tháng 6 và đề xuất phương án đầu tư tập trung trong tháng 7.

Các Bộ, ngành liên quan phải hoàn thành kết nối đồng bộ 12 cơ sở dữ liệu trọng yếu đủ 19/19 tiêu chí trong quý 3/2026.

Đặc biệt, Bộ Công an cần nghiên cứu phương án chia sẻ kho dữ liệu quốc gia cho doanh nghiệp công nghệ trong nước và phối hợp vận hành thông suốt Cổng dịch vụ công quốc gia.

Về công nghệ chiến lược, chậm nhất trong tháng 6, từng Bộ, ngành liên quan phải lựa chọn từ 1-3 bài toán lớn, làm rõ chuỗi giá trị và xác định doanh nghiệp dẫn dắt. Các Bộ Y tế, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Văn hóa - Thể thao và Du lịch phải hoàn thành định hướng phát triển các sản phẩm quản lý như vaccine thế hệ mới, giao thông thông minh, năng lượng tái tạo, nông nghiệp thông minh và di sản số. Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương thẩm định các nhiệm vụ này kèm theo phương án bố trí kinh phí cụ thể.

Đối với các địa phương, trong năm 2026 phải lựa chọn ít nhất một sản phẩm có thể lượng hóa bằng giá trị đóng góp kinh tế xã hội và triển khai từ 2-3 sản phẩm trọng tâm từ năm 2027 với đầu mối chịu trách nhiệm rõ ràng.

Về đào tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì phối hợp rà soát các chương trình và cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài.

Về cơ chế tài chính, Bộ Tài chính cùng Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương nghiên cứu, báo cáo Chính phủ chậm nhất trong quý 3 về cơ chế đột phá giao ngân sách, khoán chi, mua sắm công lô sản phẩm đầu tiên và cơ chế thử nghiệm chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Cuối cùng, Thủ tướng chỉ đạo tổ chức các hội nghị chuyên đề trong quý 3/2026 dưới sự chủ trì của các Phó Thủ tướng phụ trách từng lĩnh vực nhằm thúc đẩy mạnh mẽ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.