Toàn cảnh hội nghị. Nguồn: Bộ Công thương.

Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên vừa chủ trì Hội nghị triển khai Chỉ thị 01 của Thủ tướng Chính phủ về việc chủ động giải pháp bảo đảm cung ứng đủ điện phục vụ sản xuất kinh doanh và đời sống nhân dân trong thời gian cao điểm năm 2025 và giai đoạn 2026 - 2030.

Hội nghị, được tổ chức chiều ngày 7/1 dưới hình thức trực tiếp và trực tuyến, có sự tham dự của đại diện lãnh đạo 19 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng quốc gia (PVN), chủ đầu tư các dự án điện khí LNG và các đơn vị liên quan.

Đảm bảo đáp ứng nhu cầu tiêu thụ ngày càng cao

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong thời gian qua đạt mức cao, thuộc nhóm dẫn đầu khu vực và thế giới. Theo Tổng cục Thống kê, GDP Việt Nam hiện có mức tăng trưởng 7,09%. Để đáp ứng nhu cầu phát triển, sản lượng điện cần tăng từ 11-12%, có tháng cao điểm lên đến 13-15%. Một số địa phương công nghiệp trọng điểm còn tăng trưởng 17-18%.

"Mặc dù nhu cầu lớn nhưng vừa qua toàn ngành đã đáp ứng tốt các yêu cầu, được Nhà nước và nhân dân ghi nhận và đánh giá cao. Năm 2025, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP ít nhất 8%, hướng tới mức hai con số. Để đạt được điều này, hạ tầng năng lượng cần được đầu tư mạnh mẽ, đảm bảo nguồn cung cấp điện tăng từ 10.000-12.000 MW mỗi năm," Bộ trưởng Diên nói.

"Nhiệm vụ quan trọng là đầu tư truyền tải, đặc biệt là giải tỏa công suất tại các trung tâm năng lượng, nhất là các vùng có phụ tải thấp nhưng tiềm năng lại lớn, điển hình ở Trung Nam Bộ và Tây Nam Bộ. Cùng với việc Luật Điện lực (sửa đổi) đã được thông qua thì hàng loạt các nghị định mới của Chính phủ để bảo đảm Quy hoạch Điện VIII và sắp tới là Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh sẽ được triển khai đúng luật, bảo đảm an ninh năng lượng. Điều này đòi hỏi các địa phương, các Bộ ngành và đặc biệt là các chủ đầu tư của các dự án nguồn và truyền tải phải rất nghiêm túc trong việc triển khai, thực hiện"

Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên

Bộ trưởng cũng nêu, Luật Điện lực (sửa đổi) hiện đã quy định rất rõ; các dự thảo Nghị định, Thông tư đã cơ bản hoàn tất và trình lên Chính phủ và hiện đang được Bộ Tư pháp thẩm định, cũng thể hiện rõ tinh thần nếu chủ đầu tư không thực hiện theo chế độ cam kết thì Chính phủ kiên quyết thu hồi.

Tình hình triển khai các dự án điện trọng điểm

Báo cáo tại hội nghị, đại diện Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo cho biết, đơn vị đã thực hiện rà soát và cập nhật tình hình triển khai các dự án trọng điểm thuộc Quy hoạch Điện VIII.

Hiện tại, hai dự án điện khí Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 đang được triển khai với tiến độ dự kiến vận hành vào năm 2025, trong khi dự án Hiệp Phước theo kế hoạch ban đầu sẽ hoàn thành trong năm 2025 nhưng hiện chưa đạt yêu cầu.

Một số dự án như Hải Lăng 1 đã hoàn tất công tác thẩm định và đang chờ phê duyệt đầu tư. Dự án LNG Thái Bình đang được khẩn trương lập hồ sơ khả thi với mục tiêu hoàn thành trong quý II/2025…Các dự án BOT lớn như Sơn Mỹ 1 và 2 các chủ đầu tư đã trình phương án trình nghiên cứu tiền khả thi, tuy nhiên vẫn gặp khó khăn về cơ chế cần giải quyết.

Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn 1. Nguồn: PVN.

Đối với các dự án khí điện sử dụng khí trong nước, chuỗi lô B cơ bản bám sát tiến độ, dự kiến dòng khí đầu tiên sẽ được đưa vào vận hành từ năm 2026-2027. Nhưng một số dự án như Nghi Sơn, Cà Ná và Quỳnh Lộc đang chậm tiến độ do vướng mắc về quy định pháp luật trong việc lựa chọn nhà đầu tư.

Về lưới điện, dự án đường dây 500 kV Lào Cai - Vĩnh Yên đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư và dự kiến sẽ khởi công vào năm 2025, hoàn thành trong năm 2026.

Trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi, Quy hoạch Điện VIII đặt mục tiêu vận hành 6.000 MW trong giai đoạn 2026-2030, và Bộ Công Thương hiện đang xây dựng cơ chế lựa chọn nhà đầu tư, đơn vị khảo sát, cũng như xác định danh mục dự án trình Thủ tướng phê duyệt.

Đại diện Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo cho biết, hiện tiến độ một số dự án lớn đang bị chậm trễ, chủ yếu do vướng mắc về cơ chế, thay đổi quy định pháp luật và sự phối hợp chưa đồng bộ tại địa phương. Bộ Công Thương đang nỗ lực hoàn thiện các điều kiện pháp lý và hỗ trợ để đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo các dự án đáp ứng yêu cầu theo kế hoạch.

Chỉ đạo về các dự án điện khí chậm tiến độ, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết, Luật Điện lực đã chính thức cho phép Chính phủ quy định cơ chế đặc thù cho điện khí.

"Các kiến nghị của các chủ đầu tư từ lâu đã 'trở thành hiện thực', như vậy không còn lý do để trì hoãn, nếu trì hoãn thì buộc Chính phủ phải thu hồi," Bộ trưởng Diên khẳng định.

Cũng theo Tư lệnh ngành công thương, về điện gió ngoài khơi, Luật Điện lực đã cho phép, dự thảo nghị định cũng đã trình lên Chính phủ theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho cả tập đoàn kinh tế Nhà nước và cả ngoài Nhà nước tiến hành các bước triển khai cần thiết.

"Tinh thần là cả điện khí và điện gió ngoài khơi được xem xét cấp phép trong giai đoạn này đều đưa vào vận hành, hoà lưới quốc gia trước ngày 31/12/2030, nếu không sẽ mất quyền hưởng các cơ chế ưu đãi và đối mặt với chế tài xử phạt, xử lý trách nhiệm," Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nói.

Tại hội nghị, đại diện lãnh đạo các địa phương, các chủ đầu tư đã trao đổi về các vấn đề: cập nhật tiến độ tình hình thực hiện các dự án, những điểm vướng mắc đang gặp phải và các đề xuất để tháo gỡ khó khăn, kịp thời triển khai các dự án đã được phê duyệt.

Sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc triển khai các dự án

Tại hội nghị, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Hoàng Long cho biết, Bộ Công Thương đang triển khai quyết liệt việc ban hành các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Điện lực vừa được thông qua.

Thứ trưởng đặc biệt lưu ý về 2 nhóm dự án trọng điểm là: các dự án khí hóa lỏng (LNG) và điện gió ngoài khơi.

"Luật Điện lực đã quy định rõ ràng hai điểm then chốt: chuyển ngang giá khí và sản lượng điện hợp đồng tối thiểu. Các nghị định sắp ban hành sẽ chỉ tập trung cụ thể hóa hai nội dung này. Trong đó có khung đầu tư hợp lý và phù hợp cho hệ thống cảng biển và kho bến bãi LNG trong thời gian tới. Do đó, các nhà đầu tư và địa phương cần nghiên cứu kỹ để sẵn sàng triển khai.

Đối với các dự án điện gió ngoài khơi, Bộ Công Thương sẽ ban hành những cơ chế đột phá, bao gồm sản lượng điện hợp đồng tối thiếu, quy trình lựa chọn nhà đầu tư rút gọn, kể cả quy trình với tập đoàn lớn, trong đó có những doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước. Mục tiêu là đạt được công suất 6.000 MW như quy hoạch đến năm 2030. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chỉ những dự án được chấp thuận và chỉ có nhà đầu tư hoàn thiện trước ngày 1/1/2031 mới được hưởng các cơ chế ưu đãi đặc biệt," Thứ trưởng Long nói.

Nhà máy điện Nhơn Trạch 4. Nguồn: PV Power.

Kết luận cuộc họp, về nội dung phải bảo đảm tuyệt đối không để thiếu điện trong năm mới 2025 và giai đoạn tới, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chỉ đạo:

Đối với các dự án nguồn điện, đề nghị chủ đầu tư dự án Nhơn Trạch 3 và 4 hoàn tất các thủ tục cần thiết để hòa lưới điện, phát điện thương mại trong quý 1, muộn nhất trong quý 2/2025, bảo đảm các yêu cầu về kỹ thuật và chất lượng.

Đối với các dự án điện khí đã có chủ đầu tư bao gồm: Hiệp Phước giai đoạn 1; Quảng Ninh; Thái Bình; Quảng Trạch 2; Hải Lăng giai đoạn 1; BOT Sơn Mỹ I; BOT Sơn Mỹ II; Bạc Liêu; Long An; Ô Môn 1,2,3 và 4, đề nghị các chủ đầu tư khẩn trương hoàn thành các thủ tục chuẩn bị đầu tư, xây dựng lộ trình cụ thể để triển khai thực hiện, hoàn thành đưa vào vận hành trước năm 2030.

Đối với các dự án điện khí chưa có chủ đầu tư bao gồm: Thanh Hóa, Nghệ An và Ninh Thuận, đề nghị các địa phương phải lựa chọn được nhà đầu tư chậm nhất quý 1/2025. Đồng thời, không gộp dự án nhà máy với dự án về hạ tầng khí (kho, bãi, cảng) vì quy hoạch kho, bãi, cảng chuyên dụng cho khí đã được xác định trong quy hoạch hạ tầng xăng dầu khí đốt quốc gia.

"Các nhà đầu tư nào thấy quy hoạch của mình đã được duyệt phù hợp với quy hoạch hạ tầng xăng dầu khí đốt quốc gia thì hãy đề xuất gộp vào trong dự án điện khí của mình, còn nếu không tách ra. Trong thông báo của Bộ Công Thương cũng nêu rõ để các nhà đầu tư và các địa phương đừng hiểu lầm thông tin," Bộ trưởng lưu ý.

Đối với PVN, cần căn cứ quy định pháp luật khẩn trương ký hợp đồng mua bán khí với chủ đầu tư dự án trong chuỗi khí Lô B và phấn đấu hoàn thành các dự án điện khí Ô Môn 3,4 với vai trò là chủ đầu tư.

Đối với EVN, cần đẩy nhanh tiến độ để sớm đưa các dự án nguồn điện đang triển khai sớm so với kế hoạch từ 6 tháng trở lên.

"Các dự án nguồn khác mà EVN đang triển khai, có cả dự án liên danh với nhà đầu tư Thái Lan, nếu như nhà đầu tư Thái lan và Malaysia không thực hiện được thì EVN cũng rà soát lại năng lực của mình và đề xuất trong tháng 1/2025. Nếu làm được thì Bộ Công Thương sẽ báo cáo Chính phủ xem xét giao cho EVN đầu tư nhà máy này trong trường hợp đặc biệt. Đây là dự án nguồn đặc biệt quan trọng thì chúng ta sẽ giao trong trường hợp đặc biệt của Luật Điện lực, có hiệu lực từ ngày 1/2/2025," Bộ trưởng Diên nói.

