NIM ngân hàng vẫn duy trì ổn định

Kể từ tháng 12/2022 cho đến nay, Vietcombank đã có 3 chương trình hỗ trợ giảm lãi suất cho khách hàng với tác động làm giảm thu nhập lãi thuần khoảng 1.800 tỷ đồng. Tuy nhiên, SSI cho rằng, NIM ngân hàng vẫn duy trì ổn định nhờ nguồn huy động thường xuyên và tài sản sinh lãi được phân bổ tối ưu hơn.

Trong tháng 6/2023, tiền gửi khách hàng tại Vietcombank đã tăng 6,7% so với đầu năm (tăng 3,5% so với quý trước) với lợi thế về thương hiệu và uy tín, chuyên gia SSI kỳ vọng, ngân hàng này vẫn tiếp tục thu hút được những khách hàng gửi tiền có lựa chọn ưu tiên hàng đầu là sự an toàn thay vì lợi suất tiền gửi cao.

"Với tiền gửi khách hàng tăng tốt, thanh khoản của ngân hàng vẫn ổn định mặc dù dòng tiền gửi từ Kho bạc Nhà nước có phần thu hẹp (giảm 32.000 tỷ đồng). Trong khi đó, việc phân bổ tài sản được tối ưu hóa với tỷ lệ phân bổ vào những tài sản có mức sinh lời thấp như tiền gửi tại NHNN hoặc các tổ chức tín dụng khác đều giảm.

Theo đó, NIM của VCB tăng nhẹ 2 điểm cơ bản so với quý trước lên mức 3,2% trong quý 2/2023, trong khi tất cả các ngân hàng khác có mức NIM giảm bình quân là 32 điểm cơ bản so với quý trước", SSI nhận định.

Vì vậy, thu nhập lãi thuần tăng đã 9,6% so với cùng kỳ năm ngoái mặc dù tăng trưởng huy động (tăng 6% so với đầu năm) cao hơn tăng trưởng tín dụng (tăng 2,8% so với đầu năm).

Thu nhập từ phí dịch vụ cải thiện sau 6 tháng

Trong quý 2/2023, thu nhập ngoài lãi tại ngân hàng này tăng 8,6% so với cùng kỳ chủ yếu nhờ thu nhập phí dịch vụ tăng 134% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, mức tăng trưởng này một phần là do sự khác biệt về cách hạch toán kế toán đối với các khoản phí bancassurance trả trước vào năm ngoái.

Do đó, để đánh giá xu hướng hợp lý hơn, chuyên gia SSI đã so sánh các số liệu này với các số liệu tương đương trong quý 1/2023. Thu nhập dịch vụ cải thiện 11% so với quý trước nhờ dịch vụ thẻ tín dụng trong khi các khoản phí dịch vụ thanh toán vẫn ổn định.

Lũy kế 6 tháng đầu năm 2023, thu nhập từ thẻ tín dụng và dịch vụ thanh toán lần lượt tăng 5% và 25% so với cùng kỳ năm ngoái. Phí tài trợ thương mại (giảm 5% so với cùng kỳ) và bancassurance năm đầu tiên (giảm 21% so với cùng kỳ) ghi nhận mức sụt giảm.

SSI cho rằng, điểm tích cực ở đây là thị phần của Vietcombank ở cả hai phân khúc này đều tăng khi thị trường ghi nhận mức sụt giảm nhanh hơn. Đặc biệt, tài trợ thương mại trong nước giảm 15% so với cùng kỳ giúp thị phần của Vietcombank cải thiện lên 20% (so với mức 18% vào cuối năm 2022).

Trong khi đó, các ngân hàng mà chuyên gia SSI nghiên cứu có APE bancassurance (doanh số bán bảo hiểm) năm đầu giảm hơn 40% trong quý 2/2023.

Bên cạnh đó, lợi nhuận từ giao dịch ngoại hối không đổi so với cùng kỳ và giảm 13% so với quý trước. Thu nhập từ nợ xấu đã xóa giảm 59% so với cùng kỳ và giảm 1,7% so với quý trước, do ngân hàng không ưu tiên bán tài sản với chiết khấu cao trong hoàn cảnh hiện tại.

Về chất lượng tài sản tại Vietcombank, sau 6 tháng đầu năm, ngân hàng này đi ngược xu hướng chung khi giữ tỷ lệ nợ xấu và nợ nhóm 2 gần như không đổi. Ngân hàng này đã tái cơ cấu 1.200 tỷ đồng dư nợ (0,1% tổng tín dụng) theo Thông tư 02.

Tại thời điểm cuối quý 2/2023, nợ xấu và nợ Nhóm 2 lần lượt là 9,.900 tỷ đồng (0,83% tổng tín dụng) và 8.000 tỷ đồng (0,69% tổng tín dụng). Trong nửa đầu năm 2023, nợ xấu mới hình thành chủ yếu đến từ các doanh nghiệp trong ngành thép, một số công ty sản xuất nhỏ và những người vay mua nhà có đòn bẩy tài chính cao.

Kéo theo tỷ lệ nợ xấu giữa các khách hàng cá nhân tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái lên 0,8% - phù hợp xu hướng chung của thị trường.

Trong khi đó, Vietcombank đã tích cực trích lập thêm 7.200 tỷ đồng để đưa tổng mức dự phòng lũy kế lên 37.700 tỷ đồng và tỷ lệ dự phòng bao phủ nợ xấu lên 386%.

Dự phóng lợi nhuận năm 2023 - 2024

Tại báo cáo kết luận, chuyên gia SSI cho biết, trong quý 2/2023 Vietcombank đạt 9.300 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế (tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái) thấp hơn một chút so với ước tính của SSI là 10.000 tỷ đồng (tăng 35%), do ngân hàng trích lập dự phòng nhiều hơn chuyên gia dự kiến.

Tuy nhiên, SSI tiếp tục đánh giá kết quả kinh doanh quý 2/2023 là khá ấn tượng với việc ưu tiên đẩy mạnh trích lập dự phòng trong nửa đầu năm và do đó "có khả năng mức dự phòng trong nửa cuối năm 2023 sẽ thấp hơn".

Theo quan điểm của SSI Research, điểm trừ duy nhất trong kết quả kinh doanh quý 2/2023 tại Vietcombank là CASA đã giảm 43 điểm cơ bản xuống mức 30%, trong khi CASA bình quân của các ngân hàng khác cải thiện trung bình ở mức 45 điểm cơ bản.

Tuy nhiên, chuyên gia chứng khoán cho rằng xu hướng này không phải là điều đáng lo ngại vì Vietcombank tiếp tục sở hữu chi phí vốn thấp nhất trong ngành phần lớn nhờ vào tệp khách hàng gửi tiền tốt và ổn định.

Do đó, trong nửa cuối 2023, SSI kỳ vọng CASA có thể được cải thiện khi lãi suất huy động duy trì ở mức thấp.

Vì vậy, chuyên gia SSI Research ước tính, lợi nhuận trước thuế năm 2023 và 2024 sẽ đạt lần lượt 44.300 tỷ đồng (tăng 19% so với cùng kỳ) và 49.100 tỷ đồng (tăng 11% so với cùng kỳ).