Năm 2025 đánh dấu 30 năm Việt Nam gia nhập ASEAN, một chặng đường của hội nhập và phát triển. Trong dòng chảy đó, thế hệ trẻ hôm nay không chỉ là người thừa hưởng mà còn là những người viết tiếp tương lai khu vực bằng tinh thần kết nối, giao lưu và chia sẻ.

Chia sẻ với Mekong ASEAN, Nguyễn Hoàng Phi cho biết niềm đam mê khám phá văn hóa và thế giới bên ngoài đến với cậu không quá sớm, nhưng lại rất thật. Đó là vào tháng 3/2023, khi cậu có chuyến đi nước ngoài đầu tiên đến Thái Lan. Những ngôi chùa cổ kính, sự nhộn nhịp của Bangkok, chuyến xe tuk tuk xuyên đêm, món ăn đường phố… tất cả đã mở ra trong cậu một vùng trời mới mẻ.

“Trải nghiệm đó không chỉ khơi gợi trong tôi ước mơ được khám phá thêm nhiều quốc gia Đông Nam Á, mà còn giúp tôi nhận ra tầm quan trọng của việc mở rộng tầm nhìn và rèn luyện kỹ năng mềm thông qua giao lưu văn hóa,” cậu chia sẻ.

Từng là sinh viên đạt học bổng tài năng của trường trong suốt thời gian học đại học, Hoàng Phi luôn đặt cho mình mục tiêu tham gia những cuộc thi, chương trình quốc tế để khám phá và phát triển bản thân. Một số chương trình cậu đã từng tham gia có thể kể đến như: Global Champion Camp 2020; FORSEA: ASEAN Youth Career Summit (2021); Diplomacy Game 2021: Para Bellum do Học Viện Ngoại giao tổ chức; Model ASEAN summit tại Đà Nẵng (2021); Model Asean Summit EF (2021)…

Do vậy, khi Chương trình Tàu Thanh niên Đông Nam Á – Nhật Bản (SSEAYP) 2024 được khởi động lại sau 5 năm gián đoạn, cậu đã không ngần ngại nộp hồ sơ tham dự.

Hoàng Phi chia sẻ rằng chuyến hải trình kéo dài 38 ngày đêm trên con tàu Nippon Maru là những ngày “không thể nào quên”. Một ngày trên tàu bắt đầu từ lúc 6h30, khi tiếng báo thức từ các đại biểu thuộc các Solidarity Group (SG – Nhóm Đoàn Kết) vang lên giữa lòng đại dương mênh mông. Hoàng Phi nhanh chóng sửa soạn, khoác lên mình bộ đồng phục chỉn chu rồi xuống Dining Hall (Phòng ăn chung) để dùng bữa sáng cùng các đại biểu đến từ khắp Đông Nam Á và Nhật Bản.

Đến 9h, tất cả đại biểu tập trung tại Dolphin Hall - trái tim của con tàu - để nghe thông báo và chương trình hoạt động trong ngày. Tiếp đó là thời gian dành cho các nhóm thảo luận - nơi mọi người chia nhóm thảo luận về những chủ đề toàn cầu, văn hóa, giới trẻ và các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs). Đây là dịp để các đại biểu không chỉ học hỏi kiến thức mà còn trao đổi, chia sẻ góc nhìn đa chiều về những vấn đề của thế giới.

Sau bữa trưa, không khí trên tàu trở nên nhẹ nhàng và vui tươi hơn với hoạt động của các nhóm. Đây là khoảng thời gian mà mọi người có thể tự do thể hiện bản thân, chơi đùa, chia sẻ và kết nối với nhau.

Khoảng từ 16-17h, con tàu ở trong sự yên tĩnh quý giá. Một số người chọn ngâm mình trong bồn tắm lớn để thư giãn, số khác thì đọc sách hoặc trò chuyện rôm rả ở hành lang. Hoàng Phi kể rằng cậu thích đi dạo dọc các khoang tàu, ngắm nhìn những cánh chim bay ngang, lắng nghe tiếng sóng vỗ mạn tàu và để tâm hồn được trôi theo biển cả mênh mông.

Khi màn đêm buông xuống, tàu Nippon Maru lại trở nên rộn ràng với những buổi trình diễn quốc gia vào lúc 19h. Mỗi ngày là một đất nước lên sân khấu, nơi âm nhạc, điệu múa và trang phục truyền thống rực rỡ hòa quyện, tạo nên không gian văn hóa đa sắc màu. Ai nấy đều rạng rỡ và tự hào khi giới thiệu những nét đặc trưng của quê hương mình.

