Cải cách sâu rộng trong quản lý, mở ra những cơ hội phát triển kinh tế mới

Tổng Bí thư yêu cầu, cần thống nhất nhận thức và hành động về sự cấp bách phải tiếp tục tiến hành công cuộc đổi mới về kinh tế. Ưu tiên xây dựng hành lang pháp lý cho những mô hình kinh tế mới và thực thi hiệu lực.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị Chính phủ với chính quyền địa phương sáng 8/1, Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ ấn tượng và xúc động trước những kết quả mà đất nước đạt được trong năm 2024 vừa qua.

“Những con số, những kết quả đầy thuyết phục được nêu trong các báo cáo của Chính phủ và ý kiến của các Bộ, ngành, địa phương, có thể khẳng định chúng ta đã hoàn thành thắng lợi, toàn diện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2024 trong hoàn cảnh đầy ‘sóng to, gió lớn’, thậm chí có thời điểm là ‘bão tố’ ở cả bình diện quốc gia, khu vực và quốc tế,” Tổng Bí thư nói.

Cải cách sâu rộng trong quản lý, mở ra những cơ hội phát triển kinh tế mới

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại hội nghị. Ảnh: VGP

Nhấn mạnh một số kết quả quan trọng, Tổng Bí thư nêu rõ, kinh tế vĩ mô ổn định, tăng trưởng kinh tế đạt trên 7%, cao nhất khu vực và thế giới trong bối cảnh khó khăn toàn cầu. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Tỷ trọng các ngành công nghiệp, xây dựng và dịch vụ tăng, trong khi nông nghiệp giảm. Xuất siêu kỷ lục trên 20 tỷ USD.

Các lĩnh vực kinh tế số và kinh tế xanh trở thành động lực tăng trưởng mới, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững toàn cầu. Chuyển đổi số đạt nhiều kết quả tích cực, nổi bật với việc triển khai Đề án 06. Chính phủ số được đẩy mạnh, cải cách hành chính hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng quản lý Nhà nước và thúc đẩy hiện đại hóa các lĩnh vực kinh tế - xã hội...

Kết cấu hạ tầng, đặc biệt là giao thông, đạt nhiều thành tựu quan trọng. Các dự án trọng điểm như mạng lưới đường cao tốc được triển khai đồng bộ, đã có trên 2.000 km đường cao tốc, tăng cường kết nối liên vùng, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Các lĩnh vực văn hóa, xã hội, và môi trường tiếp tục được đầu tư, phát triển, đạt kết quả rất rõ nét.

An sinh xã hội được chú trọng vì đây là thành quả của tăng trưởng, "đất nước giàu mạnh thì người dân phải được thụ hưởng thành quả này". Tăng trưởng phải đến tất cả mọi người, làm sao bảo đảm hài hòa, công bằng, bình đẳng, khuyến khích phát triển.

“Không chỉ có mục tiêu tăng trưởng mà làm sao phải nâng cao đời sống của người dân,” Tổng Bí thư nói.

Công tác bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được thực hiện quyết liệt, đồng bộ, góp phần phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với tội phạm và xử lý các điểm nóng, tạo sự an tâm cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời củng cố niềm tin vào hệ thống chính trị. Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế đạt nhiều thành tựu nổi bật.

Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục là điểm sáng với sự chỉ đạo quyết liệt, toàn diện, đồng bộ và bài bản. Hàng loạt vụ án tham nhũng, kinh tế lớn được phát hiện, xử lý nghiêm minh, khẳng định rõ tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ"...

Tiếp tục tiến hành công cuộc đổi mới phát triển kinh tế

Tổng Bí thư chỉ rõ, năm 2025 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm cuối thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2021-2025; là năm tăng tốc, bứt phá, về đích, đồng thời là năm tập trung tổ chức Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và củng cố, chuẩn bị tốt các yếu tố nền tảng để thực hiện thắng lợi Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 10 năm giai đoạn 2021-2030, đánh dấu thời điểm đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình, phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc.

