Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo số 394/TB-VPCP ngày 21/7 kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng". Ảnh: VGP

Cần những giải pháp đột phá mạnh mẽ hơn

Ngày 21/7, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo số 394/TB-VPCP kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng".

Thông báo viết: Bộ Chính trị đã ban hành đồng bộ các Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước và số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Đây là những định hướng chiến lược quan trọng, tạo động lực thúc đẩy cả ba khu vực doanh nghiệp (Nhà nước, tư nhân và FDI) phát triển mạnh mẽ, đạt nhiều kết quả tích cực, đóng góp ngày càng lớn cho tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Lũy kế đến hết tháng 6 năm 2026, cả nước có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động với tổng quy mô vốn đăng ký đạt trên 30 triệu tỷ đồng, đóng góp hơn 60% GDP, thu hút trên 17,6 triệu lao động, đóng góp 55% tổng thu ngân sách Nhà nước, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Những kết quả này là nền tảng quan trọng. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, cần có những giải pháp đột phá mạnh mẽ hơn, nhất là phát huy vai trò tiên phong, dẫn dắt của các doanh nghiệp, qua đó tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng suất, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn một số tồn tại, hạn chế: Đối với doanh nghiệp Nhà nước, hiệu quả sản xuất kinh doanh chưa tương xứng với tiềm năng, tiến độ đầu tư còn chậm, liên kết với doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài còn hạn chế; Doanh nghiệp tư nhân chủ yếu nhỏ và vừa, năng lực vốn, quản trị, công nghệ và tham gia chuỗi giá trị trong nước và toàn cầu còn hạn chế; Đối với doanh nghiệp FDI, liên kết nội địa lỏng lẻo, chuyển giao công nghệ và nội địa hóa chưa cao.

Bên cạnh đó, môi trường đầu tư, kinh doanh vẫn còn nhiều rào cản; một bộ phận doanh nghiệp chưa chủ động tham gia góp ý, phản biện để hoàn thiện thể chế, chính sách; ý thức tuân thủ pháp luật, trách nhiệm xã hội và chuẩn mực quản trị doanh nghiệp còn hạn chế.

Mọi chính sách phải hướng tới tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, ổn định

Quan điểm của Thủ tướng Chính phủ là xác định phát triển doanh nghiệp và hỗ trợ doanh nghiệp thúc đẩy các hoạt động sản xuất, kinh doanh là yêu cầu có ý nghĩa chiến lược quốc gia. Mọi chủ trương, chính sách phải hướng tới tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, ổn định, minh bạch; bảo đảm quyền tự do kinh doanh và tiếp cận bình đẳng các nguồn lực; khuyến khích đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Thủ tướng Chính phủ đề nghị các Bộ, ngành, địa phương hành động với tinh thần "khẩn trương - quyết liệt - hiệu quả - không né tránh - không đùn đẩy". Kết quả cuối cùng phải được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cụ thể thông qua giảm thời gian, chi phí tuân thủ và trên hết là tăng cường lòng tin của doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh, thể chế kiến tạo và đóng góp trực tiếp, thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Để hiện thực, cụ thể hóa quan điểm nêu trên, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố và Lãnh đạo doanh nghiệp tập trung thực hiện quyết liệt các nhóm nhiệm vụ sau:

Đối với Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương:

Thứ nhất, tiếp tục tập trung xây dựng hoàn thiện thể chế làm nền tảng cho kiến tạo phát triển, cải cách thực chất, mạnh mẽ hơn nữa thủ tục hành chính. Khẩn trương hoàn thiện các dự án luật, trình Quốc hội tại các kỳ họp trong năm 2026.

Khẩn trương rà soát toàn diện các quy định về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường, đấu thầu, thuế, hải quan và kiểm tra chuyên ngành để chủ động xử lý ngay các vướng mắc thuộc thẩm quyền; dứt khoát hủy bỏ các quy định chồng chéo, các thủ tục hành chính bất hợp lý, các cách hiểu khác nhau và thái độ né tránh trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thực chất, hiệu quả theo các Nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư, kinh doanh; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm đối với các lĩnh vực đủ điều kiện; đẩy nhanh số hóa, liên thông, đồng bộ số liệu, dữ liệu. Người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm cá nhân nếu để hồ sơ quá hạn hoặc phát sinh thủ tục ngoài quy định.

Thứ hai, khơi thông các nguồn lực về vốn, đất đai và đầu tư; bảo đảm dòng tiền cho sản xuất kinh doanh. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính và các Bộ, ngành, địa phương liên quan tiếp tục phát triển lành mạnh, ổn định, bền vững thị trường vốn, thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam trong tháng 7/2026. Thúc đẩy hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP HCM và Đà Nẵng, tạo điều kiện để huy động vốn thông qua các sản phẩm, công cụ tài chính trên thị trường.

Xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai, kéo dài theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, kịp thời xử lý việc hoàn thuế, thanh quyết toán vốn đầu tư công và các nghĩa vụ thanh toán của Nhà nước theo quy định, không để doanh nghiệp bị chiếm dụng vốn.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, hiệu quả, kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô; mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng với doanh nghiệp và điều hành linh hoạt hạn mức tăng trưởng tín dụng đối với các tổ chức tín dụng. Hoàn thiện Đề án tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026.

