Chiều 17/9, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết làm việc với các cơ quan về phát huy vai trò của văn hóa đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết phát biểu tại buổi làm việc với các cơ quan vào chiều 17/9 về phát huy vai trò của văn hóa đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: VGP.

Phát biểu tại buổi làm việc, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết nêu, trong thời gian dài, văn hóa được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, mục tiêu và động lực của phát triển. Đây là quan điểm đúng đắn, cần tiếp tục khẳng định. Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, chỉ dừng lại ở đó là chưa đủ.

Nghị quyết số 80-NQ/TW đã đề ra mục tiêu đến năm 2030 các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP, hình thành 5 - 10 thương hiệu quốc gia; đến năm 2045 đóng góp 9% GDP. Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển cũng yêu cầu văn hóa Việt Nam trở thành lợi thế trong hoạt động kinh tế, xã hội và đối ngoại.

"Như vậy, Đảng đã chuyển từ khẳng định vị trí của văn hóa sang giao chỉ tiêu cho văn hóa. Đã là chỉ tiêu thì phải có lộ trình, có kế hoạch, có sản phẩm và có người chịu trách nhiệm,” Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương cho biết.

Theo ông Trịnh Văn Quyết, vấn đề không chỉ là Nhà nước đầu tư bao nhiêu cho văn hóa mà cần nghiên cứu, xác định văn hóa tạo ra bao nhiêu giá trị cho nền kinh tế và xã hội. Giá trị này phải được tính toán bằng việc làm, thu nhập, xuất khẩu, thương hiệu và tác động lan tỏa sang các ngành khác.

Văn hóa cần được nhìn nhận vừa là nền tảng tinh thần, vừa là khu vực có khả năng tạo ra giá trị và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng. Nghiên cứu lấy "chuỗi chuyển hóa" làm hệ quy chiếu chung cho thảo luận: Tài nguyên văn hóa thành tài sản, tài sản thành sản phẩm và từ sản phẩm đến thị trường. Thị trường sẽ tạo ra giá trị kinh tế và sức mạnh của đất nước.

Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị cần nhận diện và lượng hóa đóng góp của văn hóa cho tăng trưởng; xác định lĩnh vực có khả năng trở thành động lực tăng trưởng mới; nhận diện đúng và tháo gỡ những điểm nghẽn đang cản trở việc chuyển hóa nguồn lực văn hóa thành giá trị; xác định vị trí của chuyển đổi số, dữ liệu, tài sản trí tuệ và đổi mới sáng tạo trong việc tạo bước nhảy vọt về quy mô; hoàn thiện cơ chế phối hợp, theo dõi, đánh giá và truyền thông.

Đưa văn hóa thấm sâu vào các ngành kinh tế

Báo cáo tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng cho biết mô hình phát triển văn hóa, con người toàn diện, hiện đại, sáng tạo, giàu bản sắc và nhân văn đã được xác định là một trong 7 thành phần của mô hình phát triển Việt Nam.

Trên cơ sở đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang nỗ lực để phát huy vai trò của văn hóa đối với tăng trưởng theo hai hướng. Một là phát triển kinh tế văn hóa, công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế có năng lực cạnh tranh của quốc gia.

Hai là đưa văn hóa, thiết kế, sáng tạo và bản sắc Việt Nam thấm sâu vào từng sản phẩm, từng dịch vụ, từng điểm đến, từng không gian đô thị của tất cả các ngành và lĩnh vực trong tổng thể nền kinh tế. “Tức là bản thân văn hóa không chỉ là một ngành kinh tế mà văn hóa cần phải thấm vào tất cả những ngành kinh tế khác,” ông Dũng nói.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng tại cuộc làm việc chiều 17/9. Ảnh: VGP.

Trong năm 2026, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm phát triển công nghiệp văn hóa thành ngành kinh tế; phát triển nhân lực và năng lực sáng tạo công nghiệp văn hóa; phát triển thị trường trong nước và kích cầu tiêu dùng văn hóa; phát triển các doanh nghiệp lớn và xuất khẩu sản phẩm văn hóa; phát triển hạ tầng và các cực tăng trưởng, cùng các hệ sinh thái của địa phương; đưa văn hóa thấm sâu vào các ngành kinh tế.

Bộ cũng triển khai 3 giải pháp trong năm nay gồm thể chế; đổi mới phương thức quản lý và hình thành các cực tăng trưởng. Bộ đang xây dựng dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10/2026, với 6 nhóm chính sách nhằm hoàn thiện thể chế, kết nối các khâu trong chuỗi giá trị và khơi thông nguồn lực đầu tư.

Theo ông Dũng, Bộ cũng chú trọng đổi mới phương thức quản lý, tăng cường đo lường, định lượng tốc độ tăng trưởng và mức đóng góp của công nghiệp văn hóa vào GDP đất nước và GRDP từng địa phương, gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương.

Dự kiến cuối tháng 9 và đầu tháng 10/2026, Bộ sẽ làm việc với một số địa phương chủ lực như Hà Nội, Đà Nẵng, Huế, Quảng Ninh, Ninh Bình, TP HCM và các doanh nghiệp lớn để xác định những sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm ở quy mô quốc gia, có khả năng tạo doanh thu, thu hút khách quốc tế và hướng tới xuất khẩu.

Thay đổi cách nhìn nhận văn hóa như một lĩnh vực thụ hưởng

Đóng góp ý kiến tại buổi làm việc, TS. Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam cho rằng, để văn hóa thực sự đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng, cần chuyển từ tư duy đầu tư cho văn hóa sang tư duy khơi thông nguồn lực từ văn hóa.

Theo bà Lan, cần thay đổi cách nhìn nhận văn hóa như một lĩnh vực thụ hưởng, sang nhìn nhận đúng hơn vai trò của công nghiệp văn hóa trong nền kinh tế. Công nghiệp văn hóa có thể tạo ra giá trị gia tăng, việc làm, tạo ra nguồn thu và sức mạnh, sức cạnh tranh của quốc gia.

TS. Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: VGP.

Với lĩnh vực điện ảnh, TS. Ngô Phương Lan đề xuất sớm xây dựng cơ chế tài chính thực chất để khuyến khích sản xuất phim. Cơ chế Nhà nước đặt hàng sản xuất phim cũng cần được đổi mới nhằm tạo ra những tác phẩm có giá trị xã hội.

Bên cạnh đó, cần ban hành các chính sách ưu đãi đủ sức cạnh tranh để thu hút các đoàn làm phim quốc tế; đầu tư có trọng điểm vào hạ tầng điện ảnh, nhất là trường quay, trung tâm hậu kỳ, công nghệ số và hệ thống lưu trữ dữ liệu. Theo bà, Nhà nước không nhất thiết phải làm tất cả, nhưng cần tạo quỹ đất, xây dựng cơ chế hợp tác công - tư và duy trì môi trường đầu tư ổn định để doanh nghiệp mạnh dạn tham gia.

Nguồn nhân lực cũng được TS. Ngô Phương Lan xác định là một trong những khâu quyết định. Điện ảnh hiện không chỉ thiếu biên kịch, đạo diễn hay nhà sản xuất mà còn thiếu đội ngũ kỹ thuật có thể điều khiển các thiết bị kỹ thuật kỹ xảo điện ảnh, quản trị dự án, đội ngũ luật sư, chuyên gia phát hành quốc tế. Vì vậy, đào tạo điện ảnh cần gắn trực tiếp với nhu cầu thị trường, đồng thời tăng cường hợp tác giữa các cơ sở đào tạo với doanh nghiệp và các trung tâm điện ảnh lớn trên thế giới.

Một vấn đề khác được bà Lan đề cập là xây dựng hệ thống dữ liệu công khai, chính xác về thị trường điện ảnh, đi đôi với việc bảo vệ quyền tác giả và quyền sở hữu trí tuệ. "Không có dữ liệu đáng tin cậy thì chúng ta khó hoạch định chính sách, khó thu hút đầu tư và càng khó đánh giá sự đóng góp đúng của điện ảnh đối với nền kinh tế,” TS. Ngô Phương Lan nói.

Về việc đưa phim Việt Nam ra thị trường quốc tế, bà Lan cho rằng cần xây dựng một chiến lược, thay vì chỉ trông chờ vào nỗ lực riêng lẻ của từng nhà sản xuất. Nhà nước cần hỗ trợ về quỹ quảng bá, giao dịch bản quyền, tham gia các chợ phim quốc tế, đồng thời phát huy vai trò của các liên hoan phim trong nước cũng như liên hoan phim quốc tế.

Theo TS. Ngô Phương Lan, nếu tháo gỡ được các điểm nghẽn về thể chế, tài chính, hạ tầng và nhân lực, điện ảnh có thể phát triển thành một ngành công nghiệp văn hóa có khả năng tạo ra giá trị gia tăng và nâng cao sức cạnh tranh. Đồng thời, điện ảnh góp phần lan tỏa hình ảnh, bản sắc Việt Nam. Đó chính là cách văn hóa không chỉ đồng hành với sự phát triển, mà trực tiếp tạo ra động lực mới cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao sức mạnh mềm của quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

Xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hoá phải theo hướng gọn và rõ Ngày 8/9, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội và Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch có buổi làm việc về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hoá.

Hà Nội triển khai Ngày Văn hóa Việt Nam giai đoạn 2026 – 2030 Một trong những quan điểm xuyên suốt là lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực phát triển; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn, sáng tạo và kỷ cương.

Phát động chương trình ‘Bản sắc’ năm 2026 Điểm mới của chương trình “Bản sắc” năm nay là phần thi video chuyển sang hình thức chia sẻ cá nhân, đồng thời tăng cường ứng dụng AI trong phần thi trắc nghiệm để giám sát và phân phối câu hỏi.