Trong báo cáo kinh tế Việt Nam vừa công bố, Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu từ Ngân hàng UOB (Singapore) nhận định, trong bối cảnh nhiều biến động từ bên ngoài, nền kinh tế Việt Nam quý I ghi nhận đà tăng trưởng chậm lại so với quý trước, nhưng vẫn vượt kỳ vọng của giới phân tích.

Cụ thể, GDP quý I/2026 tăng 7,83% so với cùng kỳ, thấp hơn mức 8,46% của quý IV/2025, song cao hơn dự báo 7% của chính UOB. Động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ các lĩnh vực sản xuất chế biến, xây dựng và dịch vụ, trong khi yếu tố mùa vụ với số ngày làm việc giảm do kỳ nghỉ Tết cũng phần nào khiến nhịp độ tăng trưởng chậm lại trong những tháng đầu năm.

Ở khu vực đối ngoại, hoạt động thương mại và đầu tư vẫn duy trì xu hướng tích cực. Xuất khẩu trong quý I tăng 19% so với cùng kỳ, trong khi nhập khẩu tăng 27%, thâm hụt thương mại ở mức 3,64 tỷ USD, cao hơn con số 3,09 tỷ USD của quý IV/2025. Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch tăng 24%.

Dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) giải ngân đạt 5,41 tỷ USD, tăng 9%, phản ánh xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn đang tiếp diễn.

Tuy nhiên, bức tranh kinh tế đang chịu sức ép từ lạm phát và chi phí đầu vào. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3 tăng 4,65% so với cùng kỳ, vượt mục tiêu 4,5% của Ngân hàng Nhà nước, chủ yếu do tác động từ giá năng lượng. Chi phí vận tải, chiếm 9,7% rổ CPI, tăng mạnh 10,8%, tạo áp lực lan tỏa lên toàn bộ nền kinh tế.

Trong bối cảnh đó, UOB đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 xuống còn 7%, thay vì mức 7,5% trước đó. Nguyên nhân chính đến từ cú sốc năng lượng phát sinh từ xung đột Trung Đông, khi giá dầu Brent dao động trong khoảng 100-110 USD/thùng, làm gia tăng chi phí vận tải và logistics, đồng thời ảnh hưởng đến nhiều ngành sản xuất

Không chỉ dừng lại ở yếu tố giá, nguy cơ gián đoạn nguồn cung cũng gia tăng khi eo biển Hormuz - điểm trung chuyển quan trọng của thương mại toàn cầu - đối mặt với tình trạng tắc nghẽn.

Trung Đông hiện là nguồn cung chủ chốt của nhiều nguyên liệu đầu vào quan trọng như hóa dầu, nhựa, nhôm, phân bón, lưu huỳnh, heli và các sản phẩm thép, phục vụ các ngành từ nông nghiệp, xây dựng đến bán dẫn và y tế. Điều này làm gia tăng rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng trên diện rộng nếu xung đột kéo dài.

Theo kịch bản cập nhật, UOB dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam trong các quý còn lại của năm sẽ ở mức 6,5% trong quý II, 6,8% trong quý III và 7% trong quý IV, đều thấp hơn các dự báo trước đó. Ngân hàng này cho rằng giai đoạn khó khăn nhất nhiều khả năng rơi vào quý II và quý III, khi giá năng lượng toàn cầu duy trì ở mức cao và nguồn cung bị hạn chế, trước khi hạ nhiệt dần vào cuối năm.

Năm nay, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng 10%. Theo UOB, để đạt được, nền kinh tế sẽ phải tăng trưởng tối thiểu 10% trong từng quý còn lại.

Ngoài yếu tố năng lượng, chính sách thương mại của Mỹ cũng là một biến số đáng lưu ý. "Việt Nam cùng nhiều quốc gia ASEAN đã ứng phó tương đối tốt trong năm 2025, bất chấp việc Mỹ áp dụng "thuế quan đối ứng" vào tháng 4. Khả năng chống chịu này là tín hiệu tích cực, song nhiều yếu tố vẫn phụ thuộc vào phạm vi và thời điểm triển khai của các biện pháp tiếp theo, nếu có," báo cáo của UOB bình luận.

Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu của UOB, nhận định Việt Nam sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức trong giai đoạn 2026-2027, đặc biệt là nguy cơ Mỹ áp thuế và tác động kéo dài của xung đột Trung Đông đến giá năng lượng và nguồn cung. Điều này khiến doanh nghiệp phải chịu chi phí đầu vào cao hơn, làm gia tăng áp lực lên hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ở chiều tích cực, UOB cho rằng việc Chính phủ xác định hạ tầng là một trong những "nút thắt" lớn nhất và đẩy mạnh đầu tư công sẽ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng suất và thúc đẩy tổng cầu.

Bên cạnh đó, các biện pháp cải cách hành chính như tinh gọn bộ máy, sáp nhập các đơn vị và tăng cường sử dụng tiếng Anh trong công vụ cũng được xem là những bước đi nhằm cải thiện hiệu quả vận hành.

Trong bối cảnh rủi ro năng lượng gia tăng, bảo đảm nguồn cung ổn định với chi phí hợp lý được xác định là ưu tiên hàng đầu trong năm 2026. Chính phủ đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế nguy cơ gián đoạn, bao gồm mục tiêu xây dựng dự trữ nhiên liệu đủ dùng trong 90 ngày.