Chiều 4/11, các đại biểu Quốc hội tiếp tục tiến hành thảo luận phiên toàn thể tại hội trường về đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2024; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và nhiều nội dung quan trọng khác.

Cần có chính sách phát triển các mảng sản xuất, đóng gói và thử nghiệm

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) nhìn nhận, trong bối cảnh hội nhập và phát triển nhanh chóng của nền kinh tế số, ngành công nghiệp bán dẫn nổi lên như một trong những trụ cột chiến lược của thế kỷ 21.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng). Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1018/QĐ-TTg về chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đại biểu nhận định, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để vươn thành điểm đến an toàn trong chuỗi cung ứng công nghiệp bán dẫn trên toàn cầu.

Theo đại biểu, mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức lớn, đặc biệt là sự thiếu hụt về công nghệ và nhân lực trong ngành công nghiệp bán dẫn.

“Tôi cho rằng, để thực sự vươn tầm trong chuỗi cung ứng toàn cầu về công nghiệp bán dẫn, Việt Nam cần có chính sách phát triển các mảng sản xuất, đóng gói và thử nghiệm vốn có giá trị gia tăng cao hơn,” đại biểu nói.

Nhu cầu nguồn nhân lực bán dẫn là một vấn đề cấp thiết

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cũng nhấn mạnh rằng nguồn nhân lực là một vấn đề cấp thiết để phát triển công nghiệp bán dẫn, trong bối cảnh nhu cầu đang lên tới 10.000 kỹ sư mỗi năm nhưng Việt Nam chỉ mới đáp ứng được khoảng 20%. Điều này tạo ra một khoảng trống lớn về lực lượng lao động, đặc biệt là các kỹ sư thiết kế chip và các nhà khoa học vật liệu.

Các chương trình đào tạo hiện nay còn nhiều hạn chế và chưa đáp ứng được tiêu chuẩn quốc tế, các trường đại học, cao đẳng chưa được trang bị đầy đủ máy móc, thiết bị hiện đại phục vụ cho việc đào tạo và thực hành. Số lượng giảng viên có chuyên môn sâu về thiết kế vi mạch bán dẫn vẫn còn hạn chế, dẫn đến chất lượng đào tạo chưa đồng đều.

Theo đại biểu Tú Anh, chương trình đào tạo hiện tại của nhiều trường đại học, cao đẳng chưa được cập nhật theo những tiến bộ mới nhất của công nghệ bán dẫn; việc hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp trong lĩnh vực này còn hạn chế, dẫn đến khoảng cách giữa kiến thức lý thuyết và thực tế sản xuất, hệ sinh thái đổi mới của Việt Nam chưa phát triển mạnh mẽ, hạn chế khả năng tạo ra các ý tưởng công nghệ mới.

Để giải quyết vấn đề này, đại biểu kiến nghị Chính phủ cần có sự quan tâm đặc biệt trong việc xây dựng và triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu về công nghiệp bán dẫn. Cần có những giải pháp cụ thể để thúc đẩy hợp tác công tư nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực bán dẫn ưu đãi để khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào quá trình quản lý và vận hành các cơ sở đào tạo liên quan.

Đồng thời, đại biểu cho rằng cần tạo điều kiện thuận lợi để khu vực tư nhân chia sẻ tài chính, hạ tầng và các nguồn lực khác, nhằm phát huy tối đa tính năng động và sáng tạo trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành bán dẫn. Trong quá trình rà soát, sửa đổi các luật liên quan đến đầu tư công, khoa học, công nghệ và quản lý tài sản công, cần bổ sung các quy định cụ thể để tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho các hoạt động hợp tác này.

Đại biểu cũng chỉ ra rằng ngành bán dẫn đòi hỏi có nguồn điện ổn định, không chỉ đáp ứng đầy đủ về mặt số lượng mà còn phải đảm bảo về mặt chất lượng. Cùng với đó, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và xu hướng phát triển kinh tế xanh, việc sử dụng nguồn năng lượng sạch trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các nhà đầu tư. Nếu Việt Nam không đáp ứng được các nhu cầu này khả năng cạnh tranh trong ngành bán dẫn sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Do đó, Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ vào phát triển năng lượng để đảm bảo nguồn cung cấp điện bền vững cho ngành công nghiệp bán dẫn như phát triển năng lượng tái tạo. Đồng thời, phải đảm bảo một nguồn điện nền ổn định trong bối cảnh thủy điện không còn nhiều dư địa phát triển và điện than dần phải bị đóng cửa theo lộ trình đến năm 2050.

“Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng trong ngành bán dẫn, chúng ta có tiềm năng, có cơ hội nhưng cũng đối mặt với rất nhiều thách thức. Nếu tận dụng tốt cơ hội từ dòng vốn đầu tư mới, xây dựng được hệ sinh thái hoàn chỉnh, đầu tư mạnh mẽ và phát triển nhân lực, Việt Nam có thể vươn lên trở thành điểm đến lý tưởng của ngành bán dẫn toàn cầu,” đại biểu bà Trịnh Thị Tú Anh nói.

Đảm bảo chất lượng đầu vào, đầu ra của nguồn nhân lực bán dẫn

Đại biểu Đào Chí Nghĩa (Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ). Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Cũng thảo luận về vấn đề phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, đại biểu Đào Chí Nghĩa (Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ) đề nghị Chính phủ quan tâm chính sách cụ thể để phát triển ngành này.

Tại Việt Nam, Chính phủ đã ban hành chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030 và định hướng đến năm 2050. Theo kế hoạch của Chính phủ, đến 2030 sẽ đào tạo ít nhất 50.000 nhân lực có trình độ từ đại học trở lên để phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn, trong tất cả các công đoạn của chuỗi giá trị trong ngành công nghiệp bán dẫn.

Tuy nhiên, đại biểu bày tỏ băn khoăn về tính hiệu quả của mục tiêu đến năm 2030 đào tạo ít nhất 50.000 nhân lực có trình độ từ đại học trở lên phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn này.

“Việc giao các trường đại học đào tạo với số lượng 50.000 nhân lực trong vòng 5 năm thì liệu các trường đại học có đủ khả năng để đào tạo hay không? Trên cơ sở các chỉ tiêu đào tạo được giao thì không loại trừ trường hợp các trường tập trung cho chỉ tiêu giao, trong khi đào tạo ngành này phải bảo đảm chất lượng đầu vào, nếu chất lượng đầu vào không bảo đảm thì đầu ra sẽ không ổn định,” đại biểu nói.

Đại biểu Nguyễn Chí Nghĩa cho rằng, trong đào tạo nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn, có thể đào tạo từ nguồn tri thức tinh hoa. Cần quan tâm đào tạo, chọn lọc những học sinh, sinh viên có năng lực vượt trội, như thế nguồn lực phục vụ cho công nghiệp bán dẫn mới bảo đảm chất lượng.

Đồng thời, đại biểu đề nghị Chính phủ cần có chính sách đột phá trong việc đãi ngộ, trọng dụng để dẫn dắt nền khoa học công nghệ nước nhà, nhất là lĩnh vực công nghiệp bán dẫn.

Tăng cường đào tạo nhân lực chất lượng cao lĩnh vực vi mạch bán dẫn Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 83/CĐ-TTg ngày 23/8/2024 về việc tăng cường đào tạo nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây.

Đến năm 2050, doanh thu công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam đạt trên 100 tỷ USD/năm Đây là một trong những mục tiêu đề ra tại Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050 được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ban hành ngày 21/9/2024.

SEMIExpo Viet Nam 2024: Thúc đẩy giai đoạn tăng trưởng mới cho ngành bán dẫn Triển lãm ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam (SEMIExpo Viet Nam 2024) dự kiến thu hút sự tham gia của các tập đoàn công nghệ bán dẫn lớn trên thế giới và Việt Nam như: Amkor, Global Foundries, Cadence, Marvell, FPT… với khoảng 5.000 đại biểu tham dự.

Đề xuất thủ tục đầu tư đặc biệt đối với một số dự án công nghệ cao Các dự án này sẽ theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm nhằm đơn giản hóa thủ tục đầu tư, rút ngắn thời gian triển khai dự án để tạo cơ chế thuận lợi, cạnh tranh nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược.