 |
| Ảnh minh họa. |
Nếu như cách đây 3-5 năm, SSI, VNDirect, HSC luôn là những cái tên được nhắc đầu tiên trong ngành chứng khoán thì đến nay, cục diện đã thay đổi đáng kể. Với sự tăng tốc quy mô vốn, nhóm công ty chứng khoán phía sau đã vươn lên, khiến vị trí đầu ngành không còn là sự vững chắc cho bất kỳ tên tuổi lão làng nào.
Cục diện thay đổi từng ngày
Chứng khoán VPS (mã VCK) là công ty chứng khoán tích cực tăng vốn nhất thời gian qua. Kể từ sau đợt IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) vào tháng 11 năm ngoái, doanh nghiệp đã hai lần tăng vốn thành công với giá trị tăng thêm là hơn 9.500 tỷ đồng.
Mới đây nhất, ngày 11/3/2026, VPS đã hoàn tất phát hành hơn 913 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, qua đó nâng vốn điều lệ lên 24.349 tỷ đồng. Mức vốn này chỉ đứng sau SSI một chút và vượt qua Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS, mã TCX).
Chứng khoán VIX (mã VIX) cũng không giấu tham vọng cạnh tranh vị trí đầu ngành. Công ty này đang trong quá trình chào bán gần 918,9 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo phương thức thực hiện quyền với tỷ lệ thực hiện 10:6, tức cổ đông sở hữu 10 cổ phiếu sẽ được mua 6 cổ phiếu mới.
Nếu hoàn thành, công ty này sẽ tăng vốn từ hơn 15.314 tỷ đồng lên mức gần 24.503 tỷ đồng, vượt VPS và TCBS.
Đang giữ vững vị trí “ngôi vương” vốn điều lệ trong ngành song Chứng khoán SSI (mã SSI) cũng nhận ra rằng nếu cứ đứng im sẽ nhanh chóng bị các đối thủ vượt qua. Vì vậy, công ty đã lên kế hoạch tăng vốn cho năm 2026 qua hình thức phát hành cổ phiếu thưởng, với tỷ lệ 5:1 (20%), tức cổ đông sở hữu 5 cổ phiếu được nhận một cổ phiếu mới. Số cổ phiếu dự kiến phát hành thêm là hơn 500 triệu đơn vị.
Ngoài ra, SSI còn có kế hoạch phát hành cổ phiếu ESOP năm 2025 và năm 2026 với tổng số lượng 20 triệu đơn vị. Nếu thực hiện thành công, doanh nghiệp sẽ nâng vốn điều lệ lên 30.000 tỷ đồng.
TCBS cũng không thể ngồi yên trước cục diện đang thay đổi từng ngày. Công ty dự kiến phương án phát hành 462,3 triệu cổ phiếu để trả cổ tức năm 2024, tương đương 20% số lượng cổ phiếu đang lưu hành theo tỷ lệ thực hiện quyền 5:1. Sau phát hành, vốn điều lệ của TCBS dự kiến tăng lên 27.739 tỷ đồng.
Sự thay đổi tích cực đáng kể thuộc về Chứng khoán TP HCM (HSC, mã HCM). Năm ngoái, công ty đã thực hiện thành công đợt tăng vốn mạnh từ 7.208 tỷ đồng lên 10.808 tỷ đồng.
HSC tiếp tục có kế hoạch tăng vốn vượt 15.000 tỷ đồng, qua 3 phương án phát hành: Chào bán gần 270 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu; phát hành 22 triệu cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOР 2026); chào bán tối đa 200 triệu cổ phiếu riêng lẻ cho nhà đầu tư chuyên nghiệp.
Trong khi đó, VNDirect đang có phần chậm chạp khi thời gian qua không có nhiều động thái về việc gia tăng quy mô vốn. Vốn điều lệ hiện tại của công ty là hơn 15.000 tỷ đồng.
Nhóm công ty chứng khoán nhỏ muốn tăng vốn mạnh
Ở nhóm nhỏ hơn, hàng loạt công ty chứng khoán cũng đã có kế hoạch tăng vốn mạnh. Chứng khoán Vietcap (mã VCI) đang triển khai phát hành hơn 297,5 triệu cổ phiếu thưởng cho cổ đông. Hoàn tất phát hành, công ty sẽ tăng vốn điều lệ từ 8.501 tỷ đồng lên 11.476,3 tỷ đồng.
Chứng khoán MB (MBS) đang triển khai phương án chào bán hơn 333,6 triệu cổ phiếu theo hình thức cổ đông thực hiện quyền mua. Tỷ lệ thực hiện 2:1, tức cổ đông sở hữu 2 cổ phiếu được mua một cổ phiếu mới. Nếu hoàn tất, công ty sẽ tăng vốn điều lệ từ 6.673 tỷ đồng lên mức 10.000 tỷ đồng.
Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (mã SHS) dự kiến phát hành gần 107 triệu cổ phiếu thông qua 3 phương án: Phát hành cổ phiếu thưởng (gần 45 triệu cổ phiếu), chào bán cổ phiếu riêng lẻ (47 triệu cổ phiếu) và phát hành ESOP (15 triệu cổ phiếu). Nếu hoàn tất các đợt phát hành, vốn điều lệ của SHS sẽ tăng từ 8.995 tỷ đồng lên 10.064 tỷ đồng
Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026 diễn ra ngày 30/3 vừa qua, cổ đông Chứng khoán SmartInvest (mã AAS) đã thông qua tăng vốn hơn gấp đôi, từ gần 2.300 tỷ đồng lên mức 4.945 tỷ đồng. Việc tăng vốn sẽ được thực hiện qua hai hình thức: Trả cổ tức năm 2023, 2024 và 2025 với tổng tỷ lệ 15% bằng cổ phiếu (phát hành gần 34,5 triệu đơn vị), chào bán cho cổ đông hiện hữu (gần 230 triệu cổ phiếu).
Chứng khoán An Bình (ABS, mã ABW) dự kiến tăng vốn gấp 3 lần từ hơn 1.000 tỷ đồng lên hơn 3.000 tỷ đồng, qua phát hành ESOP (5 triệu cổ phiếu), phát hành riêng lẻ (200 triệu cổ phiếu).
Chứng khoán Bảo Minh (mã BMS) muốn phát hành hơn 113 triệu cổ phiếu qua hai hình thức: Chia cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu tỷ lệ 5,5% (phát hành 11,2 triệu cổ phiếu) và chào bán 101,96 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Nếu hoàn tất, công ty sẽ tăng vốn từ hơn 2.000 tỷ đồng lên gần 3.200 tỷ đồng.
Điều kiện tiên quyết để mở động dư địa cho vay
Làn sóng tăng vốn của các công ty chứng khoán đã “ồ ạt” từ năm 2025, với 3 thương vụ IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) của TCBS, VPS và VPBankS. Hàng loạt doanh nghiệp khác cũng đã thực hiện tăng vốn thành công trong năm vừa qua, như SSI, MBS, VDS, TPS...
Việc tăng vốn là điều kiện tiên quyết để các công ty chứng khoán mở rộng dư địa cho vay ký quỹ (margin) và phát triển hoạt động tự doanh, trong bối cảnh thị trường thuận lợi. Theo quy định, dư nợ cho vay của công ty chứng khoán tại Việt Nam không được vượt quá hai lần vốn chủ sở hữu.
Tại thời điểm cuối năm 2025, dư nợ cho vay ký quỹ tại các công ty chứng khoán ước khoảng 400.000 tỷ đồng, mức cao nhất lịch sử. Song với rào cản về quy định vốn, thị phần cho vay ký quỹ hiện tập trung chủ yếu vào nhóm công ty dẫn đầu.
