Tại Hội thảo “Cơ hội và thách thức phát triển thị trường Vương quốc Anh” chiều ngày 11/5 do Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương tổ chức, Phó Cục trưởng Lê Hoàng Tài chia sẻ, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang có nhiều điều chỉnh, thị trường Anh tiếp tục mở ra những cơ hội cho hàng hóa Việt Nam, nhất là các mặt hàng dệt may, da giày, hàng tiêu dùng, nông sản và thực phẩm.

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam – Anh đạt khoảng 9,3 tỷ USD, tăng 10% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 8,4 tỷ USD, nhập khẩu từ Anh khoảng 991 triệu USD. Bước sang năm 2026, 3 tháng đầu năm, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 2,36 tỷ USD.

Theo ông Tài, kết quả này cho thấy quan hệ thương mại giữa hai nước tiếp tục duy trì quy mô ổn định với cơ cấu thương mại mang tính bổ trợ rõ nét. Trong đó, các mặt hàng xuất khẩu chủ lực sang Anh như hàng dệt may, giày dép, linh kiện điện tử, nông thủy sản… Ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Anh chủ yếu là nhóm dược phẩm, nguyên liệu phục vụ sản xuất. Điều này cho thấy dư địa hợp tác giữa hai nền kinh tế vẫn còn rất lớn trong thời gian tới.

Đặc biệt, Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam - Anh và Bắc Ireland (UKVFTA) tiếp tục là nền tảng quan trọng, giúp hàng hóa Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh tại thị trường Anh thông qua các ưu đãi thuế quan và thuận lợi hóa thương mại.

Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Lê Hoàng Tài chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Về đầu tư & hợp tác, tại sự kiện, ông Vũ Việt Thành – đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương chia sẻ, Anh có thế mạnh trong các lĩnh vực tài chính, năng lượng, công nghệ, dược phẩm, giáo dục, hàng không, dịch vụ chuyên môn và kinh tế xanh.

Theo ông Thành, hợp tác giữa hai nước thời gian gần đây có một số điểm đáng lưu ý. Cụ thể, ở lĩnh vực năng lượng sạch và công nghiệp xanh, nhiều doanh nghiệp Anh đang quan tâm đến chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi, lưu trữ năng lượng, nâng cấp lưới điện và công nghệ phát thải thấp.

Việt Nam và Anh cũng đã ký Bản ghi nhớ về Hợp tác Năng lượng Sạch ngày 29/10/2025, thiết lập khuôn khổ hợp tác trong các lĩnh vực như điện gió ngoài khơi, nâng cấp lưới điện, lưu trữ năng lượng, giảm dần điện than, chuyển đổi công bằng, công nghệ xanh và hydrogen.

Trong lĩnh vực hàng không, Vietjet và Rolls-Royce đã ký kết hợp đồng trị giá 3,8 tỷ USD vào tháng 10/2025, liên quan đến động cơ Trent 7000 và dịch vụ bảo dưỡng cho đội tàu bay A330neo.

Không chỉ là tăng trưởng

Chia sẻ rõ hơn về tiềm năng thị trường Anh, ông Vũ Việt Thành cho biết, quốc gia này có nền kinh tế phát triển cao, thuộc nhóm G7, G20, OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) và là một trong những trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ hàng đầu thế giới. GDP của Anh năm 2025 đạt 3.960 tỷ USD và dự báo năm 2026 khoảng 4.230 tỷ USD. Tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 1,3%; năm 2026 dự báo quanh mức này.

“Những con số này cho thấy Anh không phải là một thị trường tăng trưởng nóng về kinh tế, nhưng là một thị trường có quy mô lớn, sức mua cao, năng lực tài chính mạnh và mức độ hội nhập sâu với kinh tế toàn cầu,” ông Thành nhận định.

Ông cũng cho biết thêm, Anh là thị trường quen thuộc của nhiều doanh nghiệp Việt. Dù vậy, đây cũng là thị trường luôn cần được tiếp cận bằng tư duy mới. Hậu Brexit và Covid-19, Anh đang từng bước định hình lại vai trò của mình trong thương mại quốc tế, chuỗi cung ứng, dịch vụ tài chính, kinh tế số, năng lượng sạch và tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Do đó, doanh nghiệp Việt tiếp cận thị trường Anh không chỉ là bán hàng, mà còn là câu chuyện đáp ứng tiêu chuẩn, xây dựng năng lực cung ứng ổn định và nâng cao giá trị sản phẩm.

Chia sẻ thêm với Mekong ASEAN, ông Thành cho hay, cơ cấu nhập khẩu của Anh phù hợp với nhiều thế mạnh của Việt Nam, từ dệt may, da giày, đồ gỗ, thủy sản, cà phê, nông sản chế biến đến điện tử, máy móc và linh kiện.

Các khuôn khổ như UKVFTA, CPTPP, JETCO (Ủy ban Hỗn hợp về Kinh tế và Thương mại giữa Việt Nam và Anh) và Đối tác Chiến lược Toàn diện đang tạo nền tảng thuận lợi để hai bên mở rộng hợp tác không chỉ về thương mại hàng hóa, mà cả dịch vụ, đầu tư.

Nói rõ hơn về cơ hội xuất khẩu của các ngành hàng, ông Thành cho hay, doanh nghiệp cần nhận thức rõ rằng, vấn đề bây giờ sẽ không chỉ là tăng trưởng bao nhiêu mà thị phần nắm giữ sẽ tăng bao nhiêu, giá trị gia tăng ở trong phân khúc đấy là bao nhiêu.

Nhìn dưới góc độ này, ông Thành chỉ ra các nhóm hàng có dư địa phát triển, như nhóm rau quả nhiệt đới, thủy sản, đây là nhóm hàng Việt Nam có thế mạnh và cũng đã xác định được chỗ đứng tại thị trường này.

Ở hàng tiêu dùng, một số mặt hàng đã có thương hiệu như cà phê, hồ tiêu, hạt điều, đồ thủ công mỹ nghệ. Tuy nhiên, những sản phẩm này xuất khẩu sang Anh vẫn chủ yếu ở nguyên liệu gia công cho nhãn hàng hoặc đơn hàng nhỏ nên giá trị thương hiệu chưa tương xứng.

Với dệt may, dù đây không phải nhóm hàng mới nhưng nếu doanh nghiệp đi sâu, phát triển sản phẩm cao cấp, đây sẽ là không gian tiềm năng cho doanh nghiệp.

Đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương Vũ Việt Thành. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Chia sẻ thêm, dưới góc độ Thương vụ Việt Nam tại Anh, Tham tán, Trưởng đại diện Thương vụ Lê Đình Bá cho rằng, doanh nghiệp Việt sẽ không chỉ bán nhiều hơn mà phải bán đúng phân khúc, đúng tiêu chuẩn và đúng kênh.

Với điện tử và linh kiện, Việt Nam có năng lực sản xuất lớn nhưng phải kiểm soát xuất xứ và minh bạch nguồn cung. Ở nhóm dệt may, da giày, vấn đề không chỉ là cạnh tranh về giá mà về tốc độ và sản phẩm xanh.

Về đồ gỗ, nội thất, người tiêu dùng Anh đang quan tâm thiết kế bền vững với nguồn gốc hợp pháp và khả năng giao hàng định kỳ. Với cà phê, doanh nghiệp cần tập trung vào chế biến sâu, an toàn vệ sinh thực phẩm, nhãn mác và bao bì tốt.

Về thương mại điện tử. theo ông Bá, đây là kênh thương mại tốt, nhưng để tận dụng được, doanh nghiệp vẫn cần đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường, bảo hành tốt cũng như nhận phản hồi tích cực từ khách hàng.

Doanh nghiệp đang đối mặt với thách thức gì tại thị trường Anh?

Trao đổi với Mekong ASEAN, ông Vũ Việt Thành cho rằng, có ba rào cản lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu ở thời điểm hiện tại: tiêu chuẩn xanh, quy tắc xuất xứ và năng lực xây dựng thương hiệu/kênh phân phối.

Thứ nhất, về rào cản về tiêu chuẩn xanh và phát triển bền vững, đây không còn là yêu cầu của riêng châu Âu mà đang trở thành chuẩn mực chung của các thị trường phát triển, trong đó có Anh.

Với các ngành hàng như dệt may, da giày, gỗ, nông sản, thực phẩm và thủy sản, các nhà nhập khẩu ngày càng quan tâm đến nguyên liệu và quy trình sản xuất, hóa chất, nước thải, phát thải carbon, bao bì, sử dụng lao động và truy xuất nguồn gốc.

Riêng với dệt may và da giày, doanh nghiệp cần từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn phổ biến như tiêu chuẩn kiểm định chất độc hại trong dệt may, tiêu chuẩn dệt may hữu cơ toàn cầu, chương trình không xả thải hóa nguy hại, hệ thống quản lý môi trường.

Thứ hai, UKVFTA mặc dù mang lại lợi thế về thuế quan nhưng lợi thế này chỉ được phát huy khi doanh nghiệp chứng minh được xuất xứ hàng hóa, kiểm soát được nguồn nguyên phụ liệu và chuẩn hóa hồ sơ chứng từ.

Riêng với dệt may, da giày, nếu còn phụ thuộc nhiều vào nguyên phụ liệu ngoài khối hoặc hồ sơ xuất xứ chưa chặt chẽ, doanh nghiệp sẽ khó tận dụng đầy đủ ưu đãi, dù sản phẩm có sức cạnh tranh về giá và chất lượng.

Thứ ba, nhiều hàng Việt đã vào thị trường Anh, nhưng phần lớn vẫn thông qua trung gian, nhà nhập khẩu hoặc mang thương hiệu đối tác. Vì vậy, giá trị gia tăng và nhận diện thương hiệu Việt Nam còn hạn chế.

Khi tháo gỡ được ba điểm này, doanh nghiệp Việt Nam mới có thể chuyển từ xuất khẩu đơn hàng nhỏ sang hiện diện ổn định, có giá gia tăng cao hơn và có thương hiệu dài hạn tại Anh, theo ông Thành.

"Muốn đi đường dài, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy “có đơn hàng thì xuất khẩu”, sang “xây dựng sự hiện diện trên thị trường”. Trong đó, doanh nghiệp sẽ tập trung vào đầu tư nhãn hiệu, bao bì, câu chuyện sản phẩm, chứng nhận, marketing, dịch vụ sau bán hàng và phát triển quan hệ bền vững với hệ thống phân phối,” ông Vũ Việt Thành nhận định.

Từ những đánh giá về thị trường, ông đề xuất ba hướng giải pháp chính. Bao gồm, doanh nghiệp cần chuẩn hóa từ trong nước các yêu cầu như xuất xứ, nguyên liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật, chứng nhận xanh, bao bì, nhãn mác và truy xuất nguồn gốc.

Thứ hai, nâng tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa, nhất là trong các ngành dệt may, da giày, điện tử, công nghệ và sản phẩm chế biến. Với định hướng phát triển khoa học công nghệ, AI, bán dẫn và đổi mới sáng tạo, Việt Nam cần tham gia sâu hơn vào các công đoạn có giá trị cao hơn thay vì chỉ gia công hoặc lắp ráp.

Thứ ba, đổi mới xúc tiến thương mại theo hướng dài hạn, không chỉ đơn hàng ngắn hạn, mà kết nối với nhà phân phối, chuỗi bán lẻ, nền tảng thương mại điện tử.

Về phía Thương vụ, ông Lê Đình Bá đưa ra 6 khuyến nghị khi xuất khẩu vào thị trường Anh. Trước hết, doanh nghiệp phải chuẩn hóa sản phẩm trước khi bán, không chờ có đơn hàng mới làm chứng nhận và hồ sơ.

Doanh nghiệp cần nâng cấp sản phẩm từ gia công sang thiết kế, phát triển thương hiệu và xây dựng câu chuyện sản phẩm; tận dụng FTA đúng cách với trọng tâm là quy tắc xuất xứ, chứng từ, lưu trữ dữ liệu.

Về giá, doanh nghiệp cần quản trị giá sản phẩm lên kệ, chi phí tuân thủ các tiêu chuẩn, chi phí logistics. Cuối cùng, doanh nghiệp cũng cần chọn kênh phù hợp theo từng giai đoạn, bởi không phải doanh nghiệp nào cũng nên tiếp cận ngay hệ thống bán lẻ hay thông qua bên trung gian.

“Cơ hội lớn nhất của doanh nghiệp Việt xuất khẩu sang Anh không chỉ là xuất khẩu nhiều hơn mà là xuất khẩu tốt hơn, sản phẩm có tiêu chuẩn, có thương hiệu và khả năng đi đường dài. Nếu làm được điều này, Anh không chỉ là một thị trường xuất khẩu mà có thể trở thành bàn đạp để doanh nghiệp nâng cấp năng lực cạnh tranh trên toàn cầu,” ông Lê Đình Bá nhấn mạnh.