Ảnh minh họa: Mekong ASEAN.

Ngày 13/1, Bộ phân Nghiên cứu Đầu tư Toàn cầu Ngân hàng HSBC công bố báo cáo cập nhật về kinh tế Việt Nam với tiêu đề "Quán quân tăng trưởng châu Á vượt "sóng gió" thuế quan". Tại báo cáo, HSBC đưa Việt Nam vào “Câu lạc bộ 8%” và cho biết kết quả tăng trưởng GDP năm 2025 hơn 8% của Việt Nam là cao nhất khu vực.

Năm 2025 vừa qua là giai đoạn đầy biến động đối với thương mại toàn cầu. Trong những lo ngại về rủi ro thuế quan bao trùm khắp Châu Á, Việt Nam từng bị đánh giá là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất. Nhưng thực tế đã chứng minh điều ngược lại. Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 8,02% năm ngoái chỉ thấp hơn tốc độ tăng của năm 2022 (đạt 10,66%) trong giai đoạn 2011-2025, theo HSBC.

Thương mại của Việt Nam cả năm 2025 không hề bị gián đoạn mà còn tăng vọt lên mức cao kỷ lục 928 tỷ USD, tăng trưởng tới 18% so với cùng kỳ. Đặc biệt, ngay cả khi phải đối mặt với mức thuế quan đối ứng 20% từ thị trường Mỹ, Việt Nam vẫn cho thấy "sức sống mãnh liệt" khi có thêm thị phần đáng kể ở các mặt hàng chiến lược như điện thoại di động, sản phẩm dệt may và giày dép.

Bí quyết giúp Việt Nam vượt qua "sóng gió" thương mại là chiến lược xuất khẩu các sản phẩm "phù hợp" với tình hình. Cuộc chạy đua về chip bán dẫn và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã định hình lại dòng chảy công nghiệp toàn cầu. Trong đó, Việt Nam đã rất nhanh nhạy khi dịch chuyển cơ cấu xuất khẩu từ nhóm thâm dụng lao động thấp sang nhóm công nghệ cao. Năm 2010, xuất khẩu điện tử chỉ chiếm vỏn vẹn 5% tổng kim ngạch xuất khẩu thì đến nay đã chiếm tới 35%, vượt xa các ngành truyền thống như dệt may và giày dép (vốn đã giảm từ mức đỉnh 30% năm 2005 xuống còn hơn 10% tổng kim ngạch xuất khẩu).

Chiến lược chuyển sang các sản phẩm có giá trị cao hơn chính là phương cách để giúp tăng trưởng kinh tế Việt Nam đạt hiệu quả dù các chính sách từ bên ngoài được xem là những cơn "gió ngược".

Bên cạnh xuất khẩu, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam cũng ghi nhận những chuyển biến thú vị về cấu trúc. Theo HSBC, dù tổng vốn FDI đăng ký mới giảm 12% so với năm trước do sự sụt giảm từ Hàn Quốc, nhưng Việt Nam đã thành công trong việc thu hút dòng vốn từ Trung Quốc để lấp đầy khoảng trống. Hiện nay, Trung Quốc đã vươn lên vị trí dẫn đầu với 30% thị phần FDI. Các tập đoàn đa quốc gia toàn cầu cũng chọn Việt Nam làm địa điểm đầu tư trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng, và từ các nhà máy tại Việt Nam, sản phẩm của họ được xuất đi.

HSBC cũng khẳng định sức mạnh của kinh tế Việt Nam còn được củng cố bởi nội lực vững chắc từ thị trường trong nước. Năm 2025, tiêu dùng cá nhân tăng trưởng ổn định ở mức 8% trong khi đầu tư tăng tốc gần 9%, nhờ vào sự quyết liệt trong việc thúc đẩy phát triển hạ tầng.

Lĩnh vực du lịch cũng đóng góp một điểm sáng rực rỡ khi đón lượng khách kỷ lục vượt mức 21 triệu lượt trong cả năm, mang về doanh thu 40 tỷ USD, tương đương 7% GDP. HSBC nhấn mạnh: Dù kinh tế Việt Nam tăng trưởng nhanh nhưng lạm phát vẫn được kiểm soát ở mức vừa phải 3,3%, nhờ giá dầu thấp và nguồn cung thực phẩm ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho các chính sách nới lỏng và hỗ trợ doanh nghiệp.

Bước sang năm 2026, theo HSBC, vận hội mới của Việt Nam đang gắn liền với những chuyển biến chính trị và cải cách hành chính sâu rộng. Sự kiện được cả thế giới dõi theo là Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 14, dự kiến diễn ra từ ngày 19 đến 25/1.

Đại hội sẽ đặt ra các mục tiêu kinh tế - xã hội cho tầm nhìn 10 năm tới. Trước đó, Quốc hội Việt Nam cũng đã thông qua mục tiêu tăng trưởng cho năm 2026 ở mức "ít nhất là 10%", một con số đầy thách thức nhưng hoàn toàn có cơ sở khi dựa trên nền tảng của năm 2025.

Theo báo cáo cập nhật của HSBC, những cải cách về tổ chức bộ máy nhà nước và sáp nhập các đơn vị hành chính tại Việt Nam năm 2025 được kỳ vọng sẽ giảm bớt các rào cản quy trình, tạo ra một "cú hích" mạnh mẽ cho cả đầu tư và tiêu dùng.

Dù dự báo của HSBC về mức tăng trưởng GDP năm 2026 là 6,7%, thấp hơn mục tiêu của Chính phủ Việt Nam, nhưng định chế tài chính quốc tế này vẫn bày tỏ sự lạc quan về tính bền vững của nền kinh tế. HSBC cũng khuyến nghị: Những rủi ro tiềm tàng như việc Mỹ áp thuế 40% đối với hàng hóa "trung chuyển" hay các mức thuế quan trong lĩnh vực bán dẫn vẫn là những ẩn số cần được theo dõi sát sao.