Chia sẻ tại Diễn đàn Xúc tiến Xuất khẩu năm 2025 do Bộ Công Thương phối hợp tổ chức ngày 26/11, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú cho rằng, năm nay kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam dự kiến sẽ đạt hơn 900 tỷ USD.

Số liệu từ Cục Hải quan cho thấy, lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/11/2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 801 tỷ USD, mức cao nhất từ trước tới nay. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 410,2 tỷ USD, tăng 16,4% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu đạt 390,7 tỷ USD, tăng 18,7%.

Theo ông Phú, Việt Nam với độ mở kinh tế cao, thương mại đang đứng trước thời cơ quan trọng để gia tăng thị phần, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong đó, xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế. Cơ cấu hàng xuất khẩu chuyển dịch tích cực theo hướng chế biến, chế tạo. Nhiều doanh nghiệp tư nhân tiên phong đã chinh phục thành công các thị trường khó tính và xây dựng thương hiệu Việt Nam trên trường quốc tế.

Dù vậy, ông Phú cũng cho rằng, số lượng doanh nghiệp xuất khẩu trực tiếp của Việt Nam vẫn còn hạn chế. Năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, xây dựng thương hiệu, quản trị chuỗi cung ứng và ứng dụng thương mại số vẫn cần phải nâng cao. Nhiều thị trường tiềm năng như Mỹ, EU, Nhật Bản hay Trung Đông – châu Phi còn chưa được khai thác hiệu quả.

Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Trao đổi với báo chí bên lề diễn đàn, Phó Cục trưởng Cục xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương Trần Thanh Hải cho rằng, cùng với xung đột địa chính trị, năm 2025 thương mại thế giới nổi bật với chính sách thuế quan đối ứng của Mỹ, điều này cho thấy chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ đã quay lại. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp Việt Nam đang ở trạng thái vận động thích ứng, vượt qua khó khăn.

Bước sang năm 2026, ông Hải nhận định, ảnh hưởng của chính sách thuế quan vẫn tác động lên tổng quan hoạt động thương mại. Do đó, các doanh nghiệp Việt phải nhận thức rõ và có các hành động ứng phó kịp thời.

Trong chiến lược dài hạn, doanh nghiệp nên tập trung xây dựng chất lượng sản phẩm. Đây là con đường lâu dài để giữ chân đối tác, duy trì kết quả xuất khẩu và tạo nền móng chinh phục thị trường mới.

Bên cạnh đó là chú trọng xây dựng thương hiệu, là yếu tố giữ vững niềm tin cho khách hàng tại cả thị trường truyền thống và thị trường mới.

“Hai yếu tố này nên được triển khai song song. Hiện nay, tại Việt Nam, có thể doanh nghiệp đã quan tâm đến xây dựng chất lượng nhưng lại chưa thực sự chú trọng đến vấn đề xây dựng thương hiệu,” ông Hải nói.

Ngoài ra, câu chuyện xuất khẩu của Việt Nam sẽ không thể bỏ qua yêu cầu về chuyển đổi xanh. Bởi các thị trường ngày càng quan tâm đến giá trị xanh, về các yếu tố bảo vệ môi trường. Như năm 2026, EU sẽ bắt đầu áp dụng thu thuế môi trường CBAM với một số mặt hàng như thép, nhôm... Do đó, yêu cầu về thích ứng xanh, giảm phát thải sẽ là yêu cầu bắt buộc vào quy trình sản xuất, đặc biệt là doanh nghiệp như thép, xi măng... ở hiện tại và thời gian tới.

Năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam dự báo đạt trên 900 tỷ USD. Ảnh: Đức Anh - Mekong ASEAN

5 định hướng xúc tiến thương mại

Tại diễn đàn, Cục trưởng Vũ Bá Phú cho rằng, để giải quyết những thách thức về xuất khẩu, Kế hoạch Xúc tiến thương mại quốc gia thời gian tới sẽ được triển khai trên nền tảng 5 định hướng chiến lược chủ đạo.

Theo đó, Việt Nam sẽ xúc tiến theo cụm ngành hàng, chuyển từ tiếp cận từng doanh nghiệp riêng lẻ sang tổ chức theo chuỗi, theo cụm sản phẩm có liên kết chiều sâu, tăng sức mạnh thương hiệu quốc gia.

Việt Nam tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi xanh và tiêu chuẩn bền vững. Xúc tiến không chỉ là đưa hàng ra thế giới mà phải là đưa hàng đi bằng con đường xanh, với yêu cầu sản xuất sạch hơn, logistics phát thải thấp và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Hệ sinh thái xúc tiến thương mại số sẽ được hình thành, xây dựng nền tảng số quốc gia, tích hợp dữ liệu và ứng dụng Big Data, AI để phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định chính xác.

Việt Nam sẽ xây dựng bộ nhận diện xuất khẩu quốc gia, thống nhất hình ảnh hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế, gắn với chương trình Thương hiệu quốc gia Vietnam Value.

Cuối cùng, Việt Nam sẽ triển khai Chương trình “Go Global” trọng điểm, lựa chọn các doanh nghiệp đầu ngành làm đầu tàu dẫn dắt, kéo theo hệ sinh thái doanh nghiệp vệ tinh cùng vươn ra toàn cầu.

Chia sẻ thêm về "Go Global", ông Phú cho biết, trên cơ sở Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân, Bộ Công Thương đang hoàn thiện “Chương trình Vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026 – 2035 (Go Global)”, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp quốc tế hóa, phát triển doanh nghiệp dẫn dắt, hoàn thiện chuỗi giá trị và mở rộng thị trường theo hướng sâu, rộng và bền vững.

Theo dự thảo chương trình, giai đoạn 2026 – 2027, Việt Nam sẽ hoàn thiện thể chế, xây dựng môi trường quốc tế hóa thuận lợi, tạo động lực cho doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế; hình thành và phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân vươn ra thị trường quốc tế.

Giai đoạn 2028 – 2030, Việt Nam sẽ thiết kế và triển khai thí điểm các công cụ hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế; phát triển doanh nghiệp dẫn đầu vươn ra thị trường quốc tế.

Giai đoạn 2031 – 2035, các doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế hiệu quả và hội nhập thành công vào chuỗi giá trị toàn cầu. Hệ thống thể chế, môi trường kinh doanh và các công cụ hỗ trợ kinh tế tư nhân vươn ra thị trường quốc tế được thiết lập, vận hành hiệu quả.