 |
| Báo cáo của SSI đánh giá tích cực với ngành dầu khí. Ảnh minh họa. Nguồn: PV Drilling |
Trong báo cáo chiến lược phát hành ngày 10/3, SSI cho biết, căng thẳng leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đã khiến giá dầu tăng khoảng 50% chỉ trong hơn 2 tuần gần đây, khi thị trường phản ánh rủi ro gián đoạn nguồn cung từ Iran và nguy cơ ảnh hưởng tới eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiến lược đối với dòng chảy dầu thô và LNG toàn cầu. Xu hướng này còn bị khuếch đại bởi việc một số quốc gia OPEC cắt giảm sản lượng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và mức tồn kho cao.
Với biến động trên, SSI đánh giá tích cực với các ngành dầu khí, phân bón, cao su. Với ngành dầu khí, các doanh nghiệp trung nguồn (vận chuyển, lưu trữ và phân phối) có thể hưởng lợi trong ngắn hạn nhờ hiệu ứng hàng tồn kho, trong khi các doanh nghiệp thượng nguồn (tìm kiếm, thăm dò và khai thác) cần mức giá dầu duy trì ở vùng cao trong dài hạn để hỗ trợ lợi nhuận và biên lợi nhuận. Tuy nhiên, nếu xung đột kéo dài, các doanh nghiệp có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguyên liệu đầu vào; và khi giá dầu đảo chiều, biên lợi nhuận của các nhà sản xuất và thương mại cũng có thể chịu tác động tiêu cực.
Với ngành phân bón, sự gián đoạn dòng thương mại qua eo biển Hormuz nhiều khả năng duy trì áp lực tăng đối với các mặt hàng liên quan đến dầu mỏ, bao gồm cả urê.
Với ngành cao su, theo SSI, giá cao su thường có mối tương quan gián tiếp với giá dầu thô do dầu là nguyên liệu chính trong sản xuất lốp xe. Lợi nhuận của các doanh nghiệp cao su trong năm 2026 cũng được hỗ trợ bởi hoạt động chuyển đổi đất từ trồng cao su sang phát triển khu công nghiệp.
Ngược chiều, các ngành được SSI đánh giá kém tích cực là hàng không, nhựa, bất động sản và tiêu dùng.
Với ngành hàng không, giá dầu tăng trong bối cảnh cạnh tranh và số lượng hãng hàng không mới gia nhập thị trường ngày càng lớn có thể làm giảm biên lợi nhuận của các hãng hàng không nội địa. Ngoài ra, chi phí bay tăng lên do phải tránh các vùng trời bị phong tỏa tại Trung Đông cũng gây thêm tác động tiêu cực cho ngành.
Với ngành nhựa, giá dầu tăng có thể khiến chi phí đầu vào của các doanh nghiệp nhựa tăng theo, nhưng tác động thường chậm hơn do các nhà sản xuất ống nhựa đã tăng lượng tồn kho từ năm 2025.
Với ngành bất động sản, dù không bị ảnh hưởng trực tiếp từ việc giá dầu tăng, SSI cho rằng lĩnh vực này vẫn có thể chịu tác động qua áp lực lãi suất tăng và tâm lý thận trọng hơn của người mua nhà.
Còn với ngành tiêu dùng, giá xăng dầu trong nước tăng mạnh có thể gây áp lực lên lạm phát, làm suy giảm thu nhập khả dụng và chi tiêu tiêu dùng. Bên cạnh đó, tác động đến giá bất động sản cũng có thể ảnh hưởng gián tiếp đến niềm tin của người tiêu dùng, đặc biệt với các mặt hàng không thiết yếu.
Với ngành ngân hàng, SSI cho rằng không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ sự kiện xung đột chính trị hay việc giá dầu tăng, nhưng tác động gián tiếp qua lạm phát hoặc lãi suất nên hai yếu tố này cần được theo dõi.
 |
| SSI dự báo tăng trưởng lợi nhuận sau thuế (NPATMI) các nhóm ngành năm 2026, gồm các kịch bản giá dầu. |
Các yếu tố cơ bản vẫn tiếp tục nâng đỡ thị trường
Về thị trường chứng khoán, SSI nhận định, nhịp điều chỉnh sâu trong các phiên giao dịch đầu tháng 3 đang tạo nền tảng cho khả năng hồi phục trong ngắn hạn. Dữ liệu lịch sử từ năm 2010 cho thấy thị trường có xu hướng phục hồi mạnh sau những nhịp giảm sâu tương tự. Còn trong tháng 3 giai đoạn từ năm 2010 đến nay, thị trường chỉ diễn biến tiêu cực trong năm 2015 và 2020. Ngay cả trong tháng 3/2022, chỉ số VN-Index vẫn tăng điểm bất chấp xung đột Nga - Ukraine và giá dầu leo lên 127 USD/thùng.
SSI cho rằng các yếu tố cơ bản vẫn tiếp tục đóng vai trò nâng đỡ thị trường. Đầu tiên là triển vọng lợi nhuận quý 1/2026 duy trì tích cực, với các nhóm tiêu dùng, vật liệu xây dựng, phân bón, chứng khoán và dầu khí được kỳ vọng ghi nhận tăng trưởng khả quan. Kế hoạch lợi nhuận năm 2026 cũng khá lạc quan khi nhiều ngân hàng, doanh nghiệp bán lẻ và bất động sản đặt mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận 20-30%.
Thứ hai là mốc đánh giá nâng hạng thị trường vào ngày 7/4 tới đây. SSI tin rằng Việt Nam có khả năng vượt qua kỳ rà soát giữa kỳ và đang đi đúng lộ trình để chính thức được đưa vào rổ chỉ số FTSE mới nổi vào tháng 9/2026. Diễn biến này, nếu được xác nhận, sẽ củng cố câu chuyện nâng hạng, gia tăng kỳ vọng dòng vốn thụ động và cải thiện vị thế của thị trường Việt Nam trong phân bổ toàn cầu.
Thứ ba, định giá thị trường đã điều chỉnh về mức P/E dự phóng 2026 là 12,2 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm là 14 lần. Dù vậy, việc chênh lệch giữa lợi suất thu nhập (earnings yield) và lãi suất thu hẹp có thể khiến dư địa tăng của thị trường bị kiềm chế phần nào.
“Trong giai đoạn hiện tại, thị trường nhiều khả năng tiếp tục ưu ái những nhà đầu tư kiên nhẫn, khi phần thưởng không đến từ sự hưng phấn ngắn hạn mà từ việc nắm giữ các cổ phiếu có nền tảng cơ bản vững chắc qua các nhịp biến động,” SSI nêu quan điểm.