Tổng Bí thư yêu cầu, cần thống nhất nhận thức và hành động về sự cấp bách phải tiếp tục tiến hành công cuộc đổi mới về kinh tế. Ưu tiên hàng đầu là tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng "Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả". Điều này không chỉ là cắt giảm mà còn đòi hỏi cải cách sâu rộng quản trị Nhà nước, minh bạch hóa và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong hành chính, kinh tế, tài chính - ngân sách, quản lý tài nguyên. Đồng thời, cần tăng cường tính chủ động, sáng tạo, tự lực và trách nhiệm giải trình của chính quyền các cấp, nhất là người đứng đầu.

Cần bỏ tư duy "không quản được thì cấm", đề cao phương pháp "quản lý theo kết quả", đổi mới phân bổ ngân sách theo kết quả đầu ra, và chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", tạo không gian mới và động lực phát triển. Tư duy đổi mới cần khơi dậy tính năng động, sáng tạo và tinh thần dám nghĩ, dám làm của cán bộ quản lý các cấp.

Thực hiện cải cách mạnh mẽ hệ thống tài chính, ngân hàng, tiền tệ. Hoàn thiện hệ thống pháp luật đảm bảo minh bạch, đồng bộ, công bằng, và nhanh chóng khắc phục những chồng chéo, bất cập trong hệ thống hiện hành, tạo nền tảng pháp lý ổn định, dễ tuân thủ.

Tinh thần là, một vấn đề, một nội dung chỉ quy định tại một luật; doanh nghiệp được tự do kinh doanh những gì mà pháp luật không cấm. Cơ quan Nhà nước chỉ được làm những gì pháp luật cho phép. Cần ưu tiên xây dựng hành lang pháp lý cho những mô hình kinh tế mới và thực thi hiệu lực, hiệu quả pháp luật về quyền sở hữu trí tuệ để khuyến khích sự sáng tạo trong xã hội.

“Khả năng đạt tăng trưởng hai con số trong tương lai phụ thuộc nhiều vào quá trình đổi mới phát triển kinh tế của chúng ta,” Tổng Bí thư nói.

Hội nghị Chính phủ với chính quyền địa phương diễn ra sáng 8/1. Ảnh: VGP

Đẩy mạnh đột phá về thể chế, đề cao nguyên tắc thị trường

Để đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 8% trong năm 2025, phấn đấu tốc độ tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030, Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng cần phải thực hiện các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Trong đó, cần đẩy mạnh đột phá về thể chế, đề cao nguyên tắc thị trường trong huy động và phân bổ nguồn lực, đồng thời loại bỏ cơ chế "xin - cho" và tư duy bao cấp.

Cần phát huy sức mạnh từ nhân dân và mọi thành phần kinh tế bằng cách xây dựng một nền hành chính hiệu quả, năng động và môi trường đầu tư kinh doanh an toàn, minh bạch, chi phí thấp, đạt chuẩn quốc tế để thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp và làm giàu.

Nhà nước phải bảo vệ quyền tài sản hợp pháp và quyền tự do kinh doanh, đồng thời ban hành chính sách khuyến khích phát triển các mô hình kinh doanh dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo. Chuyển đổi số quốc gia cần được đẩy mạnh, phát triển kinh tế số và tăng cường kết nối giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân.

Ưu tiên giải quyết các nguồn lực bị lãng phí, như quy hoạch treo, dự án vướng thủ tục, đất công không sử dụng, tài sản tranh chấp và các vụ án kéo dài. Hoàn thiện cơ chế thử nghiệm để hỗ trợ phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, cải cách doanh nghiệp Nhà nước theo hướng minh bạch, hiệu quả, thúc đẩy vai trò động lực quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân.

Thực hiện chính sách "khoán tăng trưởng" cả về số lượng và chất lượng cho các địa phương đi kèm với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền nhằm tạo sự năng động, sáng tạo để các địa phương tự tìm cơ chế, chính sách và giải pháp nhằm đạt mức tăng trưởng hai con số, đóng góp cho tăng trưởng kinh tế cả nước.

Cần tập trung đầu tư hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược, trọng điểm và quan trọng quốc gia, đặc biệt là các dự án về hạ tầng giao thông đường bộ và đường sắt cao tốc, cảng biển, sân bay, năng lượng và thích ứng với biến đổi khí hậu. Phấn đấu hoàn thành 3.000 km đường bộ cao tốc, trên 1.000 km đường bộ ven biển và khởi công tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Cần thực hiện hiệu quả Quy hoạch điện VIII. Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện cơ chế và chính sách phát triển điện lực và năng lượng tái tạo, đặc biệt là hydrogen, điện hạt nhân.

Cần ưu tiên phát triển hạ tầng số quốc gia, hạ tầng đổi mới sáng tạo và xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia nhằm tạo nền tảng cho sự phát triển của nền kinh tế số, các ngành mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, hỗ trợ mạnh mẽ cho các doanh nghiệp trong việc ứng dụng công nghệ mới, đồng thời tạo ra các cơ hội mới trong các lĩnh vực như công nghệ tài chính, thương mại điện tử, giáo dục số, y tế số...

Cần đẩy mạnh thương mại hóa 5G và nghiên cứu công nghệ 6G, phát triển vệ tinh viễn thông và nâng cấp hạ tầng trục viễn thông quốc gia. Đặc biệt, tăng cường nghiên cứu và triển khai các chương trình khai thác hiệu quả không gian vũ trụ, không gian biển và không gian ngầm nhằm mở ra những cơ hội phát triển kinh tế mới và gia tăng năng lực nghiên cứu, phát triển khoa học công nghệ, bảo vệ tài nguyên và chủ quyền quốc gia.

Tập trung thực hiện hiệu quả và thực chất công cuộc cơ cấu lại nền kinh tế, gắn liền với đổi mới mô hình tăng trưởng, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc phát triển nhanh nhưng phải bền vững cần được xây dựng trên nền tảng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và đặc biệt là lấy con người làm trung tâm, chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Cơ chế quản lý khoa học phải tạo động lực đổi mới sáng tạo như tinh thần "khoán 10" trong nông nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao hay công nghệ sinh học.

Chú trọng phát triển văn hóa, xã hội và xây dựng con người Việt Nam có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội, xây dựng môi trường sống lành mạnh, giảm nhẹ thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu...

Tổng Bí thư nêu rõ, những năm qua, toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đã đoàn kết, nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, thách thức và đạt được những thành tựu quan trọng. Thực tiễn đã chứng minh rằng, càng trong khó khăn, chúng ta càng thể hiện sự đoàn kết, quyết tâm, đồng lòng và vươn lên mạnh mẽ.

“Và có thể khẳng định rằng, thời điểm hiện tại chúng ta đã có đủ thế và lực, đủ ý chí và quyết tâm để bước vào kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc,” Tổng Bí thư nói.

"Trong không khí rộn ràng chuẩn bị đón năm mới 2025 và những sự kiện trọng đại của đất nước, tôi mong muốn các đồng chí lãnh đạo, từng cán bộ, đảng viên và công chức, viên chức sẽ thấm nhuần tư tưởng trung tâm ‘kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc’. Coi đây là kim chỉ nam cho mọi hành động, quyết sách và là ngọn đuốc soi đường cho sự nghiệp phát triển đất nước trong giai đoạn tới. Để thực hiện tư tưởng này, chúng ta cần quán triệt và hành động khẩn trương, quyết liệt, biến nhận thức thành hành động cụ thể, ý chí thành hiện thực. Mọi cơ hội đang đến với chúng ta phải được nắm bắt kịp thời, bởi nếu để vuột mất cơ hội, chúng ta sẽ có lỗi với lịch sử và với nhân dân,” Tổng Bí thư nhấn mạnh.