Chiều 5/8, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, Bộ Ngoại giao tổ chức Phiên họp “Ngoại giao khoa học - công nghệ góp phần kiến tạo năng lực phát triển quốc gia”.

Phiên họp do Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, Uỷ viên Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và Bộ trưởng Công an, Đại tướng Lương Tam Quang, Phó Trưởng Ban thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đồng chủ trì.

Nhiều kết quả của ngoại giao khoa học - công nghệ

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh ngoại giao khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành một trụ cột quan trọng của nền ngoại giao phục vụ phát triển, giữ vai trò mở đường, kết nối và kiến tạo các điều kiện quốc tế thuận lợi để nâng cao năng lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; thúc đẩy làm chủ công nghệ chiến lược, bảo đảm an ninh công nghệ và nâng cao vị thế quốc gia trong trật tự công nghệ mới.

Theo Bộ trưởng, thời gian qua công tác ngoại giao khoa học - công nghệ đã đạt nhiều kết quả nổi bật. Thứ nhất, góp phần tạo lập khuôn khổ và làm sâu sắc hơn nội hàm hợp tác khoa học, công nghệ với các đối tác, nhất là với những trung tâm hàng đầu thế giới về khoa học - công nghệ, góp phần mở rộng không gian hợp tác về nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và các công nghệ chiến lược.

Thứ hai, công tác kết nối các tập đoàn công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học và các quỹ đầu tư quốc tế với Việt Nam mở ra nhiều cơ hội hợp tác về nghiên cứu, phát triển, đào tạo nguồn nhân lực và đầu tư công nghệ.

Thứ ba, ngoại giao khoa học - công nghệ đã tích cực hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường Đại học tìm kiếm đối tác, mở rộng mạng lưới hợp tác và tham gia vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Trong đó, kết nối thành công các địa phương, doanh nghiệp, viện, trường trong nước với các đối tác quốc tế; hình thành nhiều hợp tác cụ thể trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, trung tâm dữ liệu, công nghệ cao...

Thứ tư, việc kết nối đội ngũ trí thức, chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng đi vào chiều sâu, từng bước hình thành mạng lưới tri thức có khả năng đóng góp trực tiếp cho quá trình phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của đất nước.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng chia sẻ một số khó khăn, thách thức trong triển khai công tác ngoại giao khoa học - công nghệ thời gian qua. Bộ trưởng cho rằng yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là tìm kiếm thêm cơ hội hay ký kết thêm các thỏa thuận hợp tác. Quan trọng hơn là phải xác định đúng bài toán phát triển của đất nước, lựa chọn đúng đối tác, đúng công nghệ và đúng phương thức hợp tác để chuyển hóa các cam kết quốc tế thành năng lực nội sinh của nền kinh tế.

Tăng cường hợp tác quốc tế để tiếp cận và làm chủ công nghệ chiến lược

Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Đặng Minh Khôi trình bày tham luận. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN

Tại phiên họp, các đại biểu tập trung trao đổi về yêu cầu tiếp cận, làm chủ các công nghệ chiến lược nhằm tạo động lực tăng trưởng mới và nền tảng phát triển lâu dài; vai trò của hợp tác quốc tế và công tác ngoại giao trong triển khai các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Các ý kiến nhấn mạnh nhu cầu thu hút đầu tư công nghệ cao, kết nối với các quỹ đầu tư quốc tế, hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ, xây dựng nền tảng trí tuệ nhân tạo quốc gia và tăng cường vai trò hỗ trợ của Bộ Ngoại giao cũng như các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong việc tiếp cận, lựa chọn và làm chủ công nghệ.

Các Trưởng cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài như Nga, Mỹ, Nhật Bản, Singapore… đã chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn tại địa bàn, phân tích tác động của cạnh tranh công nghệ, chính sách kiểm soát xuất khẩu và xu hướng tái cấu trúc hệ thống đổi mới sáng tạo toàn cầu đối với khả năng tiếp cận công nghệ của Việt Nam.

Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu trình bày tham luận. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN

Trên cơ sở đó, các đại biểu đề xuất tăng cường hợp tác với các đối tác có thế mạnh về công nghệ chiến lược; kết nối Việt Nam với các hệ sinh thái công nghệ cao toàn cầu; phát huy mạng lưới chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài; hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và thị trường quốc tế.

Các ý kiến cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên, thực chất giữa Bộ Ngoại giao với các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp nhằm bảo đảm các cơ hội hợp tác được triển khai hiệu quả.

Xây dựng "bản đồ cơ hội", phát huy vai trò cầu nối công nghệ của các cơ quan đại diện

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an phát biểu. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN

Phát biểu kết luận, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an khẳng định phiên họp có ý nghĩa quan trọng trong triển khai các quyết sách chiến lược của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo Bộ trưởng, vai trò của hợp tác quốc tế và ngoại giao khoa học - công nghệ đã được khẳng định trong nhiều văn bản chỉ đạo của Trung ương như Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 59-NQ/TW và Nghị quyết số 06-NQ/TW.

Với tinh thần chuyển từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện, Bộ trưởng Lương Tam Quang đã nêu một số định hướng: Thống nhất nhận thức về ngoại giao khoa học công nghệ trong kỷ nguyên mới. Chuyển từ đi xin tài trợ, viện trợ sang thúc đẩy hợp tác cùng có lợi giữa Việt Nam và các đối tác, linh hoạt, nhạy bén phát hiện những khâu điểm mà chúng ta thể phát huy hiệu quả nhất. Chuyển trọng tâm từ thu hút vốn đầu tư sang trí thức, công nghệ, các cam kết thỏa thuận cấp cao cần có kế hoạch triển khai cụ thể, kết quả, sản phẩm đầu ra rõ ràng.

Bộ trưởng đã nêu một số đề nghị cụ thể với Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài: Trước hết, ngoại giao khoa học công nghệ cần phát huy vai trò tham mưu, chuyển từ kết nối sang kiến tạo phát triển - đồng hành, từ ký kết sang tổ chức thực hiện, từ huy động nguồn lực bên ngoài sang hình thành nguồn lực nội sinh, trở thành kênh thu hút hiệu quả các nguồn lực, tri thức, công nghệ và chuyên gia quốc tế trên cơ sở nhu cầu cụ thể của các bộ, ngành, địa phương.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Đỗ Thảo - Mekong ASEAN

Thứ hai, thúc đẩy xây dựng mạng lưới đối tác, công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và chuyên gia; xây dựng mạng lưới và cơ sở dữ liệu về chuyên gia hàng đầu trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược; đặc biệt là xây dựng “bản đồ cơ hội” tại từng địa bàn để xác định các đối tác ưu tiên trong những lĩnh vực chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học và năng lượng sạch.

Thứ ba, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cần phát huy vai trò cầu nối công nghệ, chủ động tham mưu chính sách, kết nối đối tác, huy động trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Các cơ quan đại diện chính là nơi đặt niềm tin của các doanh nghiệp Việt Nam.

Bộ trưởng đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng và củng cố cơ chế phối hợp, đặt hàng giữa các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài với các bộ, ngành địa phương, đơn vị tổ chức trong nước. Các bộ, ngành, địa phương, các doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị dự án, cơ chế, mặt bằng, nhân lực và điều kiện tiếp nhận, bởi cơ hội bên ngoài chỉ trở thành nguồn lực khi bên trong sẵn sàng; phối hợp với Ban chỉ đạo Trung ương và Chính phủ về Nghị quyết 57 xây dựng cơ chế đặt hàng từ trong nước đối với các cơ quan đại diện ở nước ngoài.

Nêu rõ ngoại giao khoa học - công nghệ là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, Bộ trưởng cho rằng các cơ quan ngoài việc thực thi chính sách có trách nhiệm, cần xác định đúng nhu cầu và ưu tiên phát triển, môi trường và hệ sinh thái thuận lợi. Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện, các cơ quan xúc tiến hợp tác giữ vai trò tìm kiếm, kết nối và thúc đẩy hợp tác. Các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp chủ động xây dựng nhân lực, năng lực để trực tiếp nghiên cứu, chấp nhận, làm chủ và thương mại hóa công nghệ.

“Chỉ khi ba mắt xích này vận hành đồng bộ, hiệu quả, ngoại giao khoa học - công nghệ mới thực sự mang lại các động lực thúc đẩy phát triển,” Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước dự khai mạc Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 Sáng 1/8, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 với chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới” đã chính thức khai mạc tại Hà Nội.

Thủ tướng: Ngoại giao chuyển mạnh từ 'mở đường' sang đồng hành đến kết quả cụ thể Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu ngành ngoại giao đổi mới mạnh mẽ về tư duy, phương pháp, hướng đến kết quả, sản phẩm cuối cùng, chuyển mạnh từ mở đường sang đồng hành cùng doanh nghiệp và địa phương, triển khai để đạt được sản phẩm, kết quả cụ thể.

Gắn đối ngoại Đảng và đối ngoại nhân dân với các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nêu rõ phải tiếp tục tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy, nhận thức về công tác đối ngoại Đảng và đối ngoại nhân dân, hướng tới phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Đối ngoại phải mở đường, kết nối và tranh thủ nguồn lực phát triển Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu công tác đối ngoại phải phát huy vai trò tiên phong, tham mưu đúng, hành động kịp thời; góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; mở đường, kết nối và tranh thủ nguồn lực phát triển.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 Sáng 1/8, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 với chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới” khai mạc tại Hà Nội. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.

4 định hướng lớn về đối ngoại và hợp tác quốc tế tại các địa phương Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đề nghị cần đổi mới tư duy và nâng cao chất lượng hoạch định chiến lược đối ngoại, bảo đảm đối ngoại thực sự trở thành một hợp phần trong chiến lược phát triển của địa phương.

Các Đại sứ hiến kế để địa phương không bỏ lỡ dòng vốn FDI Để tận dụng hiệu quả các cơ hội hợp tác quốc tế, theo các Đại sứ Việt Nam, các địa phương cần chủ động nâng cao năng lực thu hút đầu tư, chuẩn bị nguồn lực và đổi mới cách thức triển khai công tác đối ngoại.

Đổi mới tư duy, cách làm để nâng tầm đối ngoại trong kỷ nguyên mới Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung khẳng định ngành ngoại giao sẽ phát huy vai trò tiên phong, thực hiện tốt nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên mà Đảng và Nhà nước giao, góp phần thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ mới trong kỷ nguyên mới.