Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương. Ảnh: MOF.

Định hình không gian tăng trưởng mới

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhấn mạnh quy hoạch giữ vai trò then chốt trong định hướng phát triển dài hạn và tổ chức không gian kinh tế - xã hội. Một bản quy hoạch khoa học, đồng bộ và có tầm nhìn sẽ giúp khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn trong phân bổ nguồn lực, qua đó nâng cao hiệu quả phát triển và bảo đảm tính bền vững cho nền kinh tế quốc gia.

Trên cơ sở nhận thức đó, Bộ Tài chính đã triển khai điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia cùng quy hoạch sáu vùng theo nhiệm vụ được giao. Quá trình xây dựng được tiến hành bài bản, nghiêm túc, với sự tham gia rộng rãi của các bộ, ngành, địa phương và đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước, bảo đảm tính khách quan, khoa học và phù hợp thực tiễn phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Các định hướng lớn của quy hoạch đã được xem xét kỹ lưỡng qua nhiều cấp, với hai lần lấy ý kiến Bộ Chính trị và được Hội nghị Trung ương thông qua trước khi trình Quốc hội quyết định. “Đây là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị, thể hiện quyết tâm cao trong việc xây dựng một bản quy hoạch mang tính chiến lược, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững”, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh.

Việc điều chỉnh quy hoạch lần này nhằm mở ra không gian phát triển mới, phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, quy hoạch hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, cụ thể hóa các chủ trương, đường lối lớn, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo với tầm nhìn dài hạn và cấu trúc không gian hợp lý hơn.

"Trong thời gian tới, yêu cầu đặt ra là tổ chức thực hiện quy hoạch một cách đồng bộ, hiệu quả. Bộ Tài chính sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm huy động và phân bổ nguồn lực hợp lý, phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương để cụ thể hóa quy hoạch thành các chương trình, dự án thiết thực, góp phần tạo động lực mới và thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững cho đất nước," Thứ trưởng Bộ Tài chính nêu.

Hướng tới quốc gia công nghiệp hiện đại

Theo định hướng, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, đồng thời hình thành hệ thống không gian phát triển hiệu quả với các vùng động lực, cực tăng trưởng và hành lang kinh tế đóng vai trò dẫn dắt nền kinh tế.

Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2030, GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đạt khoảng 8.500 USD. Tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt trên 8,5%/năm. Đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55%.

Đến năm 2050, Việt Nam là quốc gia hùng cường, hưng thịnh, hạnh phúc, nước phát triển, thu nhập cao, thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đầy đủ, đồng bộ, hiện đại, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; quản trị xã hội trên nền tảng xã hội số hoàn chỉnh; thuộc nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu khu vực Châu Á.

Quy hoạch cũng định hình rõ tổ chức không gian phát triển, trong đó mở rộng các vùng động lực và bổ sung khu vực Bắc Trung Bộ nhằm phát huy tiềm năng từng vùng. Các hành lang kinh tế trọng điểm theo trục Bắc - Nam, Đông - Tây và ven biển tiếp tục được ưu tiên phát triển, gắn với hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, tạo điều kiện thúc đẩy liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Về định hướng ngành, quy hoạch tập trung phát triển các ngành công nghiệp chiến lược như điện tử, công nghệ số, ô tô, năng lượng và chế biến chế tạo, đồng thời thúc đẩy các lĩnh vực mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, robot và vật liệu tiên tiến. Khu vực dịch vụ được nâng cao chất lượng, hướng tới các trung tâm tài chính, logistics tầm khu vực, trong khi nông nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc. Ảnh: MOF.

Dẫn dắt phát triển bằng tầm nhìn dài hạn

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, công bố điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch sáu vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050. Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng ghi nhận và biểu dương nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia trong và ngoài nước đã phối hợp chặt chẽ, hoàn thiện nội dung trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Theo Phó Thủ tướng, trong bối cảnh Đại hội XIV của Đảng thành công, đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen. Tình hình thế giới diễn biến nhanh, phức tạp, cạnh tranh chiến lược gia tăng, trong khi trong nước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh ngày càng cấp thiết, đòi hỏi quy hoạch phải đi trước, làm nền tảng dẫn dắt phát triển.

Dẫn lại định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rằng quy hoạch là tư duy phát triển được không gian hóa, theo Phó Thủ tướng, quy hoạch tổng thể phải mang tính tích hợp đa mục tiêu dài hạn, tạo cấu trúc phát triển hợp lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực, phân bổ không gian cân đối, tăng cường liên kết vùng và mở rộng dư địa tăng trưởng cho nền kinh tế trong tương lai.

Việc điều chỉnh quy hoạch lần này nhằm cập nhật kịp thời các định hướng lớn từ Văn kiện Đại hội XIV và các nghị quyết của Trung ương. Quy hoạch xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm, khâu đột phá, phương hướng phát triển ngành, lĩnh vực và tổ chức không gian ở cả cấp quốc gia và vùng. Đây là cơ sở quan trọng để cụ thể hóa chiến lược phát triển, nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành phát triển kinh tế - xã hội.

Để triển khai hiệu quả, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương công bố, hoàn thiện quy hoạch liên quan và bảo đảm tính thống nhất theo pháp luật. Đồng thời, cần tập trung huy động nguồn lực, ưu tiên các dự án quan trọng quốc gia, dự án liên vùng; hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy đầu tư vào hạ tầng chiến lược, phát triển các mô hình kinh tế mới và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.