Bộ trưởng cũng yêu cầu EVN, PVN, TKV rà soát chỉ đạo các nhà máy điện thuộc phạm vi quản lý của tập đoàn để làm tốt công tác chuẩn bị sản xuất, bảo đảm hiệu quả vận hành có thể huy động tối đa công suất phát điện trong tháng cao điểm mùa khô 2025 theo kế hoạch cung ứng điện, điều độ cung cấp than, khí được Bộ trưởng Bộ Công Thương phê duyệt vào tháng 11/2024 và kế hoạch điều chỉnh vào tháng 12/2024.

Về các dự án truyền tải, Bộ trưởng đề nghị EVN nghiên cứu đầu tư xây dựng các dự án truyền tải theo Quy hoạch điện VIII, tăng cường liên kết giữa các khu vực, tăng khả năng vận hành an toàn, ổn định cho hệ thống điện quốc gia, sớm hoàn thành các dự án truyền tải phục vụ giải tỏa công suất của các nhà máy như: Nhơn Trạch 3,4. Khẩn trương triển khai thi công đường dây 500kV Lào Cai – Vĩnh Yên để đưa vào vận hành trong năm 2025.

Bộ trưởng cũng đề nghị các địa phương triển khai tích cực để thu hút đầu tư vào hệ thống truyền tải điện theo phân cấp (dưới 110kV) tạo thuận lợi để EVN cũng như các chủ đầu tư triển khai các dự án truyền tải liên miền theo Quy hoạch điện VIII được duyệt.

EVN phải tập trung thi công hoàn thành đường dây 500kV Mosoon – Thạnh Mỹ vào quý 1/2025, hoàn thành muộn nhất vào quý 2/2025. Đồng thời, nghiên cứu đề xuất chủ trương đầu tư dự án đường dây truyền tải các công trình thủy điện và nhiệt điện từ Lào bắt đầu tư năm 2025.

Khẩn trương đề xuất chủ trương đầu tư các dự án truyền tải theo Quy hoạch điện VIII, đặc biệt các dự án truyền tải để giải tỏa công suất các nhà máy điện khí cũng như là các dự án điện gió ngoài khơi sẽ được xác định địa điểm trong tương lai gần.

Đối với dự án điện gió ngoài khơi, Bộ trưởng đề nghị Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo tập hợp nhu cầu mà các địa phương doanh nghiệp đề xuất, chấm dứt đợt một trước ngày 20/1/2025 để Bộ thẩm định sơ bộ, trình Chính phủ cho phép triển khai 6.000 MW giai đoạn 1; rà soát bổ sung trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh theo hướng phát huy tối đa điện gió kể cả điện gió trên bờ và điện gió ngoài khơi để phục vụ nhu cầu trong nước và nhu cầu xuất khẩu.

Bộ trưởng giao EVN, Cục Điều tiết điện lực khẩn trương hoàn tất các thủ tục để Bộ xem xét ban hành khung giá đối với điện gió ngoài khơi cũng như khung giá của các công đoạn quy trình.

"Đến ngày 28/2/2025 sẽ có Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và ngay sau đó Bộ Công Thương phải xây dựng và công bố Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Điều này mang lại dư địa rất lớn cho các nhà đầu tư. Bộ cũng sẽ chủ trì và phối hợp với các đơn vị có liên quan cùng với các đơn vị chức năng của Bộ Tài nguyên và Môi trường giúp đỡ các nhà đầu tư hoàn tất thủ tục tiến hành khảo sát trên biển, cả khảo sát về gió và đáy biển theo quy định"

Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên

Cũng theo Bộ trưởng, thời gian khảo sát tối thiểu mất 12 tháng hoặc dài hơn là 18-24 tháng. Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo phải tổng hợp và thẩm định, báo cáo lãnh đạo Bộ trình Chính phủ trong tháng 1/2025 để Chính phủ xem xét. Nếu được Chính phủ đồng ý thì giao ngay cho các nhà đầu tư triển khai trong tháng 2/2025 để kịp tiến độ khảo sát.