Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 9, Quốc hội khoá XV, buổi sáng ngày 17/5, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Hải quan; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Hải quan; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

Tiếp đó, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Cuối phiên sáng, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tư nhân.

Biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt, tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Buổi chiều, Quốc hội thảo luận ở tổ về: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam; Dự án Luật Ngân sách Nhà nước (sửa đổi);

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Hải quan; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

Liên quan đến Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tư nhân, chiều tối ngày 16/5, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành họp cho ý kiến lần 2 với dự thảo nghị quyết này.

Báo cáo của Bộ Tài chính (cơ quan soạn thảo) gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc giải trình, tiếp thu đối với dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tư nhân cho thấy hiện vẫn còn một số ý kiến khác nhau liên quan tới miễn thuế thu nhập doanh nghiệp với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Dự thảo nghị quyết quy định "Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 3 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu".

Có ý kiến đại biểu đề nghị để tăng cường hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, đề nghị sửa thành "Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 3 năm kể từ khi doanh nghiệp có lãi".

Cho rằng đề xuất này dẫn đến thay đổi lớn trong chính sách hỗ trợ, mở rộng phạm vi so với Nghị quyết 68, tác động lớn đến thu ngân sách Nhà nước nên cơ quan đề xuất trình cả 2 phương án trên.

Cơ quan thẩm tra là Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho biết cơ quan đề nghị chọn phương án 1, tức là doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập trong 3 năm kể từ khi thành lập, để phù hợp với chủ trương của Nghị quyết 68.

Các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đồng tình chọn phương án 1 như đề nghị của Chính phủ, vì các ý kiến cho rằng nếu chờ tới khi doanh nghiệp có lãi mới miễn thuế là chưa hợp lý, nên khuyến khích doanh nghiệp ngay từ đầu.

Về việc bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh, một số ý kiến cho rằng có thể tạo gánh nặng tuân thủ khi hộ kinh doanh phải chuyển sang chế độ kê khai, nộp thuế mới.

Cơ quan soạn thảo nhấn mạnh việc bãi bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh là chủ trương rất đúng đắn nhằm đảm bảo minh bạch hóa hoạt động của hộ kinh doanh, tạo sự bình đẳng về chế độ thuế giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp, khuyến khích hộ kinh doanh chuyển thành doanh nghiệp.

Dự thảo nghị quyết cũng điều chỉnh thời điểm áp dụng việc bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh từ ngày 1/1/2026, thay vì ngày 1/7/2026 như dự thảo trước đây.

Với quy định số lần thanh, kiểm tra với doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh tối đa một lần trong năm, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm rõ ràng, theo cơ quan soạn thảo, nội dung này hướng tới việc giảm thanh tra, kiểm tra trực tiếp và chuyển mạnh sang hậu kiểm.

Quy định này cũng không hạn chế với hoạt động thanh, kiểm tra đột xuất khi doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm và tăng kiểm tra trên cơ sở chia sẻ dữ liệu thông tin giữa các cơ quan. Theo đó, công tác quản lý Nhà nước không bị giảm hiệu lực, hoạt động của doanh nghiệp không bị cản trở.

Về nguồn lực tài chính, cơ quan soạn thảo cho biết với các chính sách hỗ trợ được phân cấp, phân quyền cho địa phương (đầu tư hạ tầng, hỗ trợ tiền thuê lại đất, hỗ trợ thuê nhà, đất là tài sản), dự thảo nghị quyết giao địa phương căn cứ tình hình thực tế và khả năng cân đối nguồn lực để quyết định các định mức, tiêu chí hỗ trợ, bảo đảm minh bạch, khả thi, hiệu quả và gắn với trách nhiệm giải trình.

Cũng theo cơ quan soạn thảo, các chính sách liên quan đến ưu đãi thuế, phí... được thiết kế trên cơ sở "nuôi dưỡng nguồn thu", tức là có thể làm giảm nguồn thu trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, các doanh nghiệp sẽ có cơ hội, điều kiện để mở rộng sản xuất kinh doanh, qua đó đóng góp nhiều hơn vào ngân sách Nhà nước và sự phát triển kinh tế - xã hội.

Từ phía cơ quan thẩm tra, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo báo cáo rõ hơn việc chưa tiếp thu một số quy định. Trong đó có đề xuất "không thực hiện biện pháp ngăn chặn bằng tạm giam khi chưa thật sự cần thiết", "không áp dụng cấm xuất cảnh với chủ doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh khi nợ thuế do các nguyên nhân hợp lý, có cam kết và tài sản đảm bảo".