Chương trình biểu diễn kết thúc lúc 21h, nhưng đêm vẫn chưa khép lại. Midship Bar trở thành nơi lý tưởng để các đại biểu hát hò, vui chơi và kết thêm những tình bạn mới. Trước 23h, ánh đèn trên tàu dần tắt, đưa tất cả vào giấc ngủ để chuẩn bị cho một ngày mới đầy cảm hứng.

Là một trong những gương mặt đại diện Việt Nam tại SSEAYP, Hoàng Phi cho biết luôn thật cố gắng cùng các bạn lan tỏa thật nhiều câu chuyện, hình ảnh về đất nước và con người Việt Nam.

Trong những ký ức trên tàu, cậu đặc biệt nhớ đến buổi tối mà đoàn Việt Nam trình diễn văn hóa quốc gia. Cậu và các bạn cùng khoác lên chiếc áo dài truyền thống và bước ra sân khấu dưới tiếng reo hò của bạn bè quốc tế. Những giai điệu quê hương vang lên hòa cùng điệu múa dân ca truyền thống khiến cậu cảm nhận rõ rằng dù đang ở giữa đại dương, nhưng quê hương vẫn luôn ở rất gần trong trái tim.

Tại các buổi thảo luận trên con tàu thanh niên Đông Nam Á - Nhật Bản, Hoàng Phi đã lồng ghép những câu chuyện gần gũi và chân thành về Việt Nam - từ truyền thống lịch sử, tinh thần yêu nước đến nét đẹp văn hóa ẩm thực như phở, bún chả, nem rán hay cà phê sữa đá.

“Quan trọng hơn hết là tôi luôn thể hiện sự thân thiện và hiếu khách - những gì mà người Việt Nam luôn có. Tôi tin rằng chính điều đó đã góp phần tạo nên những kết nối đẹp và những tình bạn bền lâu sau hành trình,” cậu chia sẻ. Anh cũng bày tỏ rằng điều đáng nhớ nhất sau khi tham gia chuyến đi này chính là tình đoàn kết.

Cậu vẫn nhớ như in bài hát “We are Unity” – ca khúc mà mỗi đại biểu đều ngân nga khi nhắc đến SSEAYP: “We are one, we are different, we’re from all around the world…”. Dù mỗi người mang một nền văn hóa khác nhau, họ vẫn có thể hiểu và đồng cảm với nhau một cách tự nhiên.

Trong số rất nhiều trải nghiệm đáng nhớ, với Hoàng Phi, chương trình ở nhà dân (homestay) tại ba quốc gia - Việt Nam, Indonesia và Nhật Bản - luôn là một phần đặc biệt. Trong đó, Nhật Bản - điểm dừng chân cuối cùng của SSEAYP, là nơi để lại trong cậu những ký ức khó quên.

Tại thành phố Hakodate, Hoàng Phi được sống cùng một cặp vợ chồng lớn tuổi trong căn nhà gần biển, tĩnh lặng, ngăn nắp và bình dị. Cậu chia sẻ, trong những buổi tối đầy tuyết, cả gia đình ngồi quây quần bên bàn sưởi kotatsu, nhâm nhi trà nóng, ăn tối và kể cho nhau nghe những câu chuyện về văn hoá các nước, cũng như chuyện đời.

Bác trai chủ nhà người Nhật Bản ở Hakodote - người từng mơ làm nhạc sĩ nhưng lại chọn nghề giáo viên thể dục – khi đó đã nói với Hoàng Phi một câu khiến cậu nhớ mãi: “Cuộc sống không phải lúc nào cũng đi đúng hướng như mình mong. Nếu trái tim con vẫn giữ được ánh sáng, thì dù ở đâu, làm gì, con cũng có thể mang ánh sáng ấy đến cho người khác”.

Cũng trong đợt homestay tại Nhật Bản – điểm dừng cuối cùng của hành trình SSEAYP, Hoàng Phi được ghép cặp cùng một đại biểu đến từ Brunei. Hai người đã cùng nhau trò chuyện, chia sẻ những trải nghiệm đáng nhớ suốt hành trình, cũng như cảm xúc khi chương trình đang dần khép lại. Cậu cảm nhận được một tình bạn chân thành – không rào cản, không cần phiên dịch, chỉ có sự cởi mở và thấu cảm làm cầu nối.

