Mô tả hệ thống phát hiện, cảnh báo sớm nguy cơ ngập nước tại vị trí xung yếu có nguy cơ xảy ra ngập lụt. Ảnh: Bộ Xây dựng

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, Khu Quản lý đường bộ II vừa đề xuất mô hình thí điểm "Cảnh báo sớm và điều hành bảo đảm giao thông đối với nguy cơ sạt lở, ngập lụt trên đường Hồ Chí Minh nhánh Tây".

Tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây có chiều dài khoảng 400 km, đi qua khu vực miền núi với địa hình phức tạp, thường xuyên đối mặt với nguy cơ sạt lở đất đá và ngập lụt gây ách tắc giao thông vào mùa mưa bão.

Mô hình cảnh báo sớm được đề xuất triển khai theo hướng tận dụng tối đa các dữ liệu, thiết bị và hệ thống thông tin hiện có.

Trọng tâm là xây dựng bản đồ số tại các vị trí xung yếu, tích hợp chi tiết thông tin về lý trình, lịch sử sự cố, phương án phân luồng, vị trí chốt trực cũng như kho vật tư và máy móc.

Công tác báo cáo hiện trường được chuẩn hóa qua thiết bị di động, cho phép người tuần đường cập nhật trực tiếp vị trí, hình ảnh và tình trạng giao thông về đầu mối điều hành, giúp giảm thiểu thời gian truyền đạt thông tin qua nhiều cấp. Các công nghệ chuyên sâu như thiết bị bay không người lái (UAV) hay trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ chỉ được bổ sung khi xác định rõ nhu cầu thực tế và tính hiệu quả.

Triển khai thí điểm và phương án huy động nguồn lực

Theo kế hoạch, mô hình sẽ được đưa vào thí điểm tại 3 vị trí thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, bao gồm Km15+450, Km16+400 và một vị trí thuộc đoạn Km392–Km408.

Quá trình thí điểm nhằm đánh giá hiệu quả thông qua các chỉ số đo lường như: thời gian từ khi phát hiện nguy cơ đến khi xử lý, độ chính xác của phương án phân luồng và khả năng hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ công tác dự báo cho các mùa mưa bão tiếp theo.

Tình trạng sạt lở ta luy dương trên các tuyến đường miền núi vào mùa mưa bão luôn là mối đe dọa thường trực với người tham gia giao thông và các đơn vị quản lý đường bộ. Ảnh: Bộ Xây dựng

Ông Nguyễn Thanh Hoài, Phó cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, cho biết cơ quan quản lý luôn khuyến khích các đơn vị nghiên cứu, đề xuất những mô hình sáng tạo, thiết thực và mang lại lợi ích chung. Trên cơ sở các đề xuất, Cục Đường bộ Việt Nam sẽ lựa chọn những giải pháp, mô hình phù hợp để nghiên cứu áp dụng.

Về vấn đề nguồn lực triển khai, đối với những mô hình được đánh giá mang lại hiệu quả cao, Cục Đường bộ Việt Nam có thể đề xuất sử dụng một phần ngân sách để phát triển thành dự án.

Trong trường hợp chưa thể bố trí được nguồn vốn ngân sách, các đơn vị có thể chủ động nghiên cứu huy động nguồn lực xã hội hóa hoặc tiến hành triển khai theo mô hình liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các nhà khoa học.