Hội nghị có sự tham gia của 6 quốc gia thành viên: Việt Nam, Trung Quốc, Campuchia, Lào, Myanmar và Thái Lan. Ảnh: Bộ NN&MT |
Hội nghị năm nay có chủ đề “Thúc đẩy hợp tác toàn lưu vực hướng tới phát triển bền vững tài nguyên nước lưu vực Mekong - Lan Thương”, diễn ra nhân dịp kỷ niệm 10 năm hình thành cơ chế Hợp tác Mekong - Lan Thương.
Hội nghị có sự tham gia của 6 quốc gia thành viên: Việt Nam, Trung Quốc, Campuchia, Lào, Myanmar và Thái Lan.
Tại hội nghị, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đánh giá cao kết quả hợp tác trong 10 năm qua. Bộ trưởng cho rằng, cơ chế phối hợp ngày càng ổn định, chia sẻ thông tin thủy văn được mở rộng, năng lực quản lý tài nguyên nước của các quốc gia thành viên từng bước được nâng cao.
Hơn 70 dự án thuộc Quỹ Đặc biệt Hợp tác Mekong - Lan Thương đã được triển khai trong các lĩnh vực cấp nước nông thôn, quản lý lưu vực, giám sát an toàn đập và quan trắc thủy văn.
Tuy nhiên, các quốc gia vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức từ nhu cầu sử dụng nước, năng lượng ngày càng tăng, biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan và ô nhiễm môi trường nước.
![]() |
| Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Bộ NN&MT |
Trên cơ sở những thách thức chung, Việt Nam đề xuất ba hướng ưu tiên hợp tác. Theo đó, các bên tăng cường chia sẻ thông tin khí tượng thủy văn, đặc biệt là số liệu vận hành hồ chứa; thông báo sớm trước khi xả lũ hoặc tích nước để các quốc gia hạ lưu chủ động ứng phó với lũ, hạn và bố trí sản xuất phù hợp.
Đồng thời, tăng cường kết nối giữa các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mekong, tối ưu nguồn lực, đẩy mạnh nghiên cứu chung và ứng dụng công nghệ mới phục vụ thích ứng biến đổi khí hậu, quản lý rủi ro thiên tai, xây dựng hệ thống quản trị nước thông minh.
Các bên tiếp tục phát huy vai trò Quỹ Đặc biệt Hợp tác Mekong - Lan Thương trong hỗ trợ các dự án cải thiện sinh kế, nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng trước lũ, hạn và xâm nhập mặn; đồng thời phát triển hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu hiện đại phục vụ dự báo, cảnh báo sớm.
Về phía các quốc gia thành viên, Trung Quốc đề xuất tăng cường trao đổi chính sách, chia sẻ dữ liệu, ứng dụng công nghệ số. Thái Lan cho rằng cần kiểm soát ô nhiễm từ nguồn phát sinh, tăng cường quan trắc và chia sẻ thông tin chất lượng nước.
Lào đề xuất củng cố hệ thống thông tin thủy văn, khí tượng, thúc đẩy quản lý tài nguyên nước thích ứng với biến đổi khí hậu và lấy người dân làm trung tâm. Myanmar nhấn mạnh vai trò của hợp tác Mekong - Lan Thương trong bảo đảm an ninh nguồn nước, an ninh lương thực và phát triển kinh tế - xã hội khu vực. Campuchia đề cao việc duy trì dòng chảy tự nhiên theo mùa, bảo vệ hệ sinh thái Biển Hồ Tonle Sap, nguồn lợi thủy sản và sinh kế người dân.
![]() |
| Các Trưởng nhóm công tác Hợp tác tài nguyên nước Mekong – Lan Thương ký Bản ghi nhớ về việc chia sẻ thông tin thủy văn lưu vực sông Mekong – Lan Thương giữa các quốc gia thành viên. Ảnh: Bộ NN&MT |
Tại hội nghị, Lễ ký kết Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn lưu vực sông Mekong - Lan Thương đã diễn ra. 6 quốc gia thống nhất chia sẻ thông tin thời gian thực tại 24 trạm thủy văn trọng điểm, gồm Trung Quốc 2 trạm, Campuchia 7 trạm, Lào 6 trạm, Myanmar một trạm, Thái Lan 6 trạm và Việt Nam 2 trạm tại Tân Châu, Châu Đốc.
Việc ký kết biên bản ghi nhớ được coi là bước tiến quan trọng trong mở rộng cơ sở dữ liệu với sự tham gia của cả 6 quốc gia, hỗ trợ theo dõi, quản lý nguồn nước và phòng, chống thiên tai trên toàn lưu vực.
Riêng với Việt Nam, thông tin kịp thời, tin cậy về dữ liệu thượng nguồn, dòng chảy về Đồng bằng sông Cửu Long sẽ hỗ trợ dự báo, cảnh báo, điều hành sản xuất và bảo vệ sinh kế người dân, nhất là trong bối cảnh xâm nhập mặn, hạn hán, thiếu nước ngọt, sạt lở đang tác động lên khu vực.
Kết thúc hội nghị, các Trưởng đoàn đã thông qua Tuyên bố chung, tái khẳng định cam kết tăng cường quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên nước, gắn phát triển kinh tế - xã hội với bảo vệ môi trường.
Tuyên bố nhấn mạnh việc tiếp tục thực hiện Kế hoạch hành động 2023 - 2027, triển khai Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn và chuẩn bị kế hoạch hợp tác giai đoạn tiếp theo. Các nước cũng nhất trí tăng cường phối hợp giữa cơ chế Hợp tác Mekong - Lan Thương với Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC), ASEAN và các cơ chế hợp tác tiểu vùng khác.
Trưởng đoàn các nước đề nghị Nhóm công tác về hợp tác tài nguyên nước Mekong - Lan Thương sớm xây dựng kế hoạch triển khai kết quả hội nghị, tiếp tục thực hiện Kế hoạch hành động 2023 - 2027 và chuẩn bị kế hoạch 5 năm tiếp theo.
Hội nghị tạo thêm động lực để 6 quốc gia cụ thể hóa các cam kết thành hành động thiết thực, tăng cường phối hợp quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên nước, hướng tới lợi ích chung và cải thiện đời sống cộng đồng trên toàn lưu vực.