“Với tôi, homestay không chỉ là ‘ở nhờ’, mà là được ‘ở lại trong lòng nhau’. Dù chỉ trong vài ngày ngắn ngủi, nhưng đủ để nhớ suốt một đời,” cậu bày tỏ.

Chia sẻ cảm nhận về chặng đường 30 năm Việt Nam chính thức gia nhập ASEAN (1995-2025), Hoàng Phi cho rằng đây không chỉ là một cột mốc lịch sử quan trọng, mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần hội nhập, hòa bình và phát triển của Việt Nam.

Từ góc nhìn của một người trẻ, Hoàng Phi bày tỏ niềm tự hào khi Việt Nam từ một nền kinh tế còn non trẻ vươn lên trở thành thành viên chủ động, tích cực trong ASEAN, đóng góp không nhỏ vào sự ổn định, thịnh vượng của khu vực.

Cậu cho rằng thế hệ trẻ đang được tiếp cận với một không gian học tập và làm việc rộng mở hơn, có cơ hội học hỏi từ những nền văn hóa đa dạng, được rèn luyện khả năng thích nghi và tư duy toàn cầu. Với cậu, những chương trình như SSEAYP chính là minh chứng rõ nét cho điều này – nơi cậu được trực tiếp trải nghiệm sự đa dạng của khu vực, kết nối với bạn bè quốc tế và cùng nhau thảo luận về tương lai chung.

Những trải nghiệm này đã giúp Hoàng Phi nhận thức rõ hơn về vai trò và trách nhiệm của thế hệ trẻ. “Thanh niên đóng vai trò then chốt trong việc định hình một Cộng đồng ASEAN hiện đại, gắn kết và phát triển bền vững trong tương lai,” cậu chia sẻ.

Trước hết, thanh niên sẽ là những người đổi mới và tiên phong. Với sự am hiểu về công nghệ và khả năng thích ứng nhanh chóng, thanh niên có thể thúc đẩy việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, trí tuệ nhân tạo cùng các giải pháp sáng tạo nhằm giải quyết những thách thức chung như biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế số và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Thứ hai, thanh niên sẽ là cầu nối văn hóa và gắn kết xã hội. Thông qua các chương trình giao lưu, trao đổi văn hóa và hoạt động tình nguyện xuyên quốc gia, thanh niên có thể tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, xóa bỏ các rào cản, từ đó xây dựng tình đoàn kết sâu sắc giữa các quốc gia thành viên, tạo nên một cộng đồng thực sự gắn kết.

Cuối cùng, thanh niên mang trên mình sứ mệnh phát triển bền vững. Với nhận thức cao về các vấn đề môi trường và xã hội, thanh niên có thể dẫn dắt các phong trào bảo vệ môi trường, thúc đẩy lối sống xanh và tham gia vào việc hoạch định các chính sách phát triển bền vững, đảm bảo một tương lai thịnh vượng không chỉ cho thế hệ hiện tại mà còn cho các thế hệ mai sau.

“Sức trẻ, trí tuệ và lòng nhiệt huyết của thanh niên chính là động lực mạnh mẽ để xây dựng một ASEAN không ngừng phát triển, hiện đại và vững chắc trong tương lai,” cậu nhấn mạnh.

Hành trình SSEAYP 2024 đã khép lại, nhưng với Hoàng Phi, mọi thứ chỉ mới bắt đầu. Cậu mang trong mình mong muốn lan tỏa tinh thần giao lưu và hợp tác quốc tế đến với cộng đồng thanh niên Việt Nam.

“Dự định cụ thể của tôi là tổ chức các buổi chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức không chỉ về SSEAYP mà còn về nhiều chương trình khác tại các trường đại học và câu lạc bộ. Tôi sẽ truyền tải những trải nghiệm quý báu đã học hỏi, các kỹ năng mềm đã trau dồi và tầm quan trọng của việc kết nối với bạn bè quốc tế,” cậu nói.

Cùng với đó, Hoàng Phi sẽ chủ động tìm kiếm và tham gia vào các mạng lưới thanh niên quốc tế khác; khuyến khích các bạn trẻ Việt Nam tích cực tham gia các chương trình trao đổi văn hóa và giáo dục tương tự.

“Tôi tin rằng, thông qua những hoạt động này, chúng ta không chỉ nâng cao hiểu biết về văn hóa thế giới mà còn góp phần xây dựng một thế hệ thanh niên Việt Nam năng động, tự tin và sẵn sàng hội nhập toàn cầu,” Hoàng Phi cho hay.