Thứ ba, giảm chi phí cho doanh nghiệp, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, cắt giảm chi phí logistics, kiểm tra chuyên ngành và các chi phí tuân thủ không cần thiết; thực hiện quản lý rủi ro, không kiểm tra chồng chéo, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại theo hướng hiệu quả xúc tiến phải được đánh giá bằng số lượng hợp đồng, đơn hàng và thị phần thực tế của doanh nghiệp Việt Nam. Phối hợp với Bộ Ngoại giao tăng cường chỉ đạo các Đại sứ, các thương vụ nâng cao hiệu quả công tác này, phải "bám sát" từng thị trường, từng mặt hàng, đánh giá hiệu quả theo kết quả cụ thể.

Tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do; hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Thực hiện có hiệu quả Chương trình Vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030 đã được phê duyệt; khẩn trương đề xuất Chương trình "Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam", trình cấp có thẩm quyền trong tháng 7/2026.

Thứ tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng lực lượng doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh. Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới.

Đặc biệt, xác định và phát huy vai trò của các doanh nghiệp dẫn dắt trong từng ngành, lĩnh vực then chốt trở thành lực lượng nòng cốt, đi đầu, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chuỗi giá trị số và trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia, khu vực. Tăng cường phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa viện, trường, doanh nghiệp và các bộ ngành, địa phương trong việc giải các bài toán lớn, phát triển công nghệ chiến lược; hoàn thiện Khung kiến trúc tổng thể Quốc gia số đồng bộ, kết nối, liên thông và đẩy mạnh hoàn thiện cơ sở hạ tầng dữ liệu.

Các Bộ, ngành, địa phương tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu của doanh nghiệp; thúc đẩy liên kết giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số.

Tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình phát triển doanh nghiệp tư nhân, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp một người; tạo điều kiện để hình thành nhiều doanh nghiệp quy mô lớn, có khả năng cạnh tranh khu vực và quốc tế.

Thứ năm, phát huy vai trò của từng khu vực doanh nghiệp, tăng cường liên kết thực chất. Doanh nghiệp Nhà nước phát huy vai trò dẫn dắt, tiên phong trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược; đi đầu trong đầu tư, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng và tạo thị trường cho doanh nghiệp trong nước. Các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước phải trở thành doanh nghiệp dẫn dắt thực thụ về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Doanh nghiệp tư nhân phải trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế; được tạo điều kiện bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực, cơ hội đầu tư, đấu thầu và mua sắm công, trong đó có các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các doanh nghiệp tư nhân lớn, doanh nghiệp công nghệ cao cần phát huy vai trò dẫn dắt, đi đầu trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện Dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) (nghiên cứu đổi tên thành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa) trình Chính phủ trong tháng 7/2026.

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục nâng cao chất lượng, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, nâng tỷ lệ nội địa hóa và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng. Bộ Tài chính khẩn trương trình Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong tháng 7/2026.

Các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương thúc đẩy liên kết thực chất giữa ba khu vực doanh nghiệp; lấy kết quả liên kết và giá trị gia tăng trong nước làm thước đo hiệu quả, làm tiêu chí để có các chính sách khuyến khích và ưu đãi.

Thứ sáu, nâng cao hiệu lực tổ chức thực hiện và kỷ luật hành chính. Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố cần tập trung ưu tiên cao nhất cho công tác tổ chức thực thi và nâng cao kỷ luật hành chính. Trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra và chịu trách nhiệm cá nhân trước Thủ tướng Chính phủ, trước Chính phủ về kết quả và tiến độ thực hiện các nhiệm vụ được giao; không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm hoặc chờ hướng dẫn đối với những vấn đề pháp luật đã quy định rõ.

Các Bộ, cơ quan, địa phương phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; phân cấp, phân quyền nhưng phải gắn với đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện, đảm bảo việc thực thi thống nhất, đồng bộ, tránh đẩy khó khăn cho doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp cần đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp và VCCI, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu phải phát huy tinh thần tự chủ, tự lực, đổi mới sáng tạo; chủ động nâng cao năng lực quản trị, công nghệ, chất lượng sản phẩm, hiệu quả sử dụng vốn và năng lực cạnh tranh. Tuân thủ nghiêm pháp luật, nâng cao trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường và xây dựng văn hóa kinh doanh. Chủ động tham gia các chuỗi liên kết sản xuất, chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị trong nước và quốc tế; ưu tiên sử dụng nguyên liệu, linh kiện, dịch vụ và công nghệ trong nước.

Các doanh nghiệp Nhà nước, nhất là các tập đoàn, tổng công ty lớn đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án lớn, trọng điểm quốc gia, phát huy vai trò dẫn dắt; tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân tham gia vào các dự án, chuỗi cung ứng. Bộ Tài chính chủ trì, nghiên cứu cơ chế giao trách nhiệm cho các doanh nghiệp Nhà nước gắn kết với các doanh nghiệp trong nước, hoàn thành trong quý III năm 2026.

Các doanh nghiệp tư nhân chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao quản trị, chất lượng sản phẩm, năng lực tài chính và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Các tập đoàn tư nhân lớn phát huy vai trò dẫn dắt, tiên phong trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, lan tỏa công nghệ và hệ sinh thái số; chủ động tích cực tham gia giải các bài toán lớn của các Bộ, ngành, địa phương.

Các doanh nghiệp FDI thực hiện tốt các cam kết về nội địa hóa, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển nhà cung ứng Việt Nam; chủ động đầu tư hình thành, mở rộng các trung tâm nghiên cứu và phát triển, trung tâm thiết kế, đổi mới sáng tạo, đào tạo kỹ thuật và quản trị tại Việt